21 Ağustos 2018 Salı
Gelişen Olaylara İslami Bakışın Adresi...
Farkımız yorumlarımızda...
 - Facebook  - Twitter  - Instagram  - Youtube
Sosyal Medyada Bizi Takip Edin

Bizi Takip Edin

Instagram

Yetimlere yönelik kurumsal sosyal hizmet konseptlerimiz var mıdır?


'Dünya yetimler günü' cumhurbaşkanlığı külliyesinde kutlandı

"Dünya Yetimler Günü", 2014 yılından bu yana ramazan ayının 15'inci günü kutlanmaktadır. İslam İşbirliği Teşkilatınca ilan edilen gün kapsamında, 57 üye İslâm ülkesinde yetim çocuklarla ilgili farkındalık çalışmaları yapılmaktadır. Bu vesile ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi Kış Bahçesi'nde, devlet koruması altındaki çocuklara iftar daveti verdi.
Yetimlere yönelik kurumsal sosyal hizmet konseptlerimiz var mıdır?
EmineErdoğan, yetim çocuklara hitaben, iyi ve merhametli insan olmanın çok önemli bir başarı kriteri olduğunu belirterek, başkalarına benzemek yerine kendi karakterini çok iyi inşa eden, kendisiyle barışık, özgüvenli bireyler olmalarını söyledi. İftara, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya'nın yanı sıra Cumhurbaşkanlığı personeli de çocuklarıyla katıldı.


YETİMLERE YÖNELİK KURUMSAL SOSYAL HİZMET KONSEPTLERİMİZ VAR MIDIR?

Değerli okuyucularım;

İslam İşbirliği Teşkilatı tarafından ilan edilen "Dünya Yetimler Günü"nün anlamını önemsiyorum. Ne var ki yetimler günü, cumhurbaşkanlık köşküne davet edilen belirli sayıda yetimlerle yapılan bir iftar programıyla sınırlı kalmamalıdır. Kaza, terör ve âfet olaylarının olduğu bir ülkede her zaman yetimler olacaktır. Onun için yetimlere yönelik doğru, stratejik ve sürdürebilir sosyal politika ilkelerinin belirlenmesi ve hayata geçirilmesi gerekmektedir. Bu yazımda bu kapsamda ağırlıklı olarak yetim ve dul dostu kurumsal sosyal hizmetlerden bahsedeceğim. Öyle ise ilk önce yetim kelimesi üzerinde kısaca duralım.

Kuran-ı Kerim, Kimi Yetim Olarak Görür?

Kur'an-ı Kerim’de 22 âyette türevleri ile birlikte yetim kelimesi, 23 kez geçmektedir. Allah, kitabında hüküm ve tavsiyeler ihtiva eden yetim kelimesini bu kadar sık kullandığına göre yetim kavramının anlamını ve sosyal boyutunu iyi bilmek gerekmektedir. Kelime olarak “yetim”, “yalnız kalmak”, “tek başına kalmak”, “mahzun olmak” anlamlarına gelmektedir. İslâm hukuk dilinde ise “yetim” (çoğulu: eytâm), buluğ (ergenlik) çağına gelmeden önce babasını kaybeden kız veya erkek çocuktur. Babası ve annesini kaybeden çocuğa latîm, sadece annesinin vefatını gören çocuğa ise acî (aciyyun) denilmektedir.

Eşinden mahrum kalan kadına da dul anlamında “yetim” kelimesi kullanılmaktadır. Dolayısıyla eytâmın kapsamına hem yetim çocuklar, hem de dul anneler girmektedir. Yetimlik, anne ve(ya) babanın ölümünün dışında gayrimeşru münasebetler, geçim sıkıntısı ve(ya) tabiî âfetler gibi başka sebeplerden dolayı da ortaya çıkabilmektedir. Bu bağlamda anne ve(ya) babası belli olmayan bir çocuk ile anne ve(ya) babası tarafından terk edilen bir çocuk (lakît) da yetim olarak kabul edilmektedir.

