Pakistan: ebedi kardeşimiz

Kutluk Özgüven

Hepimizin sevdiği ama hakkında çok az şey bildiği uzak bir ülke Pakistan İslam Cumhuriyeti. Bayrağı bizim gibi ay yıldız. Dünyada ikinci büyük Müslüman nüfus burada yaşıyor ve pek çok yönden önemli bir devlet. Pakistan gelecekteki bir İslam ülkeleri ortak hareketinde vazgeçilmez bir unsur.

Pakistan’da beş farklı etnik Müslüman grup yaşamakta. Bunlar Kuzeydoğu’da ve Lahor’da idarede etkin Pencaplılar, Güney’de ve Karaçi’de üretimde ağırlklı Sindliler, Afgan sınırında savaşçı ruhlu Peştunlar, Güneybatı’da Beluciler ve özellikle Karaçi’de Hindistan’dan sürülen Muhacirler. Ülkede dört farklı yerel dil varsa da resmi dil Urdu dili. Mecliste İngilizce konuşuluyor. Bunun nedeni, devletin kurucusu İsmaili Şii kökenden bir İngiliz hukuku avukatı olan Muhammed Ali Cinnah‘ın Urdu dili bilmemesi. Ezici çoğunluğu Sünni Müslüman olan ülkede Cinnah’ın çok sevilmesi ve Kaid-i Azam, yani büyük kurucu olarak bilinmesi bile geçmişte Müslümanların etnik ve mezhep ayrımcılığına ne kadar uzak olduğunun bir hatırası. Bugün ise etnik ve mezhep gerilimleri sonuna kadar kışkırtılmakta.

Güney Asya olarak da bilinen Hindistan altkıtasında yer alan Pakistan, insanlığın en eski yerleşimlerinden, adını bölgeye veren İndus nehri uygarlığının merekezi. Mohanjaro Daro ve Harrapa gibi Sümerler kadar eski medeniyetlere sahne olmuş. İslamiyetin gelmesiyle bölge Hinduluğu bırakıp Müslümanlığa yönelmiş. Ardı ardına Müslüman Türk yönetimleriyle bu süreç tamamlanmış. Babürlüler İmparatorluğu, Osmanlı’nın bir müttefiki olarak bütün bölgeye hakim olduğunda Pakistan’da askeri kültüre dayalı Pencaplılar önemli bir yönetim unsuru olmuşlar. Fakat İngilizlerin sinsice 50 yılda ele geçirdikleri ülkenin sömürge dönemi tam bir yıkım, gerileme ve fakirleşmeye yol açmış.

Pakistan adını Farsça arınmış temiz yer anlamından alıyor. 20. yüzyılda İngiliz sömürüsüne son verme çabaları artmış. Çok şehid verilmiş. Bilinmeyen bir konu da Pakistan daha kurulmadan bölge Müslüman halkının Türkiye’nin Kurtuluş Savaşı‘nın parasını bileziklerini bozdurup altınlarla ödemesi. Yolladıkları iki sandık altının birincisiyle Bolşevik Rusya’dan silah aldık ve Sakarya Zaferi’nde, Büyük Taarruzda kullandık. Pakistanlıların yolladığı ikinci sandık altın da yeni Türkiye’nin ekonomisini başlatan İş Bankası’nın kuruluş sermayesi oldu.

Pakistan 1947’de bağımsızlığını ilan etti. Bugünkü Bangladeş ve Keşmir de Pakistan’ın parçası olacaktı. Ancak özellikle iki ülke düşman olsun diye İngilizler Keşmir’i Hindistan’a teslim edip gitti. Bu nedenle iki ülke birbiriyle ardı ardına savaşlar verdi. O zaman Doğu Pakistan adıyla bilinen en büyük eyalet Bangladeş de iç savaş ve ardından Hindistan ordusunun işgaliyle Pakistan’dan koptu.

Yeni başkent İslamabad‘da güvenliğini düşünen Pakistan, iki milyara yakın Müslüman içinde kendi nükleer teknolojisini ve atom silahlarını geliştirebilen tek devlet. 1997de test edilen silahlar, Hindistan’ın atom bombası denemesinden hemen sonra cevap olarak geldi. Bu sayede kendisinden altı kat büyük hasmının nükleer saldırısını caydırabilmekte.

Pakistan aslında özellikle tarım ve kaynaklarda zengin bir ülke. Ancak Batı’nın bankacılık başta mali sömürü yöntemleri sonucu giderek fakirleşmekte. Bölge Müslümanlarının bankası BCCI Batı tarafından çökertilmiş, ülke ağır faizli borçlara yöneltilmişti. Pakistan Çin’e denge unsuru olarak çok yakınlaştı ancak şimdi de Çin Güney Asya ülkesini nüfuzu altına aldı. Geniş tarımsal toprak parçaları ve endüstri merkezlerini Çin kontrolü altına aldı.

Ülkenin ana sporu kriketin şampiyon olmuş yegane milli takımının kaptanı İmran Han, başbakan olarak iktidara geldi ve yolsuzluk karşıtı olması nedeniyle seviliyor. Türkiye’yi çok seven ve Diriliş Ertuğrul dizisini geçen Ramazan’da herkesin izlemesi çağrısı yapan eski takım kaptanı, Erdoğan’la birlikte İslam Birliği adımları atılmasından yana.

Gerçek bir kardeş olan ve desteği olmasaydı bugünkü Türkiye’nin kurulamayacağı Pakistan‘la ilişkilerimiz olması gereken seviyenin çok altında. Ancak gelecek günler bize bu dostluğun somut bir işbirliğine dönüşmesini gösterecektir.