DÜNYADAN AHİRETE SIRAT KÖPRÜSÜ, İSTİKAMET VE MANEVİ YÜZLEŞME ÜZERİNE Sırat ve Sırat-ı Müstakim’in Kavramsal Çerçevesi İslam düşünce geleneğinde Sırat ve Sırat-ı Müstakim kavramları, insan varoluşunun dünyevi evresi ile metafiziksel geleceği arasındaki kopmaz bağı simgeleyen en merkezi sütunlardan birini oluşturur. Ahiret...
ALLAH BÜYÜKLÜK TASLAYANLARI SEVMEZ Kibir hastalığına yakalananlar kendilerini özel, üstün, seçilmiş ve ayrıcalıklı görürler. Diğer insanları da basit, küçük ve değersiz addederler. Ben ki… der ve kelama/zırvaya başlar… Ben olmasam, siz bir hiçsiniz, ben yaptım, ben ettim… Sen ne anlarsın,...
KAÇ ZAMAN OLDU KELEBEK GÖRMEDİNİZ! Sadece insanları değil, hayvanları da öldürüyorlar. Şeytan ve onun dostları, ins’in ve Cin’in Şeytanları “fıtratı bozmak, hayvanları öldürmek, ekinleri talan etmek” için yola çıktı, geliyor.” Belki de en büyük ahir zaman fitnesi budur. Nisa 119...
Sevmeye Muhtacız ALLAH’I VE CENNETİ SEVEN, NEFSİ İÇİN SEVDİĞİNİ İNSANLAR İÇİN DE SEVSİN İnsan toplumsal bir varlıktır. Onun rahat yaşayabilmesi ve mutlu olabilmesi için başta aile fertleri olmak üzere alâkalı olduğu insanları sevmesi ve onlar tarafından sevilmesi, yardım etmesi ve...
İRADE GÜCÜNÜ GELİŞTİRMEK İnsanı yöneten aklı mıdır, yoksa duyguları ve tutkuları mı? Bu sorunun cevabını Pascal’a atfedilen bir sözle birlikte düşünelim: “İnsanın zihinsel gücü artıkça tutkuları da büyür.” Güçlü bir zihne sahip olmak mutlaka duyguları ve tutkuları kontrol edebilmek anlamına...
Artık kimse bize masal anlatmasın. Son yirmi üç yılın haritasını önümüze koyalım ve dürüstçe bakalım: 2003’te Irak’a girdiler. “Kitle imha silahları” dediler, ülkeyi çökerttiler. 2014’ten itibaren Suriye-Irak hattında yeni bir askerî denklem kurdular. “DEAŞ’la mücadele” dediler, Türkiye’nin terör örgütünün uzantısı...
“KUŞA” DEĞİL BÜYÜK RESME BAKALIM DECCALIN OYUNUNU BOZALIM Karamsarlığa ve yeise düşmek, hakikat yolunda olanların nasibi olamaz. Tarih, hak ile batılın mücadelesinden ibarettir ve bugün içinden geçtiğimiz süreç, aslında insanlık tarihinin tanıdık duraklarından biridir. Kur’an-ı Kerim’in bize aktardığı Calut dönemini...
İNANDIĞI GİBİ YAŞAMAMANIN PSİKOLOJİSİ “Münafıklar onlara, ‘Sizinle beraber değil miydik?’ diye seslenirler. Onlar, ‘Evet öyleydi’ derler, ama siz başınızı belaya kendiniz soktunuz, fırsat kolladınız (tövbe için hep beklediniz), hep şüphe içinde oldunuz ve Allah’ın emri (ölüm) gelip çatıncaya kadar geleceğe...
GAFLET VE DALALET: BÜYÜK BİR BELİRSİZLİK İnsan için en büyük tehlike, yanlış yolda yürümek kadar, yanlış yolda olduğunu fark edememektir. İnsanın hayatındaki en önemli meselelerden biri, neye inandığını, neden yaşadığını ve hangi istikamette yürüdüğünü bilmesidir. Çünkü insan yalnızca çalışan, kazanan,...
