Kazakistan’da İnanç Özgürlüğüne Darbe

Kazakistan’da İnanç Özgürlüğüne Darbe: Peçe Yasağı Kapsamında Binlerce Kadına Ceza Yağdı

Kazakistan yönetiminin “kamu güvenliği” ve “gelenekleri koruma” iddiasıyla uygulamaya koyduğu kamusal alanda peçe ve yüzü kapatan kıyafetlerin yasaklanması kararı, binlerce Müslüman kadının mağduriyetiyle sonuçlanmaya devam ediyor. Kazakistan İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan son açıklamalara göre, yasanın yürürlüğe girmesinden bu yana ülke genelinde tam 1.179 kadın inançları ve kıyafet tercihleri nedeniyle idari yaptırımla karşı karşıya kaldı.

Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in onaylamasının ardından sert tedbirlerle uygulanan bu yasak, insan hakları savunucuları ve sivil toplum kuruluşları tarafından “inanç özgürlüğüne yönelik açık bir müdahale ve baskı politikası” olarak değerlendiriliyor.

Güvenlik Bahanesiyle Temel Hak İhlali

Yasanın ihlal edilmesi durumunda, emniyet güçleri kadınlara ilk olarak resmi uyarı cezası tebliğ ediyor. Ancak yasağın bir yıl içinde tekrar delinmesi durumunda, inancının gereğini yerine getirmek isteyen kadınlara ağır para cezaları kesiliyor. İçişleri Bakanlığı her ne kadar bu uygulamanın dini bir grubu hedef almadığını, yalnızca “kamu güvenliğini” sağlama amacı taşıdığını iddia etse de, sokaklarda adeta bir “kıyafet avı” başlatılmış durumda.

Uzmanlar ve aktivistler, güvenlik gerekçelerinin temel insan haklarını ve kadınların kendi bedenleri üzerindeki karar alma özgürlüğünü kısıtlamak için bir kılıf olarak kullanıldığına dikkat çekiyor. Güvenlik kontrollerinin teknolojinin ve modern yöntemlerin yardımıyla inanç özgürlüğünü çiğnemeden de yapılabileceği vurgulanırken, devlet eliyle uygulanan bu zorlama toplumda derin kutuplaşmalara zemin hazırlıyor.

Orta Asya’da “Tek Tip” Toplum Dayatması

Kazakistan’da daha önce de okullarda ve kamu dairelerinde başörtüsünün yasaklanmasıyla tırmanan süreç, peçe yasağıyla birlikte Müslüman kadınları kamusal alandan tamamen dışlama noktasına getirdi. Bölgedeki sivil unsurlar, bu kararın Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan gibi diğer Orta Asya ülkelerinde de eş zamanlı olarak yürütülen sekülerleşme dayatmasının ve tek tip toplum mühendisliğinin bir parçası olduğunu belirtiyor.

Resmi din otoritelerinin ve müftülüğün, “Geleneklerimizde peçe yok” açıklamalarıyla iktidarın bu yasakçı politikasına meşruiyet kazandırmaya çalışması ise kamuoyunda ayrı bir tepki dalgasına yol açtı. İnançlı kadınlar; devletin din yorumunu ve kıyafet kriterlerini kendilerine zorla dayatmasını kabul edilemez buluyor.

Uygulanan bu cezalar, Kazakistan yönetiminin demokratikleşme ve insan hakları söylemleriyle çeliştiğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Kadınların ne giyeceğine, inançlarını nasıl yaşayacağına polis ve cezai yaptırımlarla karar verilen bu süreç, uluslararası insan hakları örgütleri tarafından da yakından takip ediliyor.