Afrika

Tunus’ta Arap Baharının 10. yıldönümünde kutlama yok protesto var

Mirat Haber Ajansı

Orta Tunus’taki Sidi Bouzid valiliği, 17 Aralık’ta loş bir atmosferde halk protestolarının patlak vermesinin onuncu yıldönümünü kutladı. Anılan olaylarda, protestolar Cumhurbaşkanı Zine El-Abidine Ben Ali rejimi devirdi ve ülkeyi demokratik bir geçiş yoluna soktu. 17 Aralık 2010’da, genç Muhammed Bouazizi, malları ve sebze satmak ve geçimini sağlamak için kullandığı araba hakkında polisle şiddetli bir anlaşmazlık yaşadıktan sonra, Tunus’un merkezindeki valiliğin önünde kendini ateşe verdi. Polisle, sosyal protestolar ve çatışmalar yaklaşık 300 kişinin ölümüne ve Bin Ali’nin ülkeden kaçmasına neden oldu. Bu arada, gösteriler komşu ülkelere yayıldı ve daha sonra Arap Baharı olarak adlandırılan sürecin oluşturulmasıyla sona erdi. Aynı zamanda birçok Arap rejimini tek tek devirdi. Ancak devrim sonrası Tunus’un ilk yıllarında hüküm süren kutlama sahneleri, özellikle iç bölgelerdeki yetersiz yaşam koşulları ve sosyal durum nedeniyle sona erdi.

2011 devriminde iş talep eden en önemli sloganlardan biri olan “istihdam haktır, sizi hırsızlar çetesi” sloganı attılar. İşlerin kıtlığı birçok gencin deniz yoluyla Avrupa kıyılarına yasadışı olarak göç etmesine neden oldu. Akdeniz’de maceralar trajik bir şekilde sona erdi. Siyasi sistem, genellikle bakanları ve yetkilileri taşlarla karşılayan ve “defol git buradan” diye bağıran protestoculara ve valilikteki ekonomik sıkıntıya çözüm bulamadı. Perşembe günü üst düzey devlet yetkilileri tarafından valiliğe resmi ziyaret yapılacağı duyurulmadı. Tunus Cumhurbaşkanlığı, Çarşamba günü yapılan açıklamaya göre; devrimin “Halk istiyor” sloganını seçim kampanyası için büyük bir slogan haline getiren Cumhurbaşkanı Kais Saied’in “acil taahhütler” nedeniyle Perşembe günü Sidi Bouzid’i ziyaret etmeyeceğini duyurdu. Anayasa hukuku profesörü Saied, devrimin ilkelerini savunduktan sonra 2019’da özellikle gençler arasında oy çokluğu ile cumhurbaşkanı seçildi.

Ancak 2019 seçimlerinden bu yana ülkenin siyasi sınıfı bölünürken, COVID-19 pandemisinin yankıları ile sosyo-ekonomik durum daha da zorlaşıyor. İşsizlik oranı yüzde 15’in üzerine çıktı ve özellikle dışlanmış iç bölgelerdeki gençleri içeriyor. Enflasyon nedeniyle satın alma gücü azaldı. Aynı zamanda, siyasi gerilimler büyük ekonomik reformların uygulanmasını engelliyor. Siyasi sınıf, genellikle dar partizan çıkarları tarafından motive edilen konularda zaman kaybetmekle suçlanıyor. Son zamanlarda parlamento, yumruk yumruğa kavga noktasına gelen keskin tartışmalara sahne oldu. Parlamentodaki sandalyelerin çoğunu (217’nin 54’ünü) kazanan En-Nahda partisi, dağınık parlamento blokları karşısında çoğunluğunu rahat bir şekilde sürdürmekte. Zorluklarla karşı karşıya kalan Mechichi hükümetinin zayıf kalmasını ve güçlü siyasi destekten yoksun kalmasına neden oluyor. Gözlemciler, ülkede aşırılıkçı ideolojinin yayılmasına tanık olduğunu ve devrimden sonra silahlı cihatçı örgütlerin kurulduğunu doğruladılar. Bu durum, turistleri, güvenlik personelini ve askerleri hedef alan saldırılarla kamu güvenliğinin istikrarsızlaştırılmasına yol açtı. Bu nedenle, siyasi suikastlar da ülkeyi sarstı ve yetkilileri bugüne kadar hala yürürlükte olan olağanüstü hal uygulamaya sevk etti.

Tunus’u tanıyalım;

Tunus Cumhuriyeti, Afrika Kıtasının kuzeyinde, Akdeniz’e kıyısı olan bir Arap ülkesidir. Ülke Başkenti Tunus’tur. Ülke nüfusu yaklaşık 12 milyon olup nüfusun %99 Müslümandır. Kişi başına düşen milli gelir 3.587 dolardır. Fransa sömürgesinde olan ülke 1956 yılında bağımsızlığını ilan etmiştir. Cumhuriyet rejimi ile yönetilmektedir.