İSTEDİĞİMİZ OLMUYOR DİYE NANKÖRLÜK ETMEYELİM! “İnsan aceleci olarak yaratılmıştır.” (Enbiyâ, 21/37) “Olur ki hoşlanmadığınız bir şey sizin için hayırlıdır ve olur ki sevdiğiniz bir şey de sizin için kötüdür. Allah bilir, siz bilmezsiniz.” (Bakara, 2/216) Gerçekten de insan, istediği şeyin...
RASÛLULLAH’IN MÜRŞİD OLARAK ÖZELLİKLERİ Kur’an’da ‘İrşad ve Mürşid Kavramları’ başlıklı yazıda şöyle demiştik: “Kur’an’a göre mü’minlerin gerçek mürşidi önce Allah, dolaysıyla O’nun kitabı, sonra da canlı Kur’an olan ve insanlardan en güzel örnek ve mürşid olan hz. Muhammed’tir (sav).” ...
CİHAD NİÇİN MÜFREDATTA OLMALI Cihada en olumsuz bakanlar toplumun ahlaken en düşük kişileri olan münafıklardır. Zira bu önemli ibadetin kapsamında Allah(c.c.) için candan, maldan, evlad-ü iyalden, eşten, dosttan ve alışılmış şeyleden vazgeçmek vardır. Ahlaki donanımını kemale erdiremeyen kimseler maddi olanı...
TEBLİĞ, NASİHAT VE BİLGİNİN SINIRI أُبَلِّغُكُمۡ رِسَـٰلَـٰتِ رَبِّی وَأَنصَحُ لَكُمۡ وَأَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ “Size, rabbimin mesajlarını ulaştırıyorum, size öğüt veriyorum ve ben Allah katından sizin bilmediğiniz şeyleri biliyorum.” (el-A‘râf 7/62) Bir insan, kendisini haksız biçimde suçlayanlara...
İLHAM ALİYEV, PAŞİNYAN’DAN DAHA ZALİM! Evet, yanlış duymadınız, şu anda Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan’ın Başbakanı Nikol Paşinyan’dan daha zalimdir. Çünkü Ermenistan’da başörtüsü yasağı olmadığı halde, Aliyev’in Azerbaycan’ında başörtülü öğrenciler ve öğretmenler göz yaşlarıyla okullardan atılmaktadır. Azerbaycan Bakanlar Kurulu tarafından...
MESCİD-İ DIRÂR/ZARAR VEREN MESCİT Dr. Ali Şeriâti’nin “Dîn’e Karşı Din” kitabını seksenli yılların başında okumuştum. O zamana kadar da tarih boyunca yeryüzünde yapılan savaşların çoğunun din ile dinsizlik arasında gerçekleştiğini düşünürdüm. Ama bu kitap daha ismiyle zihnimde önemli değişikliklere sebep olmuş...
Eski ABD Başkanı Bill Clinton’dan İslama ve Müslümanlara Destek: “Kızım Bana Kur’an Okumamı Tavsiye Etti” Eski ABD Başkanı Bill Clinton, Florida’da katıldığı bir etkinlikte yaptığı açıklamalarla önyargılara ve ayrımcılığa karşı barış odaklı bir duruş sergiledi. Müslümanlara yönelik ayrımcı söylemlere sert...
Korzyści i zagrożenia wynikające z integracji kasyn z platformami streamingowymi W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny rozwój branży gier online, szczególnie w kontekście integracji kasyn z platformami streamingowymi. Tego rodzaju połączenie staje się coraz bardziej popularne, a zrozumienie jego korzyści oraz...
KÖKLERİNDEN KOPARILAN SÖZ: KEMALİST DİL DEVRİMİNİN DEVLET VE TOPLUM TASAVVURUNDAKİ DERİN YARASI Bütün insanî sistemler ve toplumsal nizamlar sembolik aracılıklar üzerine kuruludur. İnsanların ilişkileri ve beklentileri, ancak anlamlı ve istikrarlı sinyaller aracılığıyla kavranabilir. Dil; sosyal münasebetleri sabitleyen ve eylemlerin bilincine...
