All for Joomla The Word of Web Design

Tarih bilinci

Şuur/bilinç dediğimiz kavram, insan için olan bitenin farkında olma durumunu ifade ediyor. Olanı biteni görme, şahit olma hali tek başına bilinç dediğimiz kavramı karşılamıyor. Zira bilinç dediğimiz zaman, “aslında ne oldu/oluyor” sualine cevap verebilme kudretini ifade etmiş oluyoruz. Aydınlanma denilen süreçler aslında insana, olanın/olup bitenin ne idüğüne dair bir bilinç kazandırma çaba ve iddiası ile başlamıştır, denilebilir. Gelinen noktada, 17. ve 18. Yüzyıllarda Batı’da felsefe ve bilim alanında ortaya çıkan ve günümüze dek katlanarak devam eden büyük gelişmelere, insanlığın bugün içinde bulunduğu ahvalden hareketle ve sürecin sonuçlarını değerlendirerek baktığımızda ne görüyoruz? Süreç, öncelikle Batı olmak üzere hepimizi aydınlatmış mıdır? Ya da arzu ve iddia edilen bilinç düzeyine erişmiş miyiz? Suali, zihnimizin bir köşesine, ihtiyaç olduğunda üzerinde düşünmek üzere, asarak devam edelim.

Tarih bilinci zaman kavramına yüklenen anlam ile doğrudan ilgilidir. Batı medeniyetinde zamanın doğrusal bir anlamı vardır. Tekrar eden değil sonsuza doğru akan bir süreç söz konusudur. Doğu medeniyetinde ise zamanın dairevi bir anlamı vardır. “Tarih tekerrürden ibarettir” sözü sanırım bu anlam ve algının bir işareti olmalıdır. Doğrusal bir zaman algısına sahip bir medeniyetin tebarüz eden en mühim özelliği elbette ki değişim olacaktır. Bu durumda tarihin, gelecek zaman için söyleyecek çok fazla bir sözü yoktur. İçeriği itibariyle tarih, bir eğlence, otantik hazlar sunan bir mahzen görünümündedir bu algı açısından. Döngüsel zaman algısına sahip bir medeniyet için ise tarih, sadece doğruları ile değil yanlışları ile de müstefit olacağımız eşsiz bir hazinedir. Müslüman bilincinin iki temel kaynağı olan “Kitap ve Sünnet”, bu bakımdan hayati bilgileri havidir. Kur’an’ın ilk muhataplarından kimi müşriklerin, Kur’an’ın geçmiş milletlere dair haberleri için “evvelkilerin masalları” * demeleri oldukça manidardır. O halde ikinci suali de zihnimizde bir yere asalım: Bizim zaman algımız nedir?

Yazının devamı için »»

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir