Portekizde Müslümanların Tarihi – 6

Fakat belki de Alves Portekiz’deki İslami mirasın algılanmasının yolundaki değişikliğe en çok şiiriyle katkıda bulunmuştur. Endülüs dönemine ait Arap şiirlerini derlemesi ve Portekizceye tercüme etmesiyle, Sevilla’nın (İşbiliye) son Müslüman hükümdarı ve en ünlü Endülüs şairlerinden biri olan el-Mutemid (İbn Abbâd, Mu‘temid-Alellah) gibi şairler “yerel” şairler olarak tanınmaya başlıyor. Bu yıl (2020) Lizbon’da Milli Kütüphane’de düzenlenen bir sergi hem Alves’in hem de el-Mutemid’in çalışmalarını kutluyor.

“Hayatımın büyük bir bölümünü büyük şair ve Kral el-Mutemid ibn-i Abbad’ın hakkını vermek için adadım.” diyen Alves sözlerine şöyle devam ediyor, “Belki de bu bizim aynı şehirde Beja’da kökenimiz olması nedeniyledir.”

Güneydeki Beja kentine yakın, İslam’ın etkisinin en belirgin olduğu bir bölgede, bir başka öncü proje, bir Arap-Müslüman işgalci klişesini çürütüyor ve İslami geçmişi Portekiz kimliğinin ve mirasının temel bir unsuru olarak geri kazanıyor.

Ortak bir Akdeniz

Her şey Guadiana Nehri kıyısındaki küçük bir kasaba olan Mertola’da bir incir ağacının altında bulunan kırık çömlek parçalarıyla başladı.

Arkeolog Claudio Torres, badanalı kasabayı ilk olarak 1976’da tarihçi Antonio Borges Coelho ile birlikte ziyaret etti. Daha sonra Lizbon Üniversitesi’nde orta çağ tarihi öğretim görevlisi olan Torres, öğrencilerinden biri tarafından Mertola’ya davet edilmişti. Torres ve Coelho, kasabanın orta çağ kalesinin yakınında bazı İslami seramiklere rastladı.

Şu anda (Haziran, 2020) 81 yaşında olan Torres kazmaya başlamaya karar verdi. 1978’de arkeolojik Mertola alanını kurdu ve ailesiyle sakin kasabaya taşındı.

Geçen 30 yıl boyunca arkeolojik alanda çalışan araştırmacı Virgilio Lopes, “Mertola bize savaşları göstermiyor.” diyerek başladığı açıklamasını şöyle sürdürüyor: “O bize insanların eskiden nasıl bir arada yaşadığını gösteriyor. Bu kayaların altında bu olağanüstü bir birlikte yaşama fikri var.”

Çeviren: Zehra Kaya

Kaynak: https://www.aljazeera.com/features/2020/6/10/the-portuguese-rediscovering-their-countrys-muslim-past