ABD ile Ermenistan Arasında Nükleer Enerji Anlaşması

Ermenistan ABD ile Nükleer Enerji Anlaşması İmzaladı

Amerika Birleşik Devletleri ile Ermenistan arasında sivil nükleer enerji alanında imzalanan kapsamlı iş birliği anlaşması, Güney Kafkasya’daki güç dengelerini yeniden şekillendirebilecek bir gelişme olarak öne çıktı. Washington yönetimi, Rusya’ya uzun yıllar yakın duran Erivan ile ilişkilerini derinleştirme yönünde önemli bir adım atarken, bölgesel enerji güvenliği ve diplomatik dengeler açısından dikkat çekici bir tablo ortaya çıktı.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile ülkeye iki günlük resmi ziyaret gerçekleştiren ABD Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından imzalanan anlaşma, ABD hukukunda “123 Anlaşması” olarak bilinen çerçeve kapsamında hayata geçirildi. Söz konusu düzenleme, ABD menşeli nükleer teknoloji, ekipman, yakıt ve teknik hizmetlerin başka ülkelere lisanslı biçimde ihraç edilmesini mümkün kılıyor.

ABD Başkan Yardımcısı Vance, anlaşmanın ilk aşamada yaklaşık 5 milyar dolarlık nükleer teknoloji ve ekipman ihracatına kapı aralayacağını, uzun vadede yakıt tedariki ve bakım sözleşmeleriyle birlikte toplam ticaret hacminin 9 milyar dolara ulaşmasının öngörüldüğünü açıkladı. Paşinyan ise düzenlenen ortak basın toplantısında, anlaşmanın Ermenistan ile ABD arasındaki enerji ortaklığında yeni bir dönemi temsil ettiğini vurguladı.

Rusya ve İran Bağımlılığını Azaltma Hedefi

Ermenistan, uzun süredir enerji tedarikinde ağırlıklı olarak Rusya ve kısmen İran’a bağımlı bir yapı sergiliyor. Ülkedeki tek nükleer santral olan Sovyet döneminden kalma Metsamor Nükleer Santrali hem teknolojik eskime hem de güvenlik tartışmaları nedeniyle uluslararası gündemde yer alıyor. Erivan yönetimi, bu santralin yerine yeni nesil bir reaktör inşa edilmesi amacıyla ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Güney Kore merkezli şirketlerden gelen teklifleri değerlendiriyor.

Bu çerçevede ABD ile imzalanan nükleer iş birliği anlaşması, Ermenistan’ın enerji kaynaklarını çeşitlendirme ve Batı ile entegrasyonunu güçlendirme stratejisinin somut bir ayağı olarak değerlendiriliyor. Washington açısından bakıldığında ise anlaşma, Güney Kafkasya’da Rusya’nın nüfuzunu dengeleme politikasının enerji alanındaki yansıması niteliği taşıyor.

Güney Kafkasya’da Jeopolitik Denge ve Barış Süreci

Anlaşmanın zamanlaması da dikkat çekici bulunuyor. ABD, aylar önce Ermenistan ile Azerbaycan arasında yürütülen barış sürecine aktif biçimde arabuluculuk etmiş, bu süreç bölgesel tansiyonun görece düşmesine katkı sağlamıştı. Nükleer enerji iş birliği, söz konusu diplomatik açılımın ardından gelen en güçlü stratejik hamlelerden biri olarak yorumlanıyor.

Bu gelişme, Güney Kafkasya’da enerji güvenliği, ticaret yolları ve siyasi ittifakların yeniden tanımlandığı bir döneme işaret ediyor. ABD’nin Ermenistan ile kurduğu bu yeni ortaklık, sadece iki ülke ilişkileriyle sınırlı kalmıyor; Azerbaycan, İran, Rusya ve Türkiye açısından da yakından takip ediliyor.

Mirat Haber – YouTube