Portekiz’de Müslümanların Tarihi – 7

Bir Arada Yaşamanın İzleri

Orta çağ kalesinin yanında at nalı kemerleri, tonozlu iç yapısıyla yer alan kilisenin ana sunağının arkasında bir caminin duvarında namaz yönünü gösteren yarım daire biçimli bir niş olan bir mihrap yer alır.

Arkeologlar bir Yahudi topluluğunun izlerini buldular ve kilisenin bulunduğu mekanın bir zamanlar bir Roma tapınağı ve daha sonra bir cami olduğunu keşfettiler.

Mertola arkeolojik bölgesinde bir araştırmacı ve Evora Üniversitesi’nde bir orta çağ tarihi ve arkeolojisi profesörü olan Susana Martinez, “Farklı topluluklar burada 15’inci yüzyılın sonuna dek birlikte yaşadılar.” diye açıklıyor.

O aynı zamanda “Yahudilerin ve Müslümanların sınır dışı edilmesiyle uzun dönem devam eden bir arada yaşama süreci, Hristiyanlığın kuzeyden kendi inancını herkese empoze etmesiyle kırılmaya uğradı.” diye ekliyor.

Mertola’daki arkeologlar Portekiz’de tarihin anlatılan versiyonuna meydan okuyacak şekilde bir arada yaşama geçmişini ortaya çıkardılar. Torres, İslam’ın bölgede asırlarca süren ticari ve ekonomik ilişkiler yoluyla yayıldığına ve bunun bölgenin şiddetli bir şekilde fethinin sonucu olmadığına inanıyor.

Bu, 711 senesinde Kuzey Afrika’dan gelerek Cebelitarık boğazını geçen Tarık bin Ziyad’ın önderlik ettiği Arap ve Berberi ordusu ilk zaferini kazandıktan ve İber Yarımadasının güneyinin kontrolünü ele geçirdikten sonra niçin Müslümanların bölgenin büyük bir bölümünü küçük zorluklarla almayı başardığını açıklayabilir. Cömert teslimiyet koşulları, şiddetli savaşlardan çok barışçıl kapitülasyonların olduğu anlamına geliyordu, bu da Müslümanların günümüzdeki Portekiz ve İspanya’yı sadece birkaç yıl içerisinde kontrol etmelerine izin verdi.

“Okulda bize öğretilen büyük kırılmalar aslında gerçekleşmedi.” diye açıklayan Lopes sözlerini şöyle sürdürüyor: “Mertola bize süreklilikleri ve dinlerin bir arada yaşadığı anları ve halklar arasındaki bağlantıları bize gösterdiği için önemlidir.”

Çeviren: Zehra Kaya

Kaynak: https://www.aljazeera.com/features/2020/6/10/the-portuguese-rediscovering-their-countrys-muslim-past