ALLAH KATINDAKİ DEĞERİMİZİN ÖLÇÜSÜ NEDİR? Kur’an, insanın Allah katındaki değerini açıklarken farklı kavram ve ölçülere dikkat çekmektedir. Allah’ı unutmak, insanın kendi varoluşsal gerçeğinden uzaklaşmasına ve Allah ile bağının zayıflamasına yol açarken takva, Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle yaşamayı ifade etmekte; dua...
DÂRULHARP FIKHININ AHLAKİLİĞİ Günümüz dünyasında yaşanan göç dalgaları ve dijital mecralar üzerinden gelişen küresel iletişim imkânları sonucunda, farklı coğrafyalarda yaşayan Müslüman nüfusun hızla arttığı görülmektedir. Bu durum, klasik fıkıh literatüründe “dârulharp” başlığı altında ele alınan içtihatların geçerliliğinin ve mevcut şartlarda...
AVRUPA’DA YÜKSELEN YENİ DALGA: ADİL BÖLÜŞÜM TALEBİ Fransa’da yükselen toplumsal itirazlar, Avrupa’nın tamamını etkileyebilecek yeni bir dalganın habercisidir. Bu dalganın ortak talebi adil bölüşümdür. İnsanlar çalışarak ürettikleri zenginlikten hak ettikleri payı almak, ödedikleri vergilerin karşılığını görmek ve çocuklarının kendilerinden daha...
İNANÇ VE FİKİRLERİN ETKİSİZLEŞMESİ İnanç ve fikir, insanı ve toplumu belli bir sisteme ve düzenli yaşayışa yönelten kural ve anlayışların kaynağı olarak bilinmektedir. Din veya başka konularda inanç olayı, kişinin belli bir yaşama felsefesini benimsediğini ve buna göre düşünmeye başlamasını...
Tarihi Kim Yazıyor, Hafızamızı Kim Şekillendiriyor? Eğitim sisteminde tarih: Geçmişi anlamak mı, belirli bir hafızayı yeniden üretmek mi? Bir millete geçmişini nasıl öğrettiğiniz, onun geleceğini nasıl şekillendireceğinizi de belirler. Çünkü tarih yalnızca geçmişte yaşanan olayların kaydı değil, toplumların kendilerini ve...
KRİZ YOLUNA DÖŞELİ ALTINDAN KALDIRIMLAR – 2 Altın fiyatlarında son dönemde yaşanan sert düşüşleri, televizyonlar ve ekonomi sayfaları genellikle “enflasyon düştü” ya da “faizler yükseldi, altına talep azaldı” gibi klasik cümlelerle açıklıyor. Oysa önceki yazımda (Kriz Yoluna Döşeli Altından Kaldırımlar)...
BİR ŞAİRİN SESİ BİRLEŞMİŞ MİLLETLER KÜRSÜSÜNDE Bir ülkenin şair, yazar ve düşünürleri o ülkenin yüz akı ve iftihar vesilesidirler. 22 Eylül 2026’da Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’nda konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, isim vermeden sadece merhum şair diye “Onlar Sanıyorlar...
SÜNNET TÖRENİNİN AMACI NE? Dr. Oytun Erbaş’ın erkeklik üzerine yaptığı bir açıklama, sünnet törenlerinin çocukların kimlik gelişimindeki yeri üzerine düşünmeme vesile oldu. Bebekken sünnet edilmiş olsalar bile erkek çocuklar için ilerleyen yaşlarda mutlaka bir sünnet töreni düzenlenmesi gerektiğini savunan Erbaş,...
İMAM SERAHSİNİN EL-MEBSÛT’TA SİYASİ İKTİDARA MEYDAN OKUYUŞU Giriş: Kuyudan Taşarak Çağları Aşan Bir Direniş İslam hukuk tarihinin en görkemli yapıtlarından biri olan 30 ciltlik el-Mebsût, yalnızca fıkhi meselelerin zekice çözümlendiği teorik bir külliyat değildir. O, aynı zamanda adaletin güce, hukukun...
SİSTEMSEL BUNALIMDAN TOPLUMSAL REFAHA: BORÇ DAYATMASINA KARŞI BÜTÜNCÜL BİR ÇÖZÜM İRADESİ Anayasa Mahkemesi binası önünde emekli bir yurttaşımızın yaşamına son vermesi, toplumun kılcal damarlarına kadar sirayet eden ekonomik ve sosyal çöküşün göz ardı edilemez, ertelemeye gelmez bir ikazıdır. Bu acı...
