Trump’tan Maliki Uyarısı: “Başbakan Olursa ABD Yardımlarını Keserim”

Trump’tan Irak’a Açık Müdahale ve Tehdit

ABD Başkanı Donald Trump, Irak’ın egemen siyasi tercihine doğrudan müdahale eden açıklamalarda bulundu. Trump, eski Başbakan Nuri el-Maliki’nin yeniden göreve gelmesi halinde ABD’nin Irak’a verdiği desteği keseceğini duyurdu.

Trump, Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda Irak’ın Maliki’yi yeniden başbakanlığa taşıyabileceğine dair “duyumlar” aldığını öne sürdü. Maliki dönemini yoksulluk ve kaosla özdeşleştirdi. Irak halkının aynı sürece yeniden mahkûm edilmemesi gerektiğini savundu.

ABD Başkanı, Maliki’nin seçilmesi halinde Washington yönetiminin Irak’a hiçbir yardım sağlamayacağını ilan etti. ABD’nin sahadan çekilmesi durumunda Irak’ın refah ve özgürlük iddiasının kalmayacağını ileri sürdü. Açıklamasını “Irak’ı yeniden harika yapın” ifadesiyle tamamladı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Bağdat yönetimine benzer bir mesaj verdi. Rubio, Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ile yaptığı telefon görüşmesinde Maliki ihtimalinin Washington’da ciddi rahatsızlık yarattığını bildirdi.

ABD yönetimi, İran destekli silahlı grupların Irak hükümetinde yer alması halinde yaptırım uygulanabileceği uyarısında bulundu. Bu tehdidin Iraklı siyasetçilere yönelik olduğu açık biçimde ortaya kondu.

Washington’un Güvenlik ve Ekonomi Kaygıları

ABD yönetiminin Nuri el-Maliki’nin yeniden başbakan olmasına karşı çıkmasının arkasında birden fazla güvenlik ve strateji kaygısı bulunuyor.

Washington, Maliki’nin yeniden iktidara gelmesi halinde Irak’ın siyasi karar alma süreçlerinin İran etkisine daha açık hale geleceğini değerlendiriyor. ABD’li yetkililer, İran destekli Şii silahlı grupların devlet yapısı içinde daha güçlü bir konum elde edebileceği görüşünü taşıyor.

ABD, bu grupların Irak’ta “devlet içinde devlet” niteliği kazanmasından endişe ediyor. Bu durumun Bağdat yönetimini Washington’dan uzaklaştıracağı belirtiliyor. Irak’ın İran için bölgesel bir lojistik ve siyasi merkez haline gelmesi ihtimali ciddi bir risk olarak görülüyor.

Ekonomik alanda da benzer kaygılar dile getiriliyor. Irak’ın petrol gelirlerinin büyük bölümü New York’taki ABD Merkez Bankası’nda tutuluyor. Bu durum Washington’a güçlü bir ekonomik baskı aracı sağlıyor. Petrol gelirleri Irak bütçesinin yaklaşık yüzde 90’ını oluşturuyor.

ABD yönetimi, Maliki döneminde bu mekanizmanın zayıflatılabileceği değerlendirmesini yapıyor. Irak’ın İran ile alternatif finans yollarına yönelmesi halinde ABD yaptırımlarının etkisizleşebileceği savunuluyor. Bu senaryonun küresel yaptırım rejimlerinin güvenilirliğine zarar verebileceği uyarısı yapılıyor.

Maliki’nin Siyasi Geçmişi ve Tartışmalı Rolü

1950 doğumlu Nuri el-Maliki, Şii İslamcı Dava Partisi’nin önde gelen kadroları arasında yer alıyor. Saddam Hüseyin döneminde İran ve Suriye’de sürgünde yaşadı. 2003 işgalinin ardından Irak’a döndü. Maliki, 2006 ile 2014 yılları arasında başbakanlık yaptı. Bu dönem mezhep çatışmalarıyla anıldı. Sünni ve Kürt gruplarla sert güç mücadeleleri yaşandı. ABD ile ilişkiler sürekli gerilim üretti. 2014’te IŞİD’in Irak’ın büyük bölümünü ele geçirmesi Maliki’nin görevden uzaklaştırılmasına yol açtı. ABD yönetimi bu süreci Maliki’nin mezhepçi politikalarının sonucu olarak değerlendirdi. Maliki, görevden ayrılmasına rağmen Irak siyasetindeki etkisini kaybetmedi. İran’a yakın yapılarla ilişkilerini sürdürdü. Bölgesel güç dengelerinde tartışmalı bir aktör olmaya devam etti.

Mirat Haber – YouTube