Gündem

PEYGAMBERİMİZİN KABRİNE UZANAN GİZLİ TÜNEL: NÛREDDİN ZENGÎ’NİN MEDİNE SEFERİ

PEYGAMBERİMİZİN KABRİNE UZANAN GİZLİ TÜNEL: NÛREDDİN ZENGÎ’NİN MEDİNE SEFERİ

1162 yılında yaşandığı rivayet edilen hadise, tarihî kaynaklar, rüya anlatısı ve Hücre-i Saadet’in korunması için alınan tedbirler…

Tarihin karanlık sayfalarında Medine’ye uzanan bir girişim

Miladî 632 yılı…

İnsanlık tarihinin en büyük inkılabını gerçekleştiren Allah Resulü Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v.), Medine‘de dünyaya veda etti. Müslümanların gönlünde ve tarihinde müstesna bir yere sahip olan bu şehir, asırlar boyunca İslam dünyasının en önemli ziyaret merkezlerinden biri oldu.

Aradan yüzyıllar geçti. Devletler kuruldu, devletler yıkıldı. Emevîler, Abbasîler, Selçuklular, Eyyûbîler ve Osmanlılar tarih sahnesinden geçti. Fakat Medine’nin ve Mescid-i Nebevî‘nin Müslümanlar açısından taşıdığı önem hiçbir zaman değişmedi.

İşte bu uzun tarihin dikkat çekici hadiselerinden biri, 12. yüzyılda yaşandığı aktarılan ve Peygamber Efendimiz’in kabrine yönelik bir teşebbüsle ilgilidir.

Bu olayın merkezinde, Haçlılarla mücadelesiyle tanınan Zengî hükümdarı Nûreddin Mahmud Zengî bulunmaktadır.

Bir gece görüldüğü anlatılan rüya

Tarihî rivayetlere göre olay, 557 hicrî, 1162 miladî yılında meydana geldi.

Nûreddin Mahmud Zengî, bir gece rüyasında Peygamber Efendimiz’i (s.a.v.) gördü. Rivayete göre Resulullah, kendisine iki kişiyi göstererek:

“Ey Mahmud! Beni şu iki kişiden kurtar!”

buyurdu.

Hükümdar uykusundan uyandı. Gördüğü rüyanın tesiriyle namaz kıldı ve yeniden uyudu. Ancak aynı rüya tekrarlandı. Üçüncü defa da aynı görüntüyü görünce artık yerinde duramadı.

Durumu veziriyle paylaştı.

Vezirinin kendisine Medine’ye gitmesini tavsiye etmesi üzerine Nûreddin Zengî hazırlıklarını tamamlayarak yola çıktı.

Burada önemli bir ayrıntı vardı: Medine’ye gidişinin sebebini kimseye duyurmamıştı.

Altın ve gümüş dağıtıldı, iki kişi ortaya çıkmadı

Nûreddin Zengî Medine’ye ulaştığında veziriyle birlikte nasıl hareket edeceklerini değerlendirdi.

Rivayete göre veziri, hükümdarın şehirdeki bütün insanları toplamasını ve onlara yardım dağıtmasını önerdi.

Şehir halkı çağrıldı. Altın ve gümüş dağıtılmaya başlandı. İnsanlar sırayla hükümdarın huzuruna geliyordu.

Ancak Nûreddin Zengî‘nin aradığı iki kişi ortada yoktu.

Şehirde yaşayan ve kendilerini ibadete adamış insanlar olarak tanınan bu iki kişi, yapılan çağrıya rağmen gelmemişti. Kendilerine ihtiyaçları olmadığı için yardımı kabul etmeyeceklerini bildirmişlerdi.

Bunun üzerine hükümdar onların da getirilmesini istedi.

İki kişi huzura çıkarıldığında Nûreddin Zengî‘nin onları rüyasında gördüğü kişiler olarak tanıdığı aktarılır.

Kendilerine Medine’ye neden geldikleri soruldu.

Verdikleri cevap, Peygamber Efendimiz’e yakın yaşamak istedikleri yönündeydi.

Ancak sorgulama derinleştirildi.

Evin altından Hücre-i Saadet’e uzanan kazı

Rivayetin en dikkat çekici bölümü bundan sonra başlıyor.

İki kişinin kaldığı ev araştırıldığında, evin altından Mescid-i Nebevî‘nin bulunduğu yöne doğru ilerleyen bir kazı tespit edildiği anlatılır.

İddiaya göre bu kişiler, geceleri gizlice tünel kazıyor, çıkan toprağı ise evlerindeki kuyuya doldurarak gizliyordu.

Böylece çevrede yaşayan insanların dikkatini çekmeden çalışmalarını sürdürmeye çalışıyorlardı.

Tarihî anlatımda iki kişinin Hristiyan olduklarını ve Peygamber Efendimiz’in mübarek naaşına ulaşmayı amaçladıklarını itiraf ettikleri belirtilir.

Bu teşebbüsün kendi hükümdarlarının bilgisi ve onayıyla gerçekleştirildiği de rivayette yer alır.

Böylece Medine‘de gizlice yürütüldüğü anlatılan kazı ortaya çıkarılmış oldu.

Kurşundan oluşturulan koruma engeli

Olayın ardından Nûreddin Zengî‘nin Hücre-i Saadet’in korunması için önemli tedbirler aldırdığı aktarılır.

