İsrail: Birleşik Devlet Maskesi Altında Parçalanan Toplumdur…

“Bugün İslam aleminin en büyük sorunu nedir?” sorusuna verilebilecek en yaygın cevap, “bölünmüşlük ve iç çatışmalar” olacaktır. Bu tespit, İslam dünyasının asırlardır siyasi, ırki ve mezhebi ayrışmalarla mücadele ettiği gerçeğini yansıtıyor. Ancak yazımızda bu sefer İslam aleminin en büyük düşmanı olarak görülen İsrail’in iç dinamiklerine odaklanacağız. Dışarıdan güçlü ve birleşik devlet izlenimi veren İsrail, içeride etnik kökenler, dini inançlar, göçmen sorunları ve siyasi ayrılıklar gibi derin çatışmalarla boğuşuyor. Şimdi, sorunlarını detaylı olarak inceleyelim.

Etnik Köken Çatışmaları: Aşkenaziler, Sefaradlar ve Mizrahiler

İsrail’deki çatışmaların temelinde, etnik köken farklılıkları yatıyor. Farklılıklar, toplumun üç ana grubu olan Aşkenaziler, Sefaradlar ve Mizrahiler arasında belirgin şekilde kendini gösteriyor.

Aşkenaziler, Avrupa kökenli Yahudiler olarak İsrail’in kuruluşunda önemli rol oynamış ve uzun yıllar boyunca ülkenin siyasi ve ekonomik yapısını domine etmiş olması, diğer gruplar arasında “ayrıcalıklı sınıf” algısı yaratarak gerilimlere yol açmış.

Sefaradlar, İspanyol ve Portekiz kökenli Yahudiler olarak 15. yüzyılda İber Yarımadası’ndan sürülmüş ve Orta Doğu ile Kuzey Afrika’ya yerleşmiş. İsrail’de ise Aşkenazilerin ekonomik ve siyasi üstünlüğüne karşı “ikinci sınıf vatandaş” muamelesi gördüklerini düşünüyorlar.

Mizrahiler ise Orta Doğu kökenli Yahudiler olarak İsrail’in kuruluşundan sonra büyük göçlerle ülkeye yerleşmiş, ancak Aşkenazilerin üstünlüğüne karşı dışlanmışlık hissi yaşıyor. Kültürel ve sosyal kimlikleri farklı olmasına rağmen, toplumda tam olarak kabul görmüyor.

Tarihsel, kültürel ve ekonomik farklılıklar, İsrail toplumunda derin ayrışmaya neden olmuş durumda. Bu etnik köken temelli çatışmalar, toplumsal uyumu zorlaştırıyor ve İsrail’in birleşik devlet olma hedefini ciddi şekilde tehdit ediyor.

Dini Ayrılıklar: Laikler ve Dindarlar Arasındaki Gerilim

İsrail’deki ikinci büyük çatışma, dini inanç ve uygulamalardan kaynaklanıyor ve temelde laik Yahudiler ile dindar Yahudiler arasında yaşanıyor. Laik Yahudiler, Yahudiliği kültürel kimlik olarak görüp modern yaşam tarzını benimserken, dini uygulamalara mesafeli duruyor ve İsrail’in seküler devlet olması gerektiğini savunuyor. Dindar Yahudiler ise Yahudiliği yaşam tarzı olarak benimseyip dini kurallara sıkıca bağlı kalıyor. Ancak bu grup, Modern Ortodokslar ve Ultra-Ortodokslar olarak ikiye ayrılıyor. Modern Ortodokslar, dini değerlerle modern yaşamı birleştirmeyi hedeflerken, Ultra-Ortodokslar geleneksel yaşam tarzını koruyup modern toplumu reddediyor ve dini kuralların toplumun her alanında uygulanmasını savunuyor. Tüm farklılıklar, İsrail toplumunda derin ayrışmaya neden oluyor. Özellikle Ultra-Ortodoksların askerlik hizmetinden muaf tutulmaları ve devlet tarafından finanse edilmeleri, laik kesimde büyük hoşnutsuzluk yaratıyor.

Göçmen ve Yerli Çatışması: Etiyopyalı Yahudiler Örneği

İsrail’de göçmen ve yerli Yahudiler arasındaki gerilim, özellikle Etiyopyalı Yahudiler örneğinde belirgin sorun olarak öne çıkıyor. 1980’ler ve 1990’larda büyük göçlerle İsrail’e gelen Etiyopyalı Yahudiler, etnik kökenleri ve kültürel farklılıkları nedeniyle sürekli ayrımcılığa maruz kalıyor. Ekonomik dezavantajları ve toplumun diğer kesimleriyle eşit fırsatlara sahip olamamaları, çatışmanın derinleşmesine neden oluyor. Farklı ülkelerden gelen Yahudilerin tam olarak entegre olamaması ise toplumsal uyumu zorlaştırarak sorunu iyice karmaşık hale getiriyor.

Siyasi Çatışmalar: Yerleşim Politikaları ve Filistin Sorunu

İsrail’deki çatışmaların temelinde siyasi ayrılıklar, yerleşim politikaları, Filistin ile barış süreci ve milliyetçilik gibi karmaşık konular yatıyor. İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarına yerleşim inşa etme politikaları iç ve dış politikada ciddi gerilimlere yol açması, bir kesim tarafından İsrail’in güvenliği için gerekli görülürken, diğerleri barış sürecini baltaladığını savunuyor. Filistin ile barış süreci ise toplumda derin bölünmeye neden oluyor; bazıları sürecin güvenlik açısından hayati olduğunu vurgularken, diğerleri toprak kaybı endişesi taşıyor. Milliyetçilik, özellikle aşırı söylemlerle Filistinlilere yönelik düşmanlığı körükleyerek toplumsal barışı tehdit ediyor. Bu dinamikler, İsrail’in iç ve dış politikasını şekillendirirken, bölgesel istikrarı derinden etkiliyor.

Sonuç: İsrail’in Geleceği ve İslam Alemi İçin Dersler

İslam dünyasındaki bölünme, bizden görünen ancak bizden olmayan yöneticilerin yol açtığı iç çatışmalar ve çekişmelerle derinleşiyor. Süreçte en büyük sorunumuz, ahlaki yozlaşma ve Kur’an’dan uzak Müslümanlık anlayışı olarak karşımıza çıkıyor.

Öte yandan, İsrail’in içindeki etnik, dini ve siyasi ayrılıklar, birleşik devlet olma hedefini zorlaştırırken, Netanyahu gibi katı Yahudi liderlerin söylemleri süreci iyice karmaşık hale getiriyor. İsrail’in iç dinamikleri, zalim yöneticilerin öne çıkmasına zemin hazırlıyor. Umuyoruz ki, iç çatışmaları artar ve adaletsiz yapıların yıkılmasına vesile olur.

Allah, kavgalarını artırsın!

Sadi ÖZGÜL

MİRATHABER.COM -YOUTUBE-