Kiralık konutta yeni denge: Boş evde bekleyiş, mevcut kiracıda düzenli gelir

Kiralık konut piyasasında yeni kiracı talebinin zayıflaması, ev sahipleri ile kiracıların hesabını değiştiriyor. Mynet Finans’ın, Türkiye Gazetesi’nden Kaan Zenginli’nin haberine dayandırdığı aktarıma göre Türkiye’de bazı ev sahipleri mevcut kiracısıyla düzenli gelirini korurken, daha yüksek bedelle ilana çıkan boş konutlarda kiracı bekleyişi uzuyor. Kiracılar açısından ise daha düşük aylık kira, taşınmak için gereken yüksek başlangıç tutarı nedeniyle tek başına yeterli olmuyor.

Kiralamada öne çıkan göstergeler

  • Haberde aktarılan Merkez Bankası verilerinde yeni kiracı kiraları aylık olarak İstanbul’da yüzde 0,5, İzmir’de yüzde 1,3 geriledi.
  • Yıllık bazda enflasyondan arındırılmış kira düşüşü yüzde 4,1 olarak aktarıldı.
  • BETAM verilerine göre ortalama kiralanma süresi Türkiye genelinde 28, İzmir’de 37,5 güne ulaştı.
  • Haberdeki taşınma örneğinde peşin kira, depozito, komisyon ve nakliye için gereken tutar 130–150 bin TL olarak belirtildi.

Mevcut sözleşme ile yeni ilan arasındaki fark

Haberdeki karşılaştırma, mevcut kiracının ödediği bedelin her durumda yeni kiralama fiyatının altında kalmadığını gösteriyor. İki yıl önce aylık 30 bin TL’den kiraya verilen bir konut için ilk yıl yüzde 35, ikinci yıl ise yüzde 30–32 bandında artış yapılan örnekte, aylık kiranın yaklaşık 52 bin TL’ye çıktığı aktarılıyor.

Buna karşılık aynı site veya mahallede benzer özellikler taşıyan boş dairelerin 40–45 bin TL düzeyinde kiracı bulabildiği belirtiliyor. Bu rakamlar haberdeki karşılaştırmaya ait; bütün konutlara uygulanabilecek tek bir fiyat düzeyini ifade etmiyor.

Aktarılan tabloda belirleyici fark, mevcut sözleşmelerdeki artışlarla yeni kiracıların kabul ettiği ilan bedellerinin aynı yönde ilerlememesi. Habere göre, sözleşme yenilemelerinde TÜİK’in açıkladığı 12 aylık TÜFE ortalaması üzerinden yapılan artışlar, bazı mevcut kiraları benzer boş konutların kiralama bedelinin üzerine taşıdı.

Daha düşük kiralı eve taşınmak neden zorlaşıyor?

Haberde verilen örnekte, aylık 52 bin TL kira ödeyen bir kişinin 45 bin TL’lik başka bir daireye geçmesi, yalnızca iki kira bedelini karşılaştırarak verebileceği bir karar değil. Peşin kira, bir veya iki kira tutarında depozito, emlakçı komisyonu ve nakliye için başlangıçta gereken toplam tutarın 130–150 bin TL’yi bulduğu aktarılıyor.

Bu nedenle kiracı açısından aylık ödeme ile taşınma sırasında gereken parayı ayrı değerlendirmek önem taşıyor. Habere göre bu tutarı karşılamakta zorlanan kiracılar, daha düşük kiralı seçenekler bulunsa da mevcut evlerinde kalmayı tercih ediyor. Böylece ilan fiyatındaki fark, her zaman fiilî bir taşınmaya dönüşmüyor.

Ev sahibi açısından ise karşılaştırmanın diğer tarafında konutun boş kaldığı süre bulunuyor. Düzenli ödeme yapan kiracının korunması, yalnızca aylık kira tutarıyla değil, gelir kesintisi yaşanmamasıyla da ilişkilendiriliyor. Haberde aktarılan sektör değerlendirmesi, boş konuta daha yüksek fiyat yazmanın mutlaka daha yüksek toplam gelir sağlamadığına işaret ediyor.

Talep gerilerken ilan fiyatında indirim baskısı

Mynet Finans’ın aktardığı haberde, Merkez Bankasının kasım ayına ilişkin Yeni Kiracı Kira Endeksi ile Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) ve sahibinden.com iş birliğiyle hazırlanan Kiralık Konut Piyasası Görünümü Raporu’na yer veriliyor. BETAM verilerinin kiralık konut talep endeksinde gerilemeye işaret ettiği belirtiliyor.

Haberde görüşlerine yer verilen emlak sektörü temsilcilerine göre, dairesi için 50–55 bin TL isteyen bazı ev sahipleri aylarca kiracı bekliyor. Temsilciler, boş konutlara kiracı bulabilmek için ilan fiyatlarında yüzde 10–15 indirim yapılmasının gerektiğini ifade ediyor. Bu oranlar, sektör temsilcilerinin aktarılan değerlendirmesi niteliğinde.

Aynı değerlendirmede, bir dairenin iki ay boş kalmasının iki aylık kira gelirinden mahrum kalmanın yanında aidat ve tadilat giderleri de doğurduğu belirtiliyor. Bu durumun, mülk sahiplerini ödemesini düzenli yapan mevcut kiracılarıyla devam etmeye yönelttiği aktarılıyor.

Kira farkına ilişkin sorular

Çok eski kira sözleşmelerinde de aynı durum geçerli mi?

Habere göre aynı durum bütün sözleşmeler için geçerli değil. Geçmişteki yüzde 25 artış sınırının etkisiyle kirası 10–12 bin TL bandında kalmış çok eski sözleşmelerde, mevcut kira ile piyasa rayici arasındaki fark sürüyor.

Yüzde 25 sınırı dönemindeki ev sahibi yaklaşımı nasıldı?

Haberde, pandemi sonrasında uygulanan yüzde 25 artış sınırı döneminde bazı ev sahiplerinin mevcut kiracıyı çıkarıp konutu daha yüksek bedelle yeniden kiraya verme amacıyla tahliye davalarına ve arabuluculuk süreçlerine yöneldiği aktarılıyor.

Recent Posts

  • Uzak Doğu

Uğur Bilgin ve İrem Uslu ilk çocuklarını kucaklarına aldı

Güldür Güldür Show’da Mesut karakterini canlandıran Uğur Bilgin baba oldu. Oyuncu, oğlunun dünyaya geldiğini hastaneden…

45 saniye ago
  • Ekonomi

Beşiktaş için Amad Diallo iddiası: Sağ kanatta transfer arayışı

Beşiktaş'ın devre arası için Manchester United'dan Amad Diallo'yu gündemine aldığı öne sürüldü. Haberdeki 45 milyon…

11 dakika ago
  • Gündem

BİR RADYO, BİR AİLE, BİNLERCE HATIRA: AH NEREDE O ESKİ RADYO GÜNLERİ! Bir zamanlar evlerin…

14 dakika ago
  • Makale

DENETİM AÇIKLARINI SAYIŞTAY BAŞKANLARI GÖRMELİYDİ!

DENETİM AÇIKLARINI SAYIŞTAY BAŞKANLARI GÖRMELİYDİ! Türkiye Cumhuriyeti, yasama, yürütme ve yargı arasındaki kuvvetler ayrılığı üzerine…

29 dakika ago
  • Genel

Sinan Albayrak Ailesiyle Kutsal Topraklarda

Sinan Albayrak Ailesiyle Kutsal Topraklarda: "Tertemiz Dönmeyi Nasip Et Allah'ım" Başarılı oyunculuğu ve örnek duruşuyla…

30 dakika ago
  • TEKNOLOJİ

Instagram için ayrı Direct uygulaması Türkiye ve Tayland’da test ediliyor

Onedio’nun haberine göre Meta, Direct’i Türkiye ve Tayland’da deniyor. Instagram ile eşitlenen uygulamaya telefon numarası…

57 dakika ago