ALACAATLI ULUYOL CAMİİ

Mimar: Esra Aydoğan Moza

Yapım Yeri: Yenimahalle, Ankara

Yapım Yılı: 2016

Yapı, geleneksel cami mimarisine ait bir bina formu ve kurgusuna sahiptir. İslam dünyasının merkezini oluşturan ve etrafında Müslümanların ibadetini sağlayan Kabe’nin geometrik olarak her yöne eşit küp formundan esinlenilmiştir. Yalın geometrik formların kullanıldığı projede küp, camiyi; küre, kubbeyi; üçgen, abdesthaneleri oluşturmaktadır. Minare, bu formların birleşiminden doğan yapısal bir simgedir.

35 metrelik konut ve ticaret bulvarı üzerinde yer alan yapıda; bireylerin bir araya gelmesini sağlayan açık, yarı açık ve kapalı alanlar oluşturulmuştur. Dört katlı binanın bodrum katı kapalı otoparktır.

Ana ibadet kütlesi üç katlıdır: zemin katta alt camii (sosyal tesis ve Kur’an kursu), 1. katta ana ibadet mekanı ve 2. katta mahvel (kadınlar) bölümü bulunmaktadır. Tüm katlar ana merdiven ve asansör ile birbiriyle bağlantılıdır.

Projede 3 adet avlu oluşturulmuştur. Birincisi, arsanın kuzeyindeki üst avludur. Buradan ana ibadet mekanı ve mahvel katına giriş sağlanmaktadır. Avluda yıldız şeklindeki şadırvan, kadın-erkek oturma ve çocuk oyun alanı yer almaktadır. Son cemaat mahali olarak tasarlanan yarı açık avlu, yoğun günlerde ibadet yeri olarak da kullanılabilecektir. İkincisi, minarenin, süs havuzunun ve abdesthanelerin yer aldığı doğu cephesindeki alt avludur. Buradan alt kat camiye doğrudan giriş sağlanmaktadır. Üçüncüsü, Kur’an kursuna doğrudan girişlerin sağlandığı, derse gelenlerle ibadete gelenlerin yoğunluğunu ayıran batı avlusudur.

Doğal aydınlatma; cephe oluşumu ve iç mekan aydınlatmasında en önemli etken olarak kullanılmıştır. Güneş ışığının ibadet edenleri rahatsız etmemesi için geometrik motiflerden oluşan güneş kırıcı paneller tasarlanmıştır.

Mihrap, kare formlu yapıdan kopup öne doğru çıkarak, dışarıdan kıble yönünü ve içeride imamın durduğu noktayı işaret etmektedir. Işıklarla zenginleştirilmiş mihrap yüzeyinde cephede kullanılan on köşeli yıldız motifi uygulanmıştır.

Minare; klasik kalem formlu minare yapısına benzer bir formda Arapça “Elif” harfinin yorumlanışı olarak ortaya çıkmıştır. Harfler, birleştikleri noktada alem ile buluşurlar. Çıplak beton minare üzerinde yer alan geometrik motifler, bina cephesindeki motiflerden farklıdır. Aynı motifler, alt kat camii tavanında ve kubbe bezemesinin dilimlerinde kullanılmıştır.