Kahramanlar Camii

Kahramanlar Camii, İstanbul’un Kartal ilçesinde Sadık Kahraman’ın işverenliğinde Apak Mimarlık tarafından 2015-18 yılları arasında inşa edilmiştir. Klasik ve geleneksel camii formundan beslenip modern yorumlarla günümüze ait olmayı başarabilmiş bir cami tasarımı yapılmıştır.

Yapı, cem olmanın manasından yola çıkmaktadır. “Kul tek başına bir şey ifade etse de cem olup cemaati oluşturduğu anda kulluk değeri ve manası artar” metaforu ile tasarıma yön verilmiştir. “Cami” kelimesi Türkçeye Arapçadan geçen bir sözcüktür. “Toplanma, bir araya gelme” kökünden gelen camî, “Toplayan, bir araya getiren” demektir, yani cem olmaktır. Bu bakımdan tasarımın özü cami olma kavramının da özüdür.

Camiyi saran ve üstten alta doğru degrade giden kabukta üst kısımlarda anlamsız gibi görünen boşluklar kulu temsil etmektedir. Bunlar birleşip bir bütün oluşturduğunda (cemaat) bir desen/anlam ortaya çıkarırlar. Bu şekilde aslında hem cemaat olmanın önemi vurgulanmış hem de birinci cidarı şeffaf olan caminin ışık kontrolü sağlanmıştır. Anlamsal ve teknik mimari faktörler bir araya getirilmiştir. Günümüzün teknik gelişmeleri sayesinde soyut fikirlerin madde haline gelişini bu tür başarılı yapılarda görmek mümkündür.

Cami kütlesini diagonel şekilde saran 2. ızgara ise avluyla bütünlüğü sağlamaktadır. Minare; taraklardan bir kısmının uzamasıyla oluşmaktadır. Ayrıca minare bu şekliyle kufi hatta ”Allah” lafzını barındırmaktadır . Yine musalla taşının önünde yere basan dört ayak dört mezhebi temsil etmektedir. Bu şekilde Müslümanlıkta anlamı taşıyan temel dört ayak, insanı taşıyan maddesel dört ayağa dönüşmüştür.

Manevi olguların nesnel forma büründüğü cami tasarımında ayrıca kadınlar için ayrıcalıklı mekanlar düşünülmüştür. Günümüzde erkekler kadar kadınların da camileri aktif olarak kullandığı göz ardı edilmemiştir. Kadınların her türlü sosyal aktivitelerini ve mukabelelerini gerçekleştirecekleri çeşitli salonlar ve bunları destekleyen servis üniteleri bulunmaktadır. Ayrıca yemekhane, Kur’an kursu, konferans salonu, evsizler için duş alma mekanları da cami tasarımına dahil edilmiştir. Bu şekilde camilerin, yalnızca ibadet edilen mekan değil, yardıma ihtiyaç duyan insanlarla yardım etmek isteyen insanların bir araya getirildiği yer olması bize hatırlatılmıştır.

Günün Terimi:

Cidar: Kelime anlamı olarak zar, katman, duvar anlamına gelmektedir. Arapça kökenlidir. Cidar içindeki madde ile dışındaki maddenin etkileşimini kesmek için kullanılan çeperdir. Daha fazla koruma sağlamak için çift katman şeklinde yapılan duvara çift cidar denir. İslam mimarisinde kubbelerin çift cidarlı olanları mevcuttur. Kimi zaman statik durabiliteyi artırmak için kimi zaman da kubbenin iç  yüzeyindeki süslemeli kalem işi katmanla karkas sistemi ayırarak süslemeleri korumak için yapılmaktadır.