TÜRKİYE’DEN İRAN’A ÇOCUKLAR İÇİN DİRENİŞ KERVANI Bisiklet İnisiyatifi tarafından düzenlenen Minab Direniş Kervanı projesi, 2 Ekim 2026 Cuma günü Diyarbakır Ulu Camii’nden başlayarak İran’nın Minab şehrine uzanacak. Bisikletçiler, yaklaşık üç bin kilometrelik güzergâhta Minab’da hayatını kaybeden çocuklar için pedal çevirecek. ...
Korzyści i zagrożenia wynikające z integracji kasyn z platformami streamingowymi W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny rozwój branży gier online, szczególnie w kontekście integracji kasyn z platformami streamingowymi. Tego rodzaju połączenie staje się coraz bardziej popularne, a zrozumienie jego korzyści oraz zagrożeń jest kluczowe zarówno dla graczy, jak i operatorów. W...
El Halil’de 2 İsrail Askeri Öldürüldü: Filistinliler İşgal Baskısı Altında İsrail ordusu, işgal altındaki El Halil yakınlarında iki askerinin öldüğünü açıkladı. Bölgede yerleşimci saldırıları ve askeri kısıtlamalar, Filistinlilerin yaşamını ağırlaştırıyor. İsrail Ordusu İki Askerin Öldüğünü Duyurdu İşgal altındaki Batı Şeria’da, El Halil yakınlarında silahlı çatışma yaşandı. İsrail ordusu, 23 Ekim...
BİR DOSTLA MI, BİR DEVİRLE Mİ VEDALAŞTIM? Her insanın arkadaşları vardır, bir de dostları… Arkadaş çoktur; dost ise bir elin, bilemedin iki elin parmakları kadar azdır. Çünkü arkadaşlık aynı ortamı paylaşmakla, dostluk ise aynı derdi ve gönlü taşımakla başlar. Arkadaşınla sohbet edersin, dostuna içini açarsın. Arkadaşına başından geçenleri anlatırsın, dostuna...
Kanada Başbakanı Mark Carney: “Türkiye kendi savunma ihtiyaçlarının yaklaşık %80’ini yerli olarak üretiyor. Kanada’da durum böyle değil.” Ambargo Uygulayan Ülkelerden Türkiye’nin Yerli ve Milli Teknolojisine Övgü Son yıllarda savunma sanayii başta olmak üzere teknolojinin her alanında büyük bir ivme kazanan Türkiye, küresel ölçekte adından söz ettirmeye devam ediyor. Geçmişte irili...
DÜNYA YAHUDİ KONGRESİ BAŞKANI LAUDER’DEN NETANYAHU’YA AĞIR ELEŞTİRİLER: “DEMOKRATLARI KAYBETTİNİZ, CUMHURİYETÇİLERİ DE KAYBEDİYORSUNUZ” İsrail’de yaklaşan seçimler öncesinde, Siyonist hareketin ve küresel Yahudi diasporasının en etkili isimlerinden Dünya Yahudi Kongresi (WJC) Başkanı Ronald Lauder, Haaretz gazetesine verdiği sarsıcı röportajla İsrail kamuoyunun ve uluslararası siyasetin gündemine oturdu. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun eski dostu,...
AZERBAYCAN,TÜRKİYE’YE NE ANLATMAK İSTİYOR? Azerbaycan yönetiminin kamuda ve okullarda başörtüsünü yasaklaması, bu gidişle Azerbaycan ile Türkiye arasında bir krize dönüşme sinyalleri veriyor. Zira Azerbaycan yönetimi, kararı sert dille eleştiren Türklerle ilgili yakalama ve Azerbaycan’a giriş yasağı kararları alıyor. Öyle anlaşılıyor ki Aliyev yönetimi bu konuda bu yönde kararlar almaya devam...
