Tigray bölgesinde açlık, yardım kuruluşları çaresiz

Mirat Haber Ajansı

Etiyopya birlikleri ile kuzey bölgesinin eski iktidar partisi olan Tigrayan Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) arasında Kasım ayı başlarında başlayan şiddetli çatışmalar, haberleşmenin kapatılmasına rağmen hala devam ettiği bildirildi. Tigray’e giden telefon ve internet hizmetleri kesildi, gazeteciler ile yardım çalışanlarının girişi yasaklandı. Ardından gelen çatışma, hava saldırıları ve ağır bombardıman dâhil olmak üzere çatışmalardan kaçmak için komşu Sudan’a geçen en az 50.000 kişi hayatını kaybetti. Yaklaşık iki ay önce Etiyopya’daki Tigray’de isyancı güçlere karşı askeri zafer ilan etmesinin ardından, Başbakan Abiy Ahmed yeniden inşa sürecinin derhal başlayacağını duyurmuştu.

İnsani yardım ise çatışmalardan etkilenenlere ulaşmaya başlamıştı. Bürokratik engeller ve devam eden çatışmaların, yeni yerlerinden edilmiş insanlar ve hâlihazırda Tigray’de bulunan kamplara sığınan mülteciler de dâhil olmak üzere milyonlarca insana yardım sağlama çabalarının engellendiği ifade edildi.

Bazı medya kuruluşları, 8 Ocak’ta Tigray Acil Koordinasyon Merkezi, uluslararası yardım grupları ve Mekelle’deki Etiyopyalı yetkililer arasında gerçekleşen toplantı tutanaklarının gizli bir kopyasını ele geçirdi. Yardım kuruluşlarının temsilcileri, hükümetin krize verdiği tepkiyi eleştiriyor gibi görünüyor. Belge, Etiyopyalı bir bölge yöneticisinin gıda yardımı çabaları hızlanmadığı takdirde açlıktan ölme riski altında olduğunu söyleyerek krizin ciddiyetini daha da vurguluyor gibi görünüyor. Hem başbakanın sözcüsü Billene Seyoum hem de Tigray’ın geçici valisi Mulu Nega, Tigray’a ulaşan insani yardım meselesi hakkında henüz yorum yapmadı.

Hükümet daha önce sivil nüfusu korumaya ve desteklemeye kararlı olduğunu söylemişti, Abiy ise hükümetin saldırısında sivil hayatın kaybedilmediğini bildirmişti. Yağma konusunda resmi bir açıklama olmamakla birlikte, hükümet güçleri tarafından suiistimal iddialarının arttığı bir döneme denk geliyor. Kanunsuzluğun arttığına ve komşu Eritre’den gelen askerlerin savaşa müdahale ettiğine ve Etiyopya ordusunun yanı sıra TPLF güçleriyle savaştığına dair birçok rapor var. Eritreli askerlerin yargısız infazlar da dâhil olmak üzere zulümlerle suçlandıkları bildirildi.

Uzmanlar, insani erişimin kasıtlı olarak engellenmesinin Afrika’daki insanların sistematik olarak açlıktan ölmesinin klasik bir yöntemi olduğu konusunda uyarıyor. İletişim üzerindeki karartma devam ederken, ilk elden bilgi almak neredeyse imkânsız. Uzmanlar, bilginin kısıtlanmasının başlı başına başka suçları gizlemenin bir savaş suçu olduğunu ifade ediyorlar. Bölgede ayrıca tıbbi malzeme ve gıda sıkıntısı yaşanmakta, hastanelerin yıkıldığını ve yağmalandığı bildirildi. Mekelle’deki bankalar, savaşın ilk günlerinde kapatıldı ve Aralık ayı sonlarında yeniden açılmadan önce, insanları eli boş bıraktı veya temel ihtiyaçlar için tehlikeli bir şekilde kısa bir nakit kaynağı bıraktı.

Bugün Mekelle’deki dükkânlarda yeniden yiyecek geldi ve insanlar işe geri dönüyor, şeklinde anlatılıyor. Şehrin dışında Etiyopya birlikleri ve müttefikleri Tigray kırsalına çekildiklerine inanılan TPLF liderlerini avlarken, savaş devam ediyor. Etiyopya hükümeti, önemli bir TPLF yetkilisi ve Etiyopya’nın eski dışişleri bakanı olan Seyoum Mesfin’in diğer iki memurla birlikte çatışmada öldürüldüğünü bildirdi.

Uzmanlar, büyüyen insani krizin yerel direnişi yoğunlaştırabileceğinden korkuyorlar. Hükümetin, kampanyasının sadece TPLF’yi devirmeyi hedeflediğini ve Tigrayan halkına zarar vermeyi amaçlamadığına dair sözüne inanılacaksa, insani yardım kuruluşlarının Tigray’e erişim taleplerini de hızla kabul etmesi gerektiğini ifade ediyorlar.