islami haberdini haberortadoğu haberleriislam coğrafyası
DOLAR
50,5777
EURO
55,6141
ALTIN
5.774,92
BIST
11.261,44
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Yağmurlu
22°C
İstanbul
22°C
Yağmurlu
Cumartesi Hafif Yağmurlu
17°C
Pazar Parçalı Bulutlu
16°C
Pazartesi Yağmurlu
19°C
Salı Çok Bulutlu
10°C

TEK ADAM REJİMLERİNİN AĞIR BEDELİ

TEK ADAM REJİMLERİNİN AĞIR BEDELİ

TEK ADAM REJİMLERİNİN AĞIR BEDELİ

Siyaset bilimi literatüründe karar alma süreçlerinin ortak akıl ve kurumsal denetim yerine tek bir liderin iradesine bırakıldığı sistemler, otokratik veya aşırı merkezileşmiş yönetimler olarak tanımlanmaktadır. Siyaset bilimciler ve araştırmacıların otoriterizm üzerine yaptığı çalışmalara göre, bir ülkede meşveret kültürünün ortadan kalkması ve yasaların tek bir kişinin kararlarına endekslenmesi, devlet mekanizmasından bireysel yaşama kadar her alanda derin kırılmalara yol açar.

Siyasi Kurumların İşlevsizleşmesi ve Kırılganlık

Siyaset bilimi uzmanlarının analizlerine göre, demokratik sistemlerde parlamento, bakanlıklar ve yerel yönetimler birer denge ve denetleme mekanizması olarak görev yapar. Ancak gücün tek elde toplandığı yapılarda bu kurumlar zamanla özerkliğini yitirerek yalnızca liderin kararlarını onaylayan sembolik yapılara dönüşür. Farklı görüşlerin ve yapıcı eleştirilerin bastırıldığı bir siyasi iklimde, yöneticinin hata yapma payı katlanarak artar. Yanlış politikalardan dönülmesini sağlayacak kurumsal fren mekanizmaları devre dışı kaldığı için, küçük yönetim hataları dahi ulusal çapta krizlere dönüşebilir. Ayrıca, sistem tamamen tek bir kişinin varlığına bağlandığından, liderin görevden ayrılması veya yaşamını yitirmesi durumunda ülkede ciddi bir iktidar boşluğu ve siyasi belirsizlik yaşanması kaçınılmaz hale gelir.

Hukuk Devletinden Keyfi Yönetime Geçiş

Anayasa hukukçuları ve hukuk felsefecileri, kuvvetler ayrılığı ilkesinin zayıflamasını hukuk güvenliğinin önündeki en büyük engel olarak değerlendirir. Bağımsız yargının yürütme organının etkisi altına girdiği sistemlerde, mahkemeler evrensel hukuk ilkelerini korumak yerine mevcut iktidarın beklentilerine göre hareket etme eğilimi gösterir. Yasaların ve kuralların liderin anlık kararlarıyla değişebilmesi, vatandaşların ve kurumların geleceğe dair hukuki öngörülebilirliğini ortadan kaldırır. Hukukçulara göre bu durum, “hukukun üstünlüğü” kavramını aşındırarak yerini “üstünlerin hukukuna” bırakır. Temel hak ve özgürlüklerin, özellikle de ifade ve basın özgürlüğünün rejimin bekasına tehdit olarak görülüp sınırlandırılması, toplumsal denetimi tamamen ortadan kaldırır.

İktisadi Çöküş ve Liyakat Kaybı

Kurumsal iktisatçıların vurguladıkları üzere, kapsayıcı kurumların yerini dışlayıcı kurumların aldığı ülkelerde sürdürülebilir ekonomik refah sağlanamaz. Tek adam yönetimlerinde merkez bankası, hazine ve düzenleyici kurullar gibi kritik ekonomik kurumların başına uzmanlar yerine lidere sadık isimler getirilir. Liyakatin yerini sadakate bırakması, rasyonel olmayan para ve maliye politikalarının uygulanmasına, yüksek enflasyona ve derin ekonomik krizlere zemin hazırlar. Mülkiyet haklarının ve hukuki güvencenin zayıfladığı bir ortamda yerli ve yabancı yatırımcılar sermayelerini ülkeden çeker. Kamu kaynakları ise toplumsal kalkınma ve üretim yerine, yönetime yakın belirli zümrelere aktarılarak verimsiz bir “ahbap-çavuş kapitalizmi” yaratılır.

Sosyolojik Dönüşüm ve Korku Kültürü

Sosyologlar ve siyaset psikologları, uzun süreli tek merkezli yönetimlerin toplumun kültürel dokusunu ve psikolojisini derinden sarstığını belirtmektedir. İktidarını korumak isteyen yönetimler, toplumu “biz” ve “onlar” şeklinde keskin kutuplara ayırarak toplumsal barışı ve dayanışma duygusunu zedeler. Eleştirinin cezalandırıldığı ve farklı seslerin bastırıldığı bir atmosferde, bireyler kendi kendilerine otosansür uygulamaya başlar. Bilim, sanat ve medya alanlarında özgür düşünce yerini “biat kültürüne” ve sıradanlığa bırakır. Gelecek kaygısı yaşayan ve emeğinin karşılığını alamayacağını düşünen eğitimli genç nüfusun ülkeyi terk etmesiyle yaşanan beyin göçü ise toplumun entelektüel sermayesini tüketir.

Tabi şunu da ifade etmek gerekir ki, gerek tek adam rejimleri, gerek parlamenter demokrasiler, gerek sosyalist, liberal rejimler olsun, hiçbir rejim, insanların dünya ve ahiret saadetini sağlayamaz. Zira bahsi geçen her rejim, insan nefsinin ve kısır aklının ürünüdür. Gücü kim eline geçirirse, kendi dışındakileri tasfiye ve terbiye etmeye çalışır. İnsanlar dünya ve ahiret saadetlerini sağlayabilmeleri için Allah’ın dediğine uymalı, Peygamberinin yolundan gitmelidir. Siyasi idare, Allah Resulünün Medine’de kurduğu usulde olmazsa, huzur ve kurtuluş mümkün değildir.  

Yakup Döğer

Yazarımızın Diğer Yazılarını Okumak İçin Lütfen Bu Linki Ziyaret Ediniz.

Mirat Haber – YouTube

 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.