İslâmî Boyutuyla Yetimlerin Sosyal ve Manevî Bakım Hakları

Sosyal İslâm’a göre bir yetim, evin aile reisi ve dolayısıyla ailenin geçimiyle sorumlu olan babasını kaybetmiş veya ebeveyni tarafından terk edilmiş olmasından dolayı emanet hükmündedir ve buna binaen korunmaya muhtaç çocuktur. Nafakadan/sosyal güvenceden mahrum olan bir yetimin İslâmî sosyal devletin maddî ve manevî koruması altına alınması esastır. Çünkü İslâm dini, yetimlerin sosyo-ekonomik ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik gerekli düzenlemelerin oluşturulmasını bir temel esas olarak belirlediği gibi onların toplumdan kopmadan iyi şartlar altında yetiştirilmelerini emretmektedir. Dolayısıyla yetimlere yönelik koruyucu ve geliştirici sosyal hizmet politikaları oluşturmak, İslâmî sosyal devlet için bir görev iken bu hizmetlerden yararlanmak, yetimler açısından bir sosyal haktır.

Dezavantajlı sosyal grupların başında yer alan yetim ve dul annelerin haklarının sınırlandırılmaması konusunda Hz. Peygamber (sav) de insanları ve yöneticileri şu sözleriyle uyarmaktadır:

“Allah’ım! (Sen şahit ol) Ben bu iki zayıfın hakkının zayi edilmesinden (insanları) şiddetle men ederim: Yetim ve kadın.” (Ahmet Bin Hanbel; II: 439).

O halde yetim ve dulları, kamusal sosyal politikaların kapsamına almak ve onları sosyal koruma/güvenlik sistemi içinde huzurlu bir hayat sunmak, vahyin ve Sosyal Sünnetin bir gereğidir. Kuran ve Sünnet, bu bağlamda yetkili, sorumlu ve ilgili kişilere himayeye muhtaç yetim çocukların sağlıklı bir ortamda nasıl yetiştirilmelerine yönelik olarak temel ölçütleri koymuş ve gerekli düzenlemeleri getirmiştir. Buna göre yetim çocuklara velayet edecek kişi/aile, öncelikle kendi yakınlarından birisi olması tercih sebebidir. Bu görevi yerine getirebilecek bir yakının olmadığı durumda İslâmî sosyal devlet, bakım hizmetini ya kurumsal sosyal koruma veya koruyucu aile yöntemleriyle yerine getirmektedir. Velisi olmayan kimsenin velisi, İslâmî sosyal devletin uygun gördüğü kişi/aile veya ilgili sosyal hizmet kurumudur.

Bir evde veya bir sosyal hizmet kurumunda yaşayan/yetiştirilen yetim çocuklara en iyi şekilde bakan bir koruyucu aile/sosyal hizmet elemanı/vasi/veli, Hz. Peygamber (sav) tarafından aşağıdaki hadis-i şerifte övülmekte ve yetim çocukların güzelce barındığı bu ev/kurum, en hayırlı mesken olarak taltif edilmektedir.

“Müslümanlar içinde en hayırlı ev, kendisine iyi davranılan yetimin bulunduğu evdir. En kötü ev de kendisine kötülük yapılan yetimin bulunduğu evdir.” (İbni Mâce; Edeb: 6).

Bu hadis-i şerif doğrultusunda içinde yetim barındıran evlerin/kurumların fizikî, ergonomik ve sosyal şartları, yetimlerin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde dizayn edilmelidir. Bunun yanında sosyal bakımın ev ortamında olması durumunda koruyucu ailelerin/vasilerin/velilerin pedagojik ve ahlâkî niteliklerine, kurumsal sosyal bakım hizmetleri söz konusu olduğunda ise bakıcıların profesyonel özelliklerine dikkat edilmelidir. Velhâsıl-ı kelâm, yetimlerin sosyal ve manevî bakımı güvenli bir ortamda sağlanması ne kadar önemli ise dulların da gelecek kaygısı yaşamadan maddî güvence içinde olmaları o kadar elzemdir.

Prof. Dr. Ali SEYYAR
http://www.mirathaber.com/yetimlere-yonelik-kurumsal-sosyal-hizmet-konseptlerimiz-var-midir-8-4359h.html


Back To Top