Makale

ALGORİTMİK VURGUNLAR, YASAL BOŞLUKLAR VE SİYASETİN SINAVI

Son günlerde kamuoyunu meşgul eden fon krizi etrafında yürütülen tartışmaları izlerken, muhalefet kanadının meseleye yaklaşım biçimi derin bir hayal kırıklığı yaratıyor. Karşımızda toplumsal ve iktisadi sonuçları olan ciddi bir tablo var; ancak muhalefet aktörlerinin tek derdi, bu krizden siyaset arenasında kendilerine nasıl oy devşirebilecekleri. Ne yazık ki pratik hayatta karşılığı olan, uygulanabilir ve meseleyi kökten çözecek tek bir somut öneri dahi sunamıyorlar. Meseleyi sadece yüzeysel bir siyasi malzeme haline getirmek, çözüm sunmak anlamına gelmiyor.

Oysa madalyonun öbür yüzüne ve