
İnsanlık, savaş tarihinin belki de en tehlikeli eşiklerinden birine doğru ilerliyor. Artık yalnızca daha güçlü bombalar, daha hızlı uçaklar veya daha gelişmiş füzeler üretilmiyor. Hedefini kendi belirleyebilen, insan müdahalesi olmadan saldırı kararı verebilen otonom silah sistemleri geliştiriliyor. Peki bir gün bir insanın yaşayıp yaşamayacağına bir makine karar verirse insanlık neyle karşı karşıya kalacak?
Ölüm kararını algoritmalar mı verecek?
16-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Cenevre‘de gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler Konferansı‘nda otonom silah sistemlerinin uluslararası hukuk çerçevesinde sınırlandırılması tartışılıyor. BM Genel Sekreteri ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi, insan müdahalesi olmadan hedef seçip saldırabilen silahların ciddi insani riskler taşıdığı konusunda uyarıyor. Ancak ABD, Rusya ve İsrail gibi ülkelerin bağlayıcı düzenlemelere karşı çıkması, meselenin ne kadar karmaşık olduğunu gösteriyor.
Burada asıl mesele teknolojinin gelişmesi değil, insanın ahlaki ve hukuki sorumluluğunun teknolojiye devredilmesidir. Bir algoritma, karşısındaki kişinin çocuk mu, yaşlı mı, sivil mi, yoksa silahlı bir asker mi olduğunu insan vicdanının ve hukuki muhakemesinin gerektirdiği şekilde değerlendirebilir mi? Üstelik yanlış bir hedef tespitinde, hayatını kaybeden insanın hesabını kim verecek? Yazılımı hazırlayan mı, silahı üreten mi, yoksa düğmeye basılmasını emreden mi?
İslam’ın savaş ahlakı makineleşen savaşa ne söylüyor?
İslam, savaşın dahi bir ahlakı ve hukuku olduğunu ortaya koymuştur. Kur’an-ı Kerim‘de, “Haklı bir sebep olmadıkça Allah’ın haram kıldığı cana kıymayın” (İsrâ, 33) buyrulur. Yine Bakara suresinin 190. ayetinde, “Sizinle savaşanlara karşı Allah yolunda savaşın, fakat aşırı gitmeyin. Çünkü Allah aşırı gidenleri sevmez” denilerek savaşta bile sınırların korunması emredilir.
Bu ölçüler, insan hayatının bir yazılımın hesaplamalarına, askerî stratejilerin soğuk matematiğine veya devletlerin güç gösterisine terk edilemeyeceğini hatırlatır.
Elbette yapay zekâ insanlığın yararına kullanılabilir. Hastalıkların teşhisinde, afetlerin önlenmesinde ve bilimsel gelişmelerde önemli imkânlar sunabilir. Fakat aynı teknoloji, insanı öldürmeyi kolaylaştıran bir araca dönüştürülürse ilerlemeden değil, ahlaki gerilemeden söz etmek gerekir.
Unutulmamalıdır ki teknoloji geliştikçe insanın sorumluluğu azalmaz, aksine artar. Çünkü insan, sahip olduğu imkânlardan olduğu kadar yaptığı tercihlerden de hesaba çekilecektir.
Mesele, makinelerin ne kadar akıllı olduğu değil; insanın kendi vicdanını ne kadar koruyabildiğidir.
İSLAMİ HABER “MİRAT”
Türkiye’de ‘ev genci’ sayısı 4,5 milyonu aştı 2026’nın nisan-haziran döneminde Türkiye’de 15–29 yaş arasındaki 4…
BİR MECZUBUN ÖLÜYE TELKİNİ: HAYATI İKİ CÜMLEYLE ÖZETLEDİ! Her caminin cemaatinde kendine has bir sima,…
İTAAT, ELEŞTİRİ VE ÖZGÜRLÜK: MODERN DÜNYADA İTAAT KAVRAMININ YENİDEN DÜŞÜNÜLMESİ Modern dünyanın temel kazanımlarından biri,…
TÜRKIYE SOMALI'DE STRATEJİK GÜCÜNÜ VE ETKİN ROLÜNÜ BÜYÜTÜYOR Türkiye, Doğu Afrika’nın kalbi Somali’de attığı stratejik…
İRAN’DAN KÖRFEZ ÜLKELERİNE TAZMİNAT RESTİ: "SALDIRILARIN SUÇ ORTAKLARINDAN HESAP SORUYORUZ" İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail…
DEVLET KÜÇÜK ESNAFIN YAŞAMASINI İSTEMİYOR MU? Artan kira ve enerji maliyetleriyle boğuşan küçük esnaf, basit…