
ATV ekranlarında yayınlanan Altı Üstü İstanbul dizisindeki mahalle çatışmaları ve çeteleşme sahneleri, televizyon yapımlarının gençler üzerindeki yıkıcı etkisini ve siyasi yetkililerin yayıncılık politikalarındaki doğrudan sorumluluğunu bir kez daha acı bir gerçeklikle gündeme taşıdı. Ziyankâr Mahallesi’ndeki gençlerin sınıf çatışması ve güç savaşları kisvesi altında ekrana taşınan hukuk dışı sahneleri, medya etiği ve siyasi tutarsızlık ekseninde derin bir toplumsal tartışmayı alevlendirdi. Bir yanda sokaktaki suç oranlarından ve gençlerin çetelere saplanmasından yakınan yöneticiler, diğer yanda ise milyonlarca gencin zihnini zehirleyen bu prodüksiyonlara alan açan yayın politikaları… Bu tablo, siyasi iradenin çelişkili tutumunu ve sorunun asıl kaynağını gözler önüne sermektedir.
Kimlik arayışındaki ve geleceğe dair ekonomik belirsizliklerle boğuşan gençler için televizyon ekranları, güçlü birer davranış kalıbı ve cazip rol modeller sunmaktadır. Altı Üstü İstanbul gibi yapımlarda mahalle çatışmalarının, çeteleşmenin ve kaba kuvvetin birer “hak arama yöntemi” veya “kahramanlık göstergesi” gibi estetize edilerek sunulması, gençlerin şiddeti meşru ve hatta gerekli bir çözüm aracı olarak görmesine zemin hazırlamaktadır.
Senaryolarda emniyet güçlerinin, hukukun ve yargı mekanizmasının tamamen devre dışı bırakılması, devlet otoritesinin yok sayıldığı tehlikeli bir kurgu evreni yaratmaktadır. Gençlerin kendi adaletini kendi bilek gücüyle, bıçakla ve silahla sağlamasının normalleştirilmesi; gerçek hayattaki asayiş sorunlarını, sokak çetelerini, soygunları ve gayrimeşru arayışları doğrudan tetikleyen en büyük kültürel zehirlenmelerden biridir. Ekranda alkışlanan “karanlık kahramanlar“, sokakta kaybolan genç hayatların baş mimarı olmaktadır.
Sokaktaki artan şiddet olaylarından, gençlerin suça sürüklenmesinden ve asayiş krizlerinden şikâyet eden siyasi yetkililerin, bu şikâyetleri fark etmiyormuş gibi ele alması kabul edilemez bir çelişkidir. Türkiye’de medya ve yayıncılık alanındaki denetim mekanizmalarının, lisanslama süreçlerinin ve RTÜK gibi üst kurulların yapısal olarak siyasi iradenin kontrolünde olduğu tartışmasız bir gerçektir. İktidara yakınlığıyla bilinen ulusal kanallarda çete kültürünün, mafyatik ilişkilerin ve kanunsuzluğun bu denli pervasızca işlenmesine izin verilmesi, dolaylı bir ihmal değil, doğrudan bir yönetim tercihidir.
Yayıncılık politikalarına yön veren ve denetleme yetkisini elinde bulunduran ricalin, milyonlarca gencin izlediği ekranlardaki bu şiddet sarmalına müdahale etmemesi; toplumsal yozlaşmanın, sokak çeteleşmesinin ve gençlerin yanlış yollara sapmasının birinci derece siyasi sorumluluğunu doğurmaktadır. Gençlerin geleceğini korumakla yükümlü olanların, reyting uğruna ekranların çete tarlasına çevrilmesine göz yumması, telafisi imkânsız bir toplumsal felakete kapı aralamaktadır.
Kurgusal dramaların arkasına sığınarak “bu sadece bir dizi” savunması yapmak, gerçeğin üzerini örtmekten başka bir anlama gelmemektedir. Ekonomik koşulların ve işsizliğin zaten darbe vurduğu gençlik, bir de ekranlardan pompalanan bu zehirli kültürle kuşatılmaktadır. Sokaktaki asayiş krizinden şikâyet edenler, önce bu krizin tohumlarının ekildiği televizyon ekranlarındaki denetimsizliğe ve siyasi onay mekanizmalarına dönüp bakmak zorundadır. Gençlerin kaybettiği her bir günün sorumluluğu, bu çarpık yayın politikalarına dur demeyen siyasi iradenin omuzlarındadır.