Çin Zheng He’den bu yana 500 yıl sonra yine denizlerde

Çin’in denizlerde hırslı genişlemesi bölgeselden küresele doğru dönüşürken bütün dünyayı da etkilemekte

Süleyman Nazif Kalaycı

Denizlere hükmeden karalara da hükmeder. Bu kural tarih boyunca değişmemiştir. Fenikeliler, Helenler, Romalılar, Hilafet, Ummanlılar, Venedikliler, Zencler, Portekizliler, İspanyollar, İngilizler, Amerikalılar denizlerdeki hakimiyetleriyle dünya ticaretini yönetmiş, siyaseti üstünlük kurmuştur.

Çin ise tarihine, nüfusuna, teknolojik üstünlüklerine rağmen asla bir deniz gücü olmamıştır. Bugün deniz gücü olarak bırakın Amerika’yı Japonya ile bile kıyaslanacak gücü bulunmamaktadır.

Çin tarihte sadece bir kez deniz gücü olmaya kalkmıştır. Müslüman Türk asıllı Çinli amiral Zheng He komutasında Ming hanedanı döneminde muazzam bir filo ve dev gemilerle 15. yüzyıl başlarında Çin donanması dünya denizlerinde keşifler yapmış, yeni ticaret yolları bulmuş, Kızıldeniz’den Zanzibar’a, Hindistan’a Pasifik adalarından Güney denizlerine, bazı efsanelere göre Amerika’ya bile ulaşarak ülkeyi bir deniz gücü haline getirmeye başlamıştır. Ancak Müslüman Çinli amiralin hasımları onun Hicaz gezisini de delil göstererek Müslümanları birleştirmeye çalıştığı suçlamasıyla, sadece onu değil Çin’in bundan sonra denizlere açılmasının önünü kesmiştir.

Günümzüdeyse Çin artık bir deniz gücü haline geleceğinin sinyallerini vermektedir. İstanbul Boğazından jilet yapılacak bahanesiyle geçirdiği Rus Varyag’ın ilk uçak gemisi olduğu Çin’in şu anda muazzam ekonomisinin yardımıyla 14 kadar uçak gemisini inşa etmekte olduğu, 150 kadar savaş gemisini ve yüzlerce 5. Nesil uçağı da deniz filolarına katması beklendiği, 2030 yılına gelindiğinde Amerika’yı geçecek bir donanma kurmakta olduğu bildirilmekte.

Deniz kuvvetleri derin bir bahriye kültürü gerektirir. Bu da deneyimlerle elde edildiğinden Çin, şimdiden donanmasıyla denizlerde boy göstermeye, diğer ülkelerin savaş gemilerini, balıkçı filolarını sıkıştırmaya başladı. İlk hedef olan ve kendi toprağı olarak gördüğü Tayvan çevresinde turlarını artırdı. Güney Çin denizinde Amerikan gemilerini de zorlamaya başladı.

Bu ayın başında Hindistan, Amerika, Japonya ve müttefikleri Çin’e karşı ortak tatbikat yaptılar. Çünkü Çin Zheng He’den bu yana ilk kez Hint Okyanusunda bir güç olmanın peşinde. Bu yüzyılda Çin’in hırslı genişlemesi bölgeselden küresele doğru dönüşme çabasında. 2030’larda Akdeniz’de Çin savaş gemileri denklemin yeni bir parçası olabilir.

Süleyman Nazif Kalaycı