İMAM SERAHSİNİN EL-MEBSÛT’TA SİYASİ İKTİDARA MEYDAN OKUYUŞU Giriş: Kuyudan Taşarak Çağları Aşan Bir Direniş İslam hukuk tarihinin en görkemli yapıtlarından biri olan 30 ciltlik el-Mebsût, yalnızca fıkhi meselelerin zekice çözümlendiği teorik bir külliyat değildir. O, aynı zamanda adaletin güce, hukukun keyfiliğe teslim olmayacağını haykıran, kelimenin tam anlamıyla bir direniş manifestosudur....
İNSANLIĞI KUŞATAN BÜYÜK YALAN: MODERN MELELER VE KÜRESEL İFSAT Tarih, sadece mekânların ve isimlerin değiştiği, fakat hakikat ile batıl arasındaki savaşın zihin kodlarının hiç değişmediği devasa bir sahnedir. Kur’an-ı Kerim’in binlerce yıl öncesinden adını koyduğu, heybet ve güçleriyle kitleleri ezen, meclisleri ve karar mekanizmalarını işgal eden o şımarık elit zümre,...
Yemen Paramparça: Husiler, Petrol ve Kızıldeniz’in Hesabı! Bir zamanlar tek devlet olan Yemen, bugün farklı silahlı güçlerin, bölgesel aktörlerin ve uluslararası çıkarların mücadele alanına dönüştü. Peki Yemen’i bu noktaya getiren yalnızca iç savaş mı? Yoksa petrol, doğal gaz ve dünya ticaretinin kilit noktalarından biri olan Babülmendep Boğazı da bu hesaplaşmanın...
Tom Barrack: “Beni Endişelendiren İsrail Değil, Şeyh Hikmet el-Hicri” ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Süveyda’daki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu. Barrack, Dürzi lider Hikmet el-Hicri’nin diğer Dürzilere baskı uyguladığını öne sürdü. Ayrıca Süveyda ve Dera bölgelerindeki yasa dışı uyuşturucu üretimine ilişkin iddialar dile getirdi. Barrack: Beni Endişelendiren İsrail Değil ABD’nin...
Avrupa Sokaklarında Öfke: Kendiliğinden mi, Yönlendirilen Bir Dalga mı? Avrupa‘nın farklı ülkelerinde yükselen toplumsal tepkiler, kıtanın siyasi ve ekonomik dengelerini yeniden tartışmaya açıyor. Hayat pahalılığına isyan edenler, özgürlüklerinin kısıtlandığını düşünenler, eğitim sistemindeki sorunlara dikkat çekmek isteyen öğrenciler… Her birinin dile getirdiği farklı bir sıkıntı, farklı bir talep var. İnsanların hak...
“Bize Nasıl Kıydınız?”: İnanç, Vicdan ve Haksızlık Üzerine Bir Sinema Hafızası Emine Şenlikoğlu’nun eserinden sinemaya uyarlanan 1994 yapımı film, inançları nedeniyle haksızlığa uğrayan insanların hikâyesini ve insanın kendi değerleriyle kurduğu ilişkiyi beyaz perdeye taşıyor. Türk sinemasında inanç, vicdan ve toplumsal hafıza ekseninde değerlendirilebilecek yapımlardan biri de Bize Nasıl Kıydınız? filmi....
Türkiye Mekke Anlaşması ile Neyi Hedefliyor? MAKALENİN SESLİ ANLATIMI Mekke Anlaşması’nı Türkiye’nin milli çıkarları açısından değerlendirdiğimizde, bunun son derece stratejik ve uzun vadeli sonuçlar doğurabilecek bir hamle olduğunu görmekteyiz. Türkiye, uzun yıllardır İslam dünyasının birlik ve beraberliğini savunan bir politika izlemektedir. Uluslararası ilişkilerde kriz dönemleri çoğu zaman tehdit olarak görülse...
Türkiye’nin Petrol Üretiminde Güçlü Adım Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye’nin enerji üretimine ilişkin sevindirici gelişmeleri paylaştı. Yapılan açıklamaya göre Türkiye, günlük ham petrol üretiminde kritik bir eşiği aşarak 182 bin varil seviyesine ulaştı. Enerjide bağımsızlık hedefleri doğrultusunda yürütülen çalışmalar meyvelerini vermeye devam ediyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, yurt içi ve...
