Özbekistan: Unutulan Kardeş

Orta Asya’nın önemli ülkesi ikinci en büyük Müslüman Türk devleti Özbekistan hak ettiği yerde dünya toplumundaki yerine geri dönerek İslam Birliği konusunda merkezi görevlerini üstlenmelidir

A. Galip GÜMÜŞDERE

Özbekistan Türk dünyasının temel taşlarından. Türkiye’den sonra en kalabalık nüfusuyla, tarihi ve kültürel önemiyle, doğal kaynaklar ve endüstriyel birikimiyle, gelecekteki bir Türk birliğinin en önemli yapı taşıdır.

Özbekistan Karluklar olarak Türkçe dünyasının tam ortasında, bir kültür dili olan Çağatay Türkçesinin devamı, Sünni Müslüman ağırlıklı, Nakşibendilik gibi pek çok geleneğin çıkış yeri, Semerkant ve Buhara gibi tarihi kentleri ve görkemli mimarisiyle sanat ve medeniyet merkezidir.

Sovyetler Birliği döneminde Stalin’in ve diğer liderlerin politikaları sonucunda sadece pamuk ekilerek hatalı sulama sonucunda dünyanın en büyük su kaynaklarından Aral Gölü’nü kurutan ekolojik felaketler boy göstermiştir.

Bağımsızlıktan sonra Türk İslam birliği hedefi güden Birlik Hareketi üyeleri korkunç işkenceler ve idamlarla ortadan kaldırılmış ve eski komünist parti rejimi ülkede hakimiyetini kurmuştur.

Taşkent idaresi Türkiye yakın ilişkiler başlatmış ancak Orta Asya’da genelde olduğu gibi FETÖ araya girerek kendi örgütlenmesini, hatta CIA ile birlikte kendi rejimini kurmaya çalışırken İslam Kerimov rejimi FETÖ’yü atmış Türkiye ile ilişkileri de kesmiştir.

İslam Kerimov’un kızı Gülnara Kerimova babasının yerine oturacak denirken, Ermeni danışmanının organize ettiği uluslararası rüşvetler ve yolsuzluklardan altı yıl önce gözaltına alınmış, bu yılın ilk yarısında da 12 yıl hapis cezası almıştır. Babası dört yıl önce ölünce aile, desteğini Şevket Mirziyoyev yönetimine kaydırmıştır.

Korona pandemisi başta yok denirken ardından Özbekistan’ı ağır vurmuştur. Özellikle nerdeyse köle statüsünde çalıştırılan tarım işçileri evlerine yollanması hem tarım hem de sosyal sisteme darbe vurmuştur.

2020’nin ilk yarısında büyüme sıfırken ikinci yarısında ülkenin dinamik yapısı ve kısmen daha gelişmiş reel ekonomisi sayesinde yeniden canlanma beklenmekte, baskıcı rejime karşın, reform ve özelleştirme çalışmaları planlanmaktadır.

Özbekistan bir tarım, endüstri ve doğal kaynaklar ülkesi olarak ve 30 milyonu Türk, 33 milyonu aşkın nüfusuyla hızla büyüme ve gelişmeye açıktır, acil olarak ortak projelerle desteklenmesi gereken bir kardeş ülkedir.A. Galip GÜMÜŞDERE