Afrika’yı Çalmak: İngiltere Kıtanın Sanatını Nasıl Yağmaladı? – 6

Bir örnekte, RNC’nin (Royal Niger Company) kuzey Nijerya’daki Sokoto imparatorluğuna madencilik hakları için yılda 300 ila 400 £ (pound) ödemesi ve imparatorluğun İngiltere’yi “en büyük güç” olarak tanıması gerekiyordu. Memurlar, gerçek değerin yılda 1.000 £, bugünkü rakamlarla yaklaşık 132.000 £ olduğunu biliyorlardı. Fakat hiçbir şey ödenmedi ve Sokoto daha sonra vahşiyane bir şekilde ele geçirildi.

Güney Nijerya’da, Delta eyaletindeki İbo toplulukları, şirkete karşı Ekumeku – “sessizler” anlamına gelen – hareketi olarak bilinen örgütlü bir direniş meydana getirdi. Devam eden ayaklanmalar ve Almanya ya da Fransa’nın bölgeyi kontrol altına alabileceği korkusu, İngiltere’yi RNC topraklarını satın almaya itti. Ekumeku’yu yenmek için yapılan askeri seferler, 1900’lerin ortalarına kadar devam etti ve bu savaşlar sırasında Igbo eserlerini ele geçiren subaylar bunları Londra’ya getirdi.

1929 senesinde RNC’nin yan kuruluşu, William Lever’ın sahibi olduğu Unilever’e dahil edildi ve sabunlarında önemli bir bileşen olarak kullanmak üzere Gambiya, Gana ve Nijerya’da palmiye yağı çıkardı. Unilever, Afrika’ya ait çok sayıda esere sahip ancak bunların çalışanlarına verilen hediyeler olduğunu söylüyor.

Bununla birlikte, Britanya ile çeşitli yerel krallar – bunlar tahttan indirilip yerlerine yozlaşmış “kukla” yöneticiler getirildi – arasındaki savaşlar sırasında daha fazla eser ele geçirilecekti. İngiltere Ulusal Arşivleri bunu bölgede “dolaylı hükümet” olarak nitelendirdi. Bu, sömürge politikalarını uygulamak için yerel şeflerin kullanılmasını içeriyordu. İngiltere sorumlu olacak, ancak geleneksel otoriteler güç görünümüne sahip olacaktı.

1892 yılında İngiliz askerleri, Maxim silahları olarak bilinen erken dönem makineli silahları kullanarak Ijebu’nun Yoruba krallığına saldırdı. Krallığın eserleri, ticareti engelledikleri için ceza olarak yağmalandı.

Ijebu’nun kralı, Lagos’un kıyı limanlarına giden yolları kontrol etti. Lagos valisi olarak hareket eden Yüzbaşı George Denton, İngiliz şirketlerinin ticarete erişimini sağlamak amacıyla 1891 senesinde başkent Ijebu-Ode’yi ziyaret etmişti. Ancak Ijebu kralı bunu reddetti ve İngiliz subaylar bir anlaşma imzalamamaları durumunda onları güç kullanmakla tehdit ettiler. Ijebu kralı ve şefleri İngilizce okuyamadıkları vakit itiraz edince, İngiliz yetkililer başka yerde yaşayan Ijebu halkı ile anlaşmayı onlar için imzalattı. Bu, düşmanlığı daha fazla körükledi ve parlamento kayıtlarına göre, Ijebu, bir İngiliz subayının topraklarından geçişine izin vermediğinde, imzalanan anlaşmanın şartlarını ihlal ettiği iddiasıyla cezalandırıcı bir keşif seferi düzenlendi.

Çeviren: Zehra Kaya

Kaynak: https://www.aljazeera.com/features/2021/10/12/stealing-africa-how-britain-looted-the-continents-art