120 KİŞİ TUTUKLANDI, PEKİ DENETİM NEREDEYDİ?

Fon soruşturması büyüyor, milyarlarca liralık işlemler ve yüzlerce şüpheli gündeme geliyor. Peki bu kadar geniş bir tablo ortaya çıkarken denetim mekanizmaları neden zamanında harekete geçemedi?

Türkiye’nin gündemine oturan fon soruşturması, her geçen gün yeni isimler ve yeni iddialarla genişliyor. 9 Kasım itibarıyla 464 şüphelinin bulunduğu soruşturmada 120 kişi tutuklanmış, yüzlerce kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmıştı. 11 Kasım’da tutuklu sayısının 123’e yükseldiği bildirildi.

Elbette hukuk devletinde suç işlediği iddia edilen kişiler hakkında soruşturma yürütülmesi, kamu zararının önlenmesi ve mağduriyetlerin giderilmesi önemlidir. Bu süreç, siyasi veya kurumsal bir hesaplaşmadan ziyade hukukun gereğinin yerine getirilmesi olarak değerlendirilmelidir. Ancak burada gözden kaçırılmaması gereken çok daha önemli bir mesele var: Bu kadar geniş bir yapı nasıl oldu da zamanında fark edilemedi?

DENETİM MEKANİZMASI NE İŞE YARIYOR?

Sermaye piyasalarının düzenlenmesi ve denetlenmesinden sorumlu Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), borsa işlemlerinin gözetiminde Borsa İstanbul, takas ve saklama altyapısında ise Takasbank önemli görevler üstleniyor. Bankacılık faaliyetlerinin denetimi de BDDK’nın sorumluluğunda bulunuyor.

Dolayısıyla bu kurumların görev alanları birbirinden farklı olsa da finansal sistemin güvenliği bakımından birbirini tamamlayan bir denetim zinciri söz konusu.

Bugün soruşturmanın yalnızca fon yöneticileriyle sınırlı kalmayıp eski SPK, BDDK ve Takasbank yöneticilerine kadar uzanması, denetim sisteminin işleyişine ilişkin soruları daha da önemli hâle getiriyor.

Borsa İstanbul’un daha önce SPK’ya yaptığı bildirimin ve olağan dışı işlemlere ilişkin uyarıların nasıl değerlendirildiği de açıklığa kavuşturulması gereken konular arasında.

Şu soruları sormak zorundayız: Şüpheli işlemler ne zaman başladı? İlk uyarılar ne zaman yapıldı? Hangi kurum hangi aşamada harekete geçti? Riskler görüldüyse neden daha erken müdahale edilmedi? Görülmediyse denetim mekanizmasının eksikliği nereden kaynaklandı?

TEMİZLİK YETMEZ, HESAP DA VERİLMELİ

Bu soruşturmanın siyasi parti açısından kendi içindeki yanlışlarla yüzleşme ve bir temizlik fırsatı olarak değerlendirilmesi mümkündür. Ancak mesele yalnızca bir partinin kendi kadrolarıyla hesaplaşması değildir. Milyarlarca liralık işlemlerin söz konusu olduğu bir finansal sistemde asıl mesele, vatandaşın ve yatırımcının güvenidir.

Elbette bir kurum yöneticisinin soruşturmada adının geçmesi, onun suçlu olduğu anlamına gelmez. Hukuki sorumluluk delillerle belirlenmelidir. Fakat idari sorumluluk da ayrıca araştırılmalıdır. Görevini ihmal eden, uyarıları değerlendirmeyen veya denetim görevini gereği gibi yerine getirmeyenler varsa bunun hesabı sorulmalıdır.

Çünkü mesele sadece 120 ya da 123 kişinin tutuklanması değildir. Mesele, yüz binlerce yatırımcının güven duyduğu bir sistemin nasıl bu noktaya geldiğidir.

Unutulmamalıdır ki denetimin başarısı, kriz patladıktan sonra kaç kişinin tutuklandığıyla değil, kriz ortaya çıkmadan önce kaç kişinin ve kaç milyar liralık kaybın önlenebildiğiyle ölçülür.

Türkiye’nin ihtiyacı yalnızca suçluların cezalandırılması değil, aynı tablonun yeniden yaşanmasını önleyecek şeffaf, hesap verebilir ve etkin bir denetim sistemidir.

İSLAMİ HABER “MİRAT”

YOUTUBE