İsrail’in Gazze’den Sonra Lübnan’da da Beyaz Fosfor Bombası Kullandığı İddiası Güçleniyor
NYT’nin Görsel Kanıtları Yeni Tartışmaları Beraberinde Getirdi
İsrail‘in ateşkese rağmen saldırılarını sürdürdüğü Lübnan‘da beyaz fosfor bombası kullandığına ilişkin iddialar, uluslararası kamuoyunda yeniden gündeme geldi. ABD merkezli New York Times (NYT) tarafından toplanan görsel kanıtlar, İsrail ordusunun Lübnan’ın yoğun nüfuslu bölgelerinde beyaz fosfor mühimmatı kullanmış olabileceğine işaret etti.
Haberde yer alan görüntülerde, havada patlayan top mermilerinden aşağı doğru yayılan ve yanmaya devam eden beyaz fosfor parçacıklarının görüldüğü belirtildi. Uzmanlar, söz konusu görüntülerin daha önce İsrail tarafından kullanıldığı bilinen Amerikan yapımı M825A1 beyaz fosfor mermileriyle uyumlu olduğunu ifade etti.
Beyaz Fosfor Nedir ve Neden Tartışılıyor?
Beyaz fosfor, havayla temas ettiğinde kendiliğinden tutuşan ve söndürülmesi son derece güç olan kimyasal bir madde olarak biliniyor. Askerî operasyonlarda yangın çıkarmak, hedefleri işaretlemek veya duman perdesi oluşturmak amacıyla kullanılabiliyor.
Uluslararası hukuk açısından beyaz fosforun kullanımı tamamen yasak değil. Ancak sivillere karşı veya sivillerin yaşadığı bölgelerde kullanılması durumunda uluslararası insancıl hukuk ve savaş hukuku kurallarının ihlali olarak değerlendiriliyor.
Lübnan’daki Dört Bölgeye İlişkin Koordinatlar Paylaşıldı
NYT’nin haberinde, Lübnan’ın dört farklı bölgesinde beyaz fosfor kullanımına ilişkin koordinatların tespit edildiği ve bu konuda İsrail ordusuna çeşitli sorular yöneltildiği aktarıldı. Ancak habere göre İsrail tarafından söz konusu iddialara ilişkin herhangi bir yanıt verilmedi.
Görsel incelemeler ve saha verilerinin, beyaz fosfor kullanımına dair güçlü bulgular ortaya koyduğu belirtilirken, insan hakları örgütleri de konunun bağımsız şekilde araştırılması çağrısında bulundu.
AA’nın “Kanıt” Kitabı Gazze’deki Kullanımı Belgelemişti
Öte yandan, Anadolu Ajansı’nın Aralık 2023’te yayımladığı “Kanıt” adlı çalışmada da İsrail’in Gazze’de sivil yerleşim alanlarında beyaz fosfor bombası kullandığına ilişkin fotoğraf ve çeşitli delillere yer verilmişti.
Kitapta yer alan belge ve görüntüler, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, Gazze’deki saldırılarda beyaz fosfor kullanımına ilişkin tartışmaların daha da büyümesine neden olmuştu.
Uluslararası Hukuk Tartışmaları Yeniden Gündemde
Lübnan’daki son iddialarla birlikte İsrail’in beyaz fosfor mühimmatı kullandığı yönündeki tartışmalar yeniden alevlenirken, uluslararası hukuk uzmanları ve insan hakları kuruluşları sivillerin korunmasına ilişkin kuralların titizlikle uygulanması gerektiğine dikkat çekiyor. Olaylara ilişkin bağımsız soruşturma çağrıları ise sürüyor.
HABER YORUM
Kamuoyuna doğrudan şu soruyu soralım:
“Eğer bu silahlar başka bir devlet tarafından kullanılmış olsaydı, dünya aynı sessizliği mi gösterecekti?”
Elbette hayır…
O halde sorularımıza devam edelim:
Nerede insanlık ve insanlık vicdanı?
Nerede insan hakları adına faaliyet gösteren uluslararası kurum ve kuruluşlar?
Nerede Birleşmiş Milletler?
Nerede savaş hukukunu savunduğunu söyleyen devletler?
Nerede sivillerin can güvenliğini korumakla övünen küresel sistem?
Bugün mesele yalnızca Lübnan ya da Gazze meselesi değildir. Bugün sorgulanan şey, yıllardır dünyaya anlatılan insan hakları düzeninin gerçekten var olup olmadığıdır. Çünkü hukuk bazı ülkeler için uygulanıyor, bazıları için askıya alınıyorsa; adalet güçlüye göre şekilleniyor, mazluma gelince susuyorsa, o zaman ortada evrensel bir hukuk değil, çıkarların belirlediği bir düzen vardır.
Gazze’de on binlerce insan hayatını kaybetti. Hastaneler, okullar, ibadethaneler ve mülteci kampları hedef oldu. Şimdi de Lübnan’da beyaz fosfor iddiaları gündeme geliyor. Bütün bunlar yaşanırken dünyanın önemli bir kısmının hâlâ sadece seyretmesi, tarihin ileride üzerinde en çok duracağı utanç sayfalarından biri olacaktır.
Bugün yanan yalnızca Gazze’nin veya Lübnan’ın toprağı değildir. Yanan; insanlığın ortak vicdanı, uluslararası hukukun itibarı ve adalet iddiasının kendisidir.