2023’te seçimi kazanılabilir mi?

Prof. Dr. Kutluk Özgüven

Bundan çeyrek asırdan fazla süre önce, 1995 yılında, Tayyip Erdoğan başkanlık yaptığım İngiltere Manchester Türk derneğinin misafiri olmuştu. Lancashire’da arıtma tesisleri için Remzi Gür’le beraber kuzeye çıkmışlardı ve kalabalık bir Türk topluluğuyla birlikte olmak için üniversite kentine gelmişlerdi.

Özel konuşurken, kendisine 2000’li yıllarda İslami kesimin elindeki yegâne seçimle cumhurbaşkanlığı kazanabilecek kişi olduğunu hoşgörüsüne sığınarak ifade edebilmiştim.

Erbakan’a yönelik  hayatı boyunca yalan propaganda yapıldığından kazanma ihtimali azdı. O gün dindar okumuş kesimde bile insanlar nedenini bilmeden Erbakan’a sayıp söverdi, bunu modernlik sayarlardı. 1995’te dindar camiada elimizde seçim kazanabilecek tek kişi Erdoğan’dı.

Ne acıdır ki çeyrek asır sonra hâlâ aynı durumdayız.

Ankara’nın köhne bürokrasisini atlamak amacıyla başkanlık sistemine geçmeyi hep istiyorduk ama bu ancak seçimin kazanılması kesinleşince, yani Erdoğan önlenemez olduğunda gerçekleşti.

Şimdiyse durum değişiyor. Erdoğan hala favori ama bu eskisi gibi garanti değil.

Ekonomi iyi değil. Türkiye büyüyor ama gelir dengesizliğiyle küçük bir grup orantısız zenginleşiyor. Lira son 10 yılda dört beş kat değer yitirdi. Halkta geçim ve faizli borç sıkıntısı var. İşsizlik arttı. Pandemi faturası hükümete çıkarıldı.

Siyaset dağınık. Erdoğan’ın kendi seçimi sonucu değilse de yola çıktığı isimler ona bayrak açtı, eski rakipleriyse destekçisi oldu. Partide atalet devam ediyor. Farklı hizipler ve menfaat öbekleri oluşmuş. Başarılar bile anlatılamıyor.

Amerika karşısında. Batı gitmesini istiyor, gün geçmiyor ki aleyhinde olmasın. Çin dikkatle izliyor. Rusya taktik olarak karşısında değil ama desteklediği de söylenemez. Para torbaları olan Basra Körfez ülkeleri muhalefeti destekliyor. FETÖ ve PKK ölümüne muhalefeti destekliyor.

Rantiye zengini, Batıyatapar kesim de, bol vakti olan bürokrasi emeklisi kesim de 1990’larda 2000’lerde siyasetin tamamen dışındaydı, muhalefet partilerinde onlara yer yoktu. Hala da yok. Ama sosyal medya sayesinde son 8 yılda örgütlendiler. Sosyal medya önemli bir etken ve tamamen Erdoğan karşıtı ülkeler tarafından yönlendiriliyor.

Erdoğan bir seçim beyni, dünyada onun düzeyinde bir seçim kazanma makinası yok. 6 genel seçim, 2 başkanlık seçimi, 4 yerel seçim, 1 reis seçimi, 3 referandumla dünya rekoruna sahip. Ancak son dönemlerde ortama uyum sağlayamama belirtileri gösterdi. İstanbul’da ardı ardına yanlışlar endişe vericiydi.

Savunma sanayii ve mavi vatan dışında gelişen olaylar, ekonomi, deist MEB gençliği, pandemi, aşı baskısı, Sedat Peker, hükümetten yana olumlu gelişmeler değil. Bu nedenle 2023 1994’ten bu yana ilk kez Erdoğan’ın garanti girmediği bir seçim olacak.

Yeterince tanınmayan Mansur Yavaş gibi bir büyükşehir belediye başkanı bile kamuoyu yoklamalarında Erdoğan karşısında şimdiden güçlü görünüyor.

Kuşkusuz 100 hafta siyasette çok uzun bir süre. Kanal İstanbul, Milli Muharip Uçak, Akıncı’nın başarıları, Ay yüzeyiyle temas, TOGG gibi projelerin yetişmesinin etkileri önemli olacaktır.

Ancak bunlar bile 2023 seçimlerini daha öncekiler gibi cepte garanti hale getirmiyor.

Ciddi bir oyun planı değişimi gerekiyor.