Kazak muhalefetin boykot ettiği genel seçimlerde iktidar sandalyeleri silip süpürdü

Mirat Haber Ajansı

Pazar günü genel seçimlerin yapıldığı Kazakistan’ın iktidar partisi, petrol zengini ülkenin parlamento seçimlerini onlarca yıldır olduğu gibi bu yıl da kazandı. Oylamada büyük muhalefet gruplarının yarışmadığı ve küçük sokak protestolarının polis tarafından hızla bastırıldığı düşünüldüğünde, sayım neredeyse gereksiz. Kazakistan Kamuoyu Araştırma Enstitüsü tarafından seçimler sonrası yapılan bir anketi, Nur Otan partisinin Pazar günkü oyların neredeyse yüzde 72’sini kazandığını söyledi. Mevcut mecliste olduğu gibi, diğer iki parti de sandalye kazanmak için yüzde 7 barajını aştı.

Nazarbayev hala etkin

2019’da istifa eden 80 yaşındaki eski cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, ulusal güvenlik konseyi başkanı olarak oldukça etkili olmaya devam ediyor. Aynı zamanda, alt mecliste 107 sandalyenin 84’ünü kontrol eden Nur Otan partisinin lideri olarak kaldı. Seçimlere Nur Otan dışında dört parti daha katılmış olsa da, hiçbiri Nazarbayev’i veya onun seçilmiş halefi Kasım-Jomart Tokayev’i açıkça eleştirmedi. Bunun yerine, alt düzey yetkilileri ve politikalarını hedeflediler, bu da sahte bir çoğulculuk izlenimi oluşturuyor.

Orta Asya ülkesindeki ana muhalefet partisi olan Ulusal Sosyal Demokrat Parti, bu hareketi hileli bir sisteme karşı “protesto” olarak nitelendirerek oylamayı boykot etti. Diğer bir muhalefet hareketi olan Demokrat Parti resmi tescil sağlayamadı. Düzinelerce muhalefet destekçisi Pazar günü Kazakistan’ın en büyük şehri Almatı’nın ana meydanlarında “Nazarbayev defol!” sloganı ile boykot yaptı. Çevik kuvvetli polis hızla etraflarını sardı ve birkaç düzine kişiyi gözaltına aldı, ancak içişleri bakanlığı daha sonra hepsinin tutuklanmadan kısa süre sonra serbest bırakıldığını söyledi.

Ekonomik sorunlar

Tokayev, partisinin sıkı iktidarından vazgeçmeden sistemi modernize etme girişiminde, siyasi partilerin aday listelerinde kadınlar ve 29 yaşın altındakiler için kota getirilmesini denetledi. Seçimin tek amacı, Kazakistan’ın Batılı ortaklarından, başta petrol, gaz ve madencilik sektörleri olmak üzere yüz milyarlarca doları çekmeye yardımcı olmak gibi görünüyor. Ancak 19 milyonluk ülke için, herhangi bir seçim sonucu siyasi reform umutlarını ve yakın gelecekte herhangi bir ilerlemeye yeşil ışık yakmıyor.

Dünya Bankası, Kazakistan ekonomisinin 2020’de yaklaşık 20 yılda bir yıllık bir durgunluk olan koronavirüs pandemisinin etkileriyle boğuşurken yüzde 2,5 oranında küçüldüğünü tahmin ediyor.

Kazakistan, Orta Asya’da yer alan Türki halka sahip bir ülke. Başkenti eski adıyla Astana yeni adıyla Nursultan olan ülke nüfusu %74 Kazak, %18 Ruslardan oluşan 19 milyon. Ülkenin 2019 Gayri Safi Yurtiçi Hasılası 179.332 milyar  USD, kişi başına düşen milli gelir de yaklaşık 10 bin dolardı.