NURETTİN TOPÇU İSTİSMARI VE ODATV’NİN FİKRÎ SIKIŞMIŞLIĞI: MARX’IN SORDUĞU SORULARDAN KAÇMADIK; CEVABI SOSYAL İSLÂM’DA BULDUK (V)

Karl Marx’ın din eleştirisine ve materyalist felsefenin çıkmazlarına dair kaleme aldığımız ilmî cevaplar serisi, anlaşılan Odatv çevresinde ciddî bir kafa karışıklığı oluşturmuş. Felsefî ve sosyolojik düzeyde getirdiğimiz eleştirilere doğrudan cevap veremeyenler, her zamanki gibi şark kurnazlığına başvurarak, meseleyi sulandırma çabasına girer. Bu defa da merhum Nurettin Topçu’yu kendilerine siper ederek, bizi “yüzeysellikle” suçlamaya, akademik seviyemizi sorgulamaya kalkışmışlar.

Resim: Anadolu İrfanını ve İslâmî Adaleti ‘Ahlâk Felsefesi’ Ekseninde (ancak Sosyalist Kavramlarla) Yeniden Yorumlayan Türk Mütefekkir Nurettin Topçu (1909-1975).

Odatv yazarının “Topçu, Marks’a katılmadı ama Marks’ın sorduğu sorulardan kaçmadı. Asıl entelektüel tavır budur” diyerek, bizi Topçu ile kıyaslama gayreti, pozitivist/sol ezberciliğin tipik bir istismar örneğidir. Meseleyi uzatmadan, Odatv’nin bu fikrî çaresizliğine ve sığ kıyaslamasına açıklık getirelim:

1. Biz Marx’ın Sorularından Kaçmadık, Cevabı Fıtratta Bulduk!

Nurettin Topçu merhum; Kapitalizmin insafsızlığını, mülkiyet istismarını ve sınıfsal adaletsizliği tartışırken, Marx’ın dikkati çektiği iktisadî yaralara gözünü kapatmamıştır. Ancak Topçu’yu sol/materyalist zihniyetten ayıran en temel çizgi, Marx’ın tespit ettiği bu hastalıklara sunduğu ilâhî çözümdür. Topçu, Marx’ın adalet arayışındaki bazı sorularını meşru görmüş ama onun ateist, materyalist ve insanı ruhsuzlaştıran reçetesini kökten reddetmiştir. Çözümü Marksizm’de değil; “Anadolu Ruhçuluğunda, İslâmî Tasavvufta ve Ahlâk Nizamında” bulmuştur.

Biz de cevap serimizde tam olarak bunu yaptık! Marx’ın kapitalizm eleştirisindeki sorularını göz ardı etmedik. Aksine, Kapitalizmin de Marksizmin de insanı fıtratına ve emeğine yabancılaştıran iki ayrı materyalist madalyonun yüzleri olduğunu vurguladık. Yabancılaşmanın ve “şeyleşmenin” gerçek çaresinin ancak İslâm’ın sosyal adalet, fıtrat ve kul hakkı anlayışıyla mümkün olduğunu gösterdik. Yani Topçu’nun açtığı izden giderek, Marx’ın sorularını, Marx’ın materyalist çıkmazına düşmeden Kur’ân-ı Kerîm’in adalet ölçüsüyle cevapladık.

2. Teori ile Pratiğin Çelişkisini Yazmak “Yüzeysellik” Değil Sosyolojik Zorunluluktur!

Odatv’yi asıl rahatsız eden husus; Marx’ın veya tarihî aktörlerin sadece soyut teorilerini değil, o teorilerle çelişen iki yüzlülük yani ahlâkî çöküşlerini de ifşa etmiş olmamızdır. Marksizm, teori ile pratiğin birliğini savunan bir doktrindir. İnsanlığa ahlâk, adalet ve eşitlik gibi vaatlerde bulunan felsefî önderlerin (Marx’ın kendi hizmetçisinden olan çocuğunu reddedip Engels’in üzerine yıkması gibi) veya fıtrata savaş açan dinî kurumların (Katolik Kilisesi ve Papalık makamındaki sefahat devirleri) özel hayatlarındaki ahlâkî iflas, onların kurduğu teorinin pratikle nasıl çökertildiğinin en somut delilidir. Felsefî bir iddiayı, sahibinin yaşantısındaki ahlâkî çelişki üzerinden tahlil etmek, “yüzeysellik” değil; Ahlâk Felsefesinin ve Sosyolojinin en temel metodolojik zorunluluğudur.

