Sudan’ın Başkenti Hartum’da HDK’nin Sivilleri Rastgele Gömdüğü Toplu Mezarlar Açılmayı Bekliyor

Sudan’ın Başkenti Hartum’da HDK’nin Sivilleri Rastgele Gömdüğü Toplu Mezarlar Açılmayı Bekliyor

Sudan ordusu ile çatışan Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK) hapishanelerinde hayatını kaybedenleri rastgele gömdüğü toplu mezarlar açılmayı bekliyor.

Sudan’ın başkenti Hartum‘da Nisan 2023’te HDK’nin ani saldırılarıyla başlayan çatışmalar ülkenin batı kesimlerinde hala sürüyor. HDK’nin yaklaşık 2 yıl elinde tuttuğu ve ciddi yıkıma uğrattığı başkent Hartum’un merkezi noktasında toplu mezarlar bulunuyor. Yerel kaynaklardan alınan bilgiye göre, Hartum’un Riyad Mahallesi’nde Ubeyd Hatim Bulvarı yakınındaki 2 toplu mezarda HDK’nin hapishanelerinde ölen binlerce kişi gelişi güzel şekilde gömüldü.

HDK’nin eski bir karargahının da bulunduğu mahallede, HDK mensuplarının çevredeki binaları hapishane olarak kullandığı belirtiliyor. Tanıklara göre, bu hapishanelerde işkence gören siviller ve askerler öldüklerinde alıkonulan kişilere taşıtılarak iş makinalarıyla rastgele açılan çukurlara gömüldü.

Toplu mezarların yer aldığı alanda ise çok sayıda terlik, ayakkabı ve çeşitli eşyalar bulunuyor.

Okul, Üniversite ve Halka Açık Alanlarda Toplu Mezarlar Var

Sudan Başsavcısı İntisar Ahmed Abdulal, AA muhabirine, toplu mezarların sayısının son derece yüksek olması nedeniyle açılmalarının geciktiğini ifade etti. Abdulal, “Halihazırda bu toplu mezarların açılması ve cenazelerin normal mezarlıklara nakledilmesi yönünde çalışmalar devam ediyor. Gömülenlerin sayısı oldukça fazla. Okullara, üniversitelere ve halka açık alanlara gömülen cenazeler var.” dedi.

Kızılhaç Komitesi koordinasyonuyla çalışmaların sürdürüldüğünü aktaran Abdulal, “Devlet şu an gerekli prosedürleri yürütmekte. Kızılhaç Komitesi, bu tür mezarların nasıl açılacağıyla ilgili eğitim kursları düzenledi.” şeklinde konuştu. Abdulal ayrıca, “Mevcut durum imkan yetersizliğinden ziyade cenaze sayısının muazzam boyutlarla olmasıyla ilgili. Toplu mezarlar sadece Hartum ile sınırlı değil. Hartum, Vad Medeni ve ülkenin orta kesimi genelinde çok sayıda toplu mezar bulunmakta.” ifadelerini kullandı. Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan’ın kararıyla 4 Ağustos 2023’te kurulan Savaş İhlalleri ve Hızlı Destek Kuvvetleri Suçları Ulusal Komitesinin de başkanı olan Abdulal, hükümetin toplu mezarlardaki cenazelerin nakli için çalışmalarını sürdüreceğini sözlerine ekledi.

Sudan’daki Çatışmalar

Sudan, 15 Nisan 2023’ten bu yana ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında şiddetli çatışmalara sahne oluyor. Dünyanın en kötü insani krizlerinden birine yol açan bu çatışmalar on binlerce Sudanlının hayatını kaybetmesine ve yaklaşık 13 milyon kişinin yerinden edilmesine neden oldu. HDK, ülkenin 18 eyaletinden 5’inin merkezlerini kontrol ederken, Sudan ordusu güney, kuzey, doğu ve orta kesimler dahil olmak üzere kalan 13 eyaletin büyük bölümünde ve başkent Hartum’da hakimiyetini sürdürüyor. HDK, çatışmaların başladığı başkent Hartum’da yaklaşık 2 yıl yayılmıştı. Evlerin, iş yerlerinin, bankaların yağmalandığı bu süre içerisinde altyapı ciddi şekilde hasar aldı. Ordu güçleri, başlattıkları operasyonlar sonucunda Mayıs 2025’te başkentin tamamında kontrol sağladı.

(AA) – Muhammed Emin Canik / Ahmed Satti

Mirat Haber – YouTube