Libya’dan Yunanistan’a Eleştiri: Hakkından Fazlasını İstiyor Libya Başkanlık Konseyi Başkan Yardımcısı Musa el-Koni, Yunanistan’ın deniz yetki alanlarındaki taleplerini eleştirdi. Koni, Atina’nın kendi payını aşan taleplerinin anlaşmayı engellediğini söyledi. Anadolu Ajansına konuşan Koni, Türkiye-Libya deniz yetki mutabakatına yönelik itirazları değerlendirdi. Libya’nın yalnızca kendi haklarını savunduğunu belirtti. Kaddafi Döneminden Gelen Anlaşmazlık Koni,...
Kemal Sağlam’dan Adalet Çağrısı: “Biz Adalet Arıyoruz!” Rize’de “Kahrolsun İsrail” sloganı attıktan sonra darbedilen Dr. Kemal Sağlam, adalet talebini yineledi. Sağlam, darp raporlarına ve kamera kayıtlarına rağmen saldırganların gözaltında tutulmadığını söyledi. İsrail’i Protesto Ederken Saldırıya Uğradı Artvin Çoruh Üniversitesi’nde görev yapan Dr. Kemal Sağlam, Rize’deki Burger King açılışında darbedilmişti. Sağlam,...
Azerbaycan’ın İsrail ilişkileri İran ile gerilimin gündeminde Azerbaycan’ın İsrail ile ilişkileri, İran’dan gelen açıklamalarla yeniden gündeme taşındı. Olası yeni savaşta Bakü’nün hedef alınabileceği değerlendirmeleri yapıldı. İran bağlantılı çevrelerden Bakü’ye uyarı Eurasianet’in haberine göre, Devrim Muhafızları bağlantılı Hatemü’l-Enbiya kuruluşu mart ayında Azerbaycan’a uyarıda bulundu. Açıklamada, Bakü’nün İsrail ile ilişkileri hedef alınarak...
AVRUPA MAKİNESİNİ SATMAK İÇİN KAPIMIZI ÇALIYOR, BİZ SANAYİCİMİZİ KAPIDA BEKLETİYORUZ Geçtiğimiz günlerde, sahibini tanıdığım, İsveç’te yerleşik bir finans kuruluşunun temsilcileri, SEB bankası üzerinden sunduklarını belirttikleri yatırım finansmanının Türkiye temsilciliğini üstlenmem için benimle görüştüler. Şartları dinlerken aklıma, kendi ülkesinde yatırım yapmak için banka kapılarında yorulan sanayici dostlarım geldi. Önümde yeni bir...
ARNAVUTLUK’UN ATATÜRK’Ü (2) Birinci bölümde de gördüğümüz üzere, Ahmet Zogu’nun Arnavutluk’ta başlattığı dönüşüm, yalnızca devletin hukuki yapısını değiştirmekle sınırlı kalmadı; dinî kurumları, eğitim sistemini ve toplumun geleneksel dokusunu da hedef aldı. Devletin din üzerindeki hâkimiyetini pekiştiren bu süreç, zamanla Müslüman Arnavutların inançlarını yaşama biçimlerine kadar uzandı. Şimdi asıl meseleye, bu...
Netanyahu’nun da Aralarında Bulunduğu 35 Sanığın Yargılanmasına Başlandı Gazze’ye insani yardım götüren Küresel Sumud Filosu’na yönelik silahlı müdahaleyle ilgili, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da aralarında bulunduğu 35 sanığın yargılanmasına başlandı. İstanbul’da görülen davada, filo katılımcılarına yönelik müdahalenin hukuki sonuçları ele alınıyor. Duruşma İstanbul’da Görülüyor İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde...
MODERN İNSANIN KAÇ ZİNDANI VAR? Modern insan kendini tarihin en özgür varlığı olarak tanımlıyor. Sınırların kalktığı, bilgiye ulaşmanın saniyeler aldığı, konforun zirve yaptığı bir çağda yaşıyoruz. Ancak bu yanılsama, insanlık tarihinin en rafine, en süslü ve en tehlikeli hapishanesini gizliyor. Eskiden zindanlar taştan, demirden ve kalın duvarlardan yapılırdı; bugünün zindanları...