Afganistan’da kış kabusu: Açlık ve Sürgün Krizi Büyüyor

Afganistan’da Kış Kabusu: Açlık ve Sürgün Krizi Büyüyor

Afganistan, sert kış koşulları altında derin bir insani felaketin pençesinde. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP) ve diğer uluslararası kuruluşların son raporlarına göre, ülkede 17 milyondan fazla insan – nüfusun yaklaşık üçte biri – akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya. Bu rakam, geçen yıla göre 3 milyon kişi artış gösteriyor ve kış aylarında açlık riskini daha da ağırlaştırıyor.

Sınır Dışı Edilmeler ve Dönüş Dalgası

Pakistan ve İran’dan 2025 yılı boyunca 2,5 milyondan fazla Afgan zorla sınır dışı edildi veya baskı altında geri döndü. Toplamda 2025’te 5 milyondan fazla Afgan komşu ülkelerden Afganistan’a geri döndü (çoğu İran’dan, yaklaşık 3,6 milyon; Pakistan’dan ise 800 binden fazla). Bu dönüşler, birçok ailenin evsiz kalmasına, işsizliğe ve temel ihtiyaçlara erişim kaybına yol açtı. Birçok aile, İran veya Pakistan’da çalışıp ailelerine para gönderirken, şimdi Afganistan’da hiçbir gelire sahip değil. Dönüş yapanlar arasında çocuklar, hamile kadınlar ve yaşlılar ön planda; çoğu yetersiz barınma, ısınma ve yiyecekle karşılaşıyor.

Bir Afgan mülteci olan Samiullah’ın Reuters’a anlattıkları durumu özetliyor: “Ölümle barıştık” diyor 55 yaşındaki adam, ailesiyle birlikte İran’dan sınır dışı edildikten sonra çadırlarda yaşamaya mahkum kaldıklarını belirterek.

Yardım Kesintileri Krizi Derinleştiriyor

Uluslararası yardımlardaki keskin düşüş, durumu daha da vahim hale getiriyor. ABD ve diğer donörlerin fon kesintileri nedeniyle WFP gibi kuruluşlar gıda dağıtımını büyük ölçüde azalttı. Geçen yıl 5,6 milyon kişiye ulaşan gıda yardımı, bu yıl sadece 1 milyona indi. Sonuç: Çocuklarda akut yetersiz beslenme rekor seviyede arttı; 2025 en yüksek çocuk malnütrisyon artışı olarak kaydedildi ve 2026’da 200 bin çocuk daha risk altında.

IPC (Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması) raporuna göre:

• 17 milyondan fazla kişi kriz veya acil seviyede açlık çekiyor.
• Bunların 4,7 milyonu acil (IPC Phase 4) seviyede, kıtlığa bir adım uzakta.
• Özellikle çocuklar ve kadınlar etkileniyor; milyonlarca çocuk tedavi olmadan ölüm riskiyle karşı karşıya.

Kışın Etkisi ve Gelecek Tehlikesi

Kışın sert soğukları, kuraklık kalıntıları ve La Niña etkisiyle beklenen düşük yağışlar, tarımı vuruyor. Birçok aile kışlık yiyecek stoklarını tüketmiş durumda. BM tahminlerine göre 2026’da 21,9 milyon kişi (nüfusun %45’i) insani yardıma ihtiyaç duyacak. Yardım kuruluşları, fon eksikliği nedeniyle sağlık, beslenme ve barınma hizmetlerini kapatmak zorunda kalıyor.

Afganistan’daki bu kriz, savaş sonrası ekonomik çöküş, iklim felaketleri ve komşu ülkelerin sınır politikalarının birleşimiyle oluşuyor. Uluslararası toplumun acil müdahalesi olmadan, bu kış binlerce hayatı tehdit ediyor.

Dünya Gıda Programı, acil olarak 468 milyon dolar fon çağrısında bulunarak 6 milyon kişiye kış boyunca gıda ulaştırmayı hedefliyor. Ancak mevcut fonlar yetersiz kalırsa, açlık ve ölüm oranları daha da yükselecek.

Bu, sadece bir istatistik değil; milyonlarca insanın günlük hayatta verdiği varoluş mücadelesi. Afganistan’daki çocuklar, kadınlar ve aileler için acil uluslararası dayanışma şart.