Nijeryalı çiftçiler Shell’in son kararına sevinemiyor

Mirat Haber Ajansı

Fidelis Oguru’nun kendisinin ve Nijerya’nın petrol zengini Nijer Deltası bölgesindeki diğer çiftçilerin Shell şirketine karşı istediği zaferi elde etmesi 13 yıl aldı. Lahey’deki Temyiz Mahkemesi Cuma günü Shell’in Nijeryalı yan kuruluşu Shell Petrol Çıkarma Şirketi Nijerya’nın (SPDC) Nijer Deltası bölgesindeki Oruma ve Goi köylerindeki boru hattı sızıntılarının neden olduğu çevresel kirlilik nedeniyle hatalı olduğuna karar verdi. Hollanda mahkemesi, İngiliz-Hollanda şirketinin Nijerya kolunun etkilenen köylere henüz kararlaştırılmamış tazminat ödemesini emretti. Boru hatlarından sızan petrol, bölgedeki tarım arazilerini ve su yollarını tahrip etti. SPDC’nin eski boru hatlarını değiştirmedeki isteksizliği, çiftçilerin manyok ve muz gibi tarımsal ürünlerinin petrol kirliliğine yenik düşmesi sonucu geçim kaynaklarının tahrip olmasını endişeyle izlemelerine yol açmıştı. Tazminat ve çevre temizliği için SPDC’ye sık sık yapılan başvurular karşılık bulamadı.

Sabotaj bahanesi bu kez tutmadı

SPDC ve diğer petrol şirketleri genellikle petrol sızıntılarını sabotaj nedeniyle diyerek kaçmayı tercih ediyor. Hollanda hukuk davasında uygulanan Nijerya yasalarına göre, şirket, sızıntıların sabotajdan kaynaklanması durumunda sorumlu değil. Ancak Cuma günü mahkeme, sabotajcıların Oruma ve Goi’deki toplam 60 futbol sahası büyüklüğünde petrol sızıntılardan sorumlu olduklarını “makul bir şüphenin ötesinde” tespit edemediğini açıkladı. Mahkeme, Ikot Ada Udo köyündeki bir petrol sızıntısından sabotajın sorumlu olduğuna karar vermesine rağmen, Shell’in sorumlu olup olmadığı konusundaki davanın devam edeceğini açıkladı.

71 yıldır devam eden Shell sömürüsü

Shell, 1950’lerin sonlarında Nijerya’nın geniş petrol rezervlerini keşfetti ve kullanmaya başladı ve uzun zamandır petrol kirliliği ve hükümete yakın olduğu ve hükümete olanak sağladığı iddiasıyla ağır eleştirilerle karşı karşıya kaldı. Nijer Deltası’nın geniş alanları “kurban bölgeleri” olarak kalmaya devam ediyor ve birçok bölgede hala günlük bazda petrol sızıntıları ve kirlilik devam ediyor. Bir tanık, Ondo Eyaletindeki bir petrol kuyusunda meydana gelen yangının Mayıs ayından bu yana “kesinti ve temizlik olmadan” şiddetlendiğini bildirdi. Bu arada Shell, sızıntıların sabotajdan kaynaklandığına inandığı için Cuma günkü karardan dehşete düştüğünü ifade etti. Ancak yerel halk, sızıntının sabotajdan kaynaklandığını söylemenin, on yıllardır sorumluluktan kaçmanın Shell formülü olduğunu vurguluyor. Sabotaj iddiaları, Nijer Deltası’ndaki birçok petrol kirliliği vakasında araştırmacılar ve uzmanlar tarafından reddediliyor