Özellikle daha sonraki tarihî kaynaklarda yer alan anlatımda, mübarek kabrin çevresine derin bir hendek kazıldığı, bu hendeğin yer altı su seviyesine kadar indirildiği ve eritilmiş kurşunla doldurulduğu belirtilir.

Böylece Hücre-i Saadet’in çevresinde yer altından gelebilecek girişimleri engelleyecek bir koruma duvarı oluşturulması amaçlanmıştır.

Bu ayrıntı, olayın sonraki anlatımlarında özellikle öne çıkar.

Ancak tarihî kaynakların farklı dönemlerde kaleme alındığını ve kurşunla ilgili ayrıntının ilk anlatımda bulunmadığını da belirtmek gerekir.

Tarihî kaynaklar bize ne söylüyor?

Bu hadise hakkında dikkatli davranmamız gereken bir nokta var.

Olay, sonraki yüzyıllarda Medine tarihini yazan bazı müelliflerin eserlerinde aktarılmıştır. Bunlardan biri el-Matarî’nin Medine tarihine ilişkin eseridir. Daha sonra el-Esnevî ve Semhûdî gibi müellifler de olayı farklı ayrıntılarla nakletmiştir.

Ancak günümüzde yapılan akademik incelemeler, hadisenin bütün ayrıntılarının kesin tarihî gerçekler olarak kabul edilemeyeceğini ortaya koymaktadır.

Nitekim Medine tarihçisi Semhûdî, Nûreddin Zengî’nin hayatını anlatan biyografilerde bu kadar önemli bir hadisenin bulunmamasını sorgulamıştır.

2023 yılında tarihçi Maribel Fierro’nun yayımladığı akademik araştırma da rivayetin kaynaklarını, farklı versiyonlarını ve ortaya çıktığı tarihî ortamı incelemiştir.

Dolayısıyla bu olaydan söz ederken rivayet ile belgelenmiş tarihî olguyu birbirinden ayırmak gerekir.

Nûreddin Zengî’nin Medine’nin güvenliğine önem verdiği, şehrin savunmasını güçlendirdiği ve Peygamber Efendimiz’in kabrinin korunmasıyla ilişkilendirilen tedbirlerin tarihî kaynaklarda yer aldığı bilinmektedir. Ancak rüyanın ayrıntıları ve iki kişinin sorgulanması gibi bölümler tarihî rivayet niteliğindedir.

Bir mezardan çok daha fazlası

Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) kabri, Müslümanlar için sıradan bir tarihî mekân değildir. O, İslam tarihinin başlangıç noktasını oluşturan büyük medeniyetin hatırasını taşıyan mübarek bir mekândır.

Medine’nin tarih boyunca korunması, Mescid-i Nebevî‘nin güvenliği ve Hücre-i Saadet’in muhafazası bu sebeple Müslüman devletlerin üzerinde hassasiyetle durduğu konular olmuştur.

Nûreddin Zengî hakkında anlatılan bu hadise de yüzyıllardır bu hassasiyetin sembolik örneklerinden biri olarak aktarılmaktadır.

Ancak burada asıl üzerinde durulması gereken yalnızca geçmişte yaşandığı rivayet edilen bir teşebbüs değildir.

Asıl mesele, Müslümanların kendi tarihî ve dinî miraslarını koruma sorumluluğudur.

Bir medeniyet, yalnızca geçmişte yaşadığı büyük hadiselerle değil, o geçmişten kendisine kalan değerleri nasıl koruduğuyla da ölçülür.

Medine, İslam tarihinin hafızasıdır. Bu hafızayı korumak ise yalnızca geçmişteki hükümdarların değil, her dönemde Müslümanların ortak sorumluluğudur.

İSLAMİ HABER “MİRAT”

YOUTUBE

Recent Posts

  • Gündem

12 YIL SONRA, TÜRKİYE HATTI YENİDEN DEVREDE!

12 YIL SONRA TÜRKİYE HATTI YENİDEN DEVREDE! Irak, 2014’ten beri kapalı olan eski Kerkük-Ceyhan boru…

10 dakika ago
  • Makale

İNSANLIĞA RAHMET OLMAK

İNSANLIĞA RAHMET OLMAK Rahmet olmak nedir? Rahmet olmak, yalnızca insanlara merhamet göstermek, güzel söz söylemek…

23 dakika ago
  • Genel

Genelev Düzenlemesi İptal Edildi!

AYM’den Tarihi Karar: 1930 Tarihli "Genelev" Düzenlemesi İptal Edildi! Anayasa Mahkemesi (AYM), 1930 yılından bu…

52 dakika ago
  • Orta Doğu

ABD-İran gerilimi: Hamaney’den karşılık mesajı, Bahreyn’de çelişen açıklamalar

Mücteba Hamaney saldırıya karşılık verilmesini isteyen bir mesaj paylaştı. Bahreyn’deki saldırının sonucu konusunda İran ve…

7 saat ago
  • Spor

Beşiktaş Real Madrid’i 83-79 yendi: Alimpijevic’ten “en olgun maç” vurgusu

Beşiktaş Fuzul, Real Madrid karşısında EuroLeague'deki altıncı galibiyetini aldı. Dusan Alimpijevic, sonucu değerlendirirken takımının oyun…

7 saat ago
  • Siyaset

Erixon: Türkiye’nin “Made in EU” dışında kalması Avrupa’ya da zarar verir

ECIPE Direktörü Fredrik Erixon, Türkiye’nin “Made in EU” kapsamına alınmasını savundu. Entegre ticaret ortaklarının dışlanmasının…

7 saat ago