DOMUZCU AYAKKABI DEVİNE 550 BİN LİRA CEZA

Ticaret Bakanlığı’na bağlı Reklam Kurulu, Adidas’a ‘Samba OG’ modeli için idari para cezası verdi. Ürünün içeriğinde domuz derisi kullanıldığının belirtilmediğini tespit eden kurul, firmanın tüketiciyi bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmediğine hükmetti. Adidas, yapılan tebligata yanıt vermezken, yanıltıcı tanıtım gerekçesiyle reklamların durdurulmasına da karar verildi.
Ticaret Bakanlığı’na bağlı Reklam Kurulu, fiyat denetimlerinin yanı sıra ürün güvenliğine yönelik incelemelerini de sürdürüyor. Bu kapsamda, dünya çapında faaliyet gösteren ayakkabı üreticisi Adidas’a, Türkiye’de satılan ‘Samba OG’ modeline ilişkin yanıltıcı bilgilendirme nedeniyle idari para cezası uygulandı.

DOĞAL DERİ YERİNE DOMUZ DERİSİ KULLANILMIŞ

Sürecin, söz konusu ayakkabının içeriğinde domuz derisi bulunduğunun tespitiyle başladığı belirtildi. Adidas’ın Türkiye’deki satış platformunda, ürün açıklamalarında sadece ‘doğal deri’ ifadesine yer verildiği, ancak domuz derisi kullanımıyla ilgili bir bilginin yer almadığı belirlendi. Kurulun değerlendirmesinde, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’ne göre, bir ürünün toplumun genel dini hassasiyetlerine aykırı bileşenler içermesi halinde, bu durumun reklamlarda açıkça belirtilmesi gerektiği vurgulandı.

550 BİN LİRA CEZA ÖDEYECEKLER

Şirketin ispat yükümlülüğünü yerine getirmediğine hükmeden Reklam Kurulu, Adidas’ın ilgili yönetmelik ve tüketiciyi koruma kanunlarına aykırı tanıtım yaptığını belirledi. Bu nedenle firmaya 550 bin 59 lira idari para cezası verilirken, aynı zamanda ilgili reklamların durdurulmasına karar verildi.

AMACIMIZ BİLGİLENDİRMEK

Mirat Haber olarak olaylardan hareketle İslam’ı anlatmayı hedeflediğimiz için Domuz derisinin ayakkabı üretiminde kullanılıp kullanılmayacağını açıklamak isteriz. DİA’nın Domuz maddasinden bazı bilgiler aktaracağız:

DOMUZUN DERİSİ

Kur’ân-ı Kerîm’in ilgili âyetlerinde haram kılınan şeyler sıralanırken domuzun sadece eti zikrediliyorsa da müfessirler ve fakihler, En‘âm sûresinin 145. âyetinde yer alan “rics” kelimesiyle, “…onlara pis ve murdar olan şeyleri haram kılar” (el-A‘râf 7/157) meâlindeki âyeti birlikte değerlendirerek domuzun kemiği, yağı, sütü dahil bütünüyle haram olduğuna hükmetmişler, ilgili âyetlerde sadece etinin zikredilmesinin en çok faydalanılan kısmının eti olması gerçeğine bağlı bulunduğunu kabul etmişlerdir.
Buna göre domuzun bütün parçaları “meyte/ölü” hükmünde olup dinen necis/pis sayılmıştır. Derisi tabaklansa bile fakihlerin çoğunluğuna göre dinen temizlenmiş olmaz. Ancak Zâhirîler, Şevkânî ve bir rivayette İmam Ebû Yûsuf, tabaklanan derinin temizlenmiş olacağını bildiren hadisin (Müslim, “Ḥayıż”, 105; Şevkânî, I, 178) genel ifadesinden hareketle tabaklanan domuz derisinin temiz olduğunu kabul etmişlerdir. Mâlikî mezhebinden Sahnûn ve İbn Abdülhakem’in de bu görüşte olduğu rivayet edilmiştir.

Âlimler, domuz kılının temiz veya pis olduğu ve bazı yerlerde kullanılıp kullanılamayacağı konusunda farklı görüşler ileri sürmüşlerdir. Şâfiîler’in dışındaki mezhepler, zarureti dikkate alarak domuz kılının ayakkabı dikiminde veya badana fırçası olarak kullanılabileceğini kabul etmişlerse de bazı âlimler bu konuda zaruret bulunmadığını, bu tür işlerin başka malzemelerle de yapılabileceğini göz önüne alarak bunu câiz görmemişlerdir.

Deniz hayvanlarından su domuzunun kara domuzu gibi haram olup olmadığı konusunda müctehidler ihtilâf etmişlerdir. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî fakihleri, “Deniz avına çıkmak ve avlananı yemek size helâl kılındı” (el-Mâide 5/96) meâlindeki âyetle, “Deniz suyu temizdir; ölüsü de helâldir” (Ebû Dâvûd, “Ṭahâret”, 41; Tirmizî, “Ṭahâret”, 52) meâlindeki hadisin genel hükmüne dayanarak su domuzunun yenilebileceğini kabul etmişlerdir. Hanefîler ise domuzun haram kılındığını belirten âyetlerde mutlak olarak zikredilen “hınzîr” kelimesinin her iki türü de içine aldığı, ayrıca deniz domuzunun A‘râf sûresinde geçen (7/157) “pis ve murdar” anlamındaki “habâis” kelimesinin kapsamına girdiği gerekçesiyle su domuzunun da haram olduğunu kabul etmişlerdir. Esasen onlara göre balık dışındaki her deniz ürünü haramdır.

DOMUZ DERİSİ KULLANILABİLİR

Fetva İste olarak görüşümüz, domuz derisinin ayakkabı üretiminde kullanılabileceği şeklindedir. Ancak bunun üretilen ayakkabının reklamı yapılırken belirtilmesi gerekir.

MİRATHABER.COM -YOUTUBE-