3. Nurettin Topçu’nun “İslâm Sosyalizmi” Kavramı Açısından Sosyalizm Terminolojisinin Çıkmazlarıyla İlgili Kardeşçe Bir Eleştiri

Ömrünü akademide tüketmiş bir bilim insanının akademik seviyesini sorgulamak, gazetecilik portallarına kalmamıştır. Nurettin Topçu’yu kendilerine kalkan yapanlar, unutmasınlar ki Topçu, hayatı boyunca Batıcı, materyalist, pozitivist ve din karşıtı zihniyetle amansızca mücadele etmiştir. Topçu, bugün yaşasaydı materyalist safsatalara ve tağutî sistemlere sözcülük eden Odatv zihniyetini hedefe koyardı.

Onun ömrünü adadığı “İsyan Ahlâkı”, kul hakkını iktisadî düzenin merkezine oturtan hassasiyeti ve kapitalist sömürüye karşı duruşu, bugün de yolumuzu aydınlatmaktadır. Ancak onun bu soylu adalet arayışında başvurduğu “İslâm Sosyalizmi” kavramı ve metodolojisi, ilmî bir süzgeçten geçirilmeyi de hak etmektedir. İsmail Kara’nın da hakkıyla tespit ettiği üzere; Topçu’nun bütün hayatı, mücadelesi ve eserleri esasen aşkın bir “ahlâk ve merhamet davası“dır. Onun sosyalizm anlayışı da beşerî bir ideolojinin kaba şablonu değil, Allah’ın asla affetmeyeceğini beyan buyurduğu “kul hakkının müdafaası”na matuf ahlâkî bir hamledir.

Ne var ki Topçu, Batı’nın sömürgeci ve materyalist hegemonyasına karşı soylu bir refleks gösterirken, metodolojik olarak Batı merkezli hegemonik dilin sınırları içinde kalmış; özü itibarıyla materyalist ve ateist bir ontolojiye sahip “Sosyalizm” kavramına sığınmak durumunda kalmıştır. Bu durum, bazı temel sistemik problemleri beraberinde getirmiştir:

1. Doku Uyuşmazlığı: Topçu’nun mistik, manevî ve vicdanî ahlâk vurgusu; reel sosyalizmin mülkiyetsizlik, kolektivizm ve bürokratik merkeziyetçilik gibi iktisadî mekanizmalarıyla yan yana geldiğinde sistemik bir doku uyuşmazlığına dönüşmektedir.

2. Kurumsal/Teknik Boşluk: Topçu, “İsyan” ve “Ahlâk” kavramlarıyla güçlü bir manevî motor inşa etmiş; fakat bu motorun modern toplumun hukuk, vergi ve sosyal güvenlik çarklarındaki teknik karşılığını tam olarak kuramamıştır. Vicdanî ve geleneksel merhamet ahlâkı, kurumsallaşmış bir “Sosyal Hukuk Devletine” evrilmekte yetersiz kalmıştır.

Dolayısıyla bize düşen görev, Topçu’nun başlattığı bu soylu adalet arayışını, sosyalizmi İslâmîleştirmeye çalışarak değil; mülkiyeti “emanet”, adaleti zekâtın kamusal sosyal güvenlik sistemi olarak kurumsallaşması ve devleti “Rahmânî mesuliyet” olarak gören bütüncül ve rasyonel bir Tevhidî Nizam / “Sosyal İslâm” zeminine taşımaktır. Burada ifade ettiğimiz “Sosyal İslâm” kavramsallaştırması; beşerî bir ideolojinin dine yama yapılması değil, İslâm Devletinin fıtrat, adalet ve merhamet eksenli kuşatıcı “Sosyal Politikalarının” ilmî ve kurumsal karşılığıdır.

Odatv Çevresine İlmî Ders

Bizi Nurettin Topçu üzerinden kıyaslayıp “yüzeysellikle” suçlayan Odatv zihniyeti, Topçu’nun eserlerindeki bu derin metafizik ve ahlâkî boyuttan tamamen habersizdir. Onlar, Topçu’yu sırf “Sosyalizm” kelimesini kullandığı için, kendi seküler/materyalist safsatalarına payanda yapabileceklerini sanmaktadır. Oysa biz Topçu’yu rahmetle anıyor, onun kapitalizme ve zulme karşı geliştirdiği Ahlâk/Adalet davasını omuzluyor; fakat kullandığı Sosyalizm terminolojisinin eksik ve sınırlı taraflarını da ilmî yüreklilikle ortaya koyuyoruz. Asıl entelektüel ve akademik tavır; ideolojik kalıpların arkasına saklanmak değil, hakikati Sosyal İslâm ve Tevhidî Nizam ölçüsüyle aramaktır. Biz Marx’ın da Kapitalizmin de sorularından kaçmıyoruz. Bir sonraki yazımızla okuyucularımızı artık daha fazla yormayalım ve konuyu son cevaplarımızla tatlıca kapatalım. Takipte kalın…

Prof. Dr. Ali Seyyar

Yazarımızın Diğer Yazılarını Okumak İçin Lütfen Bu Linki Ziyaret Ediniz.

Mirat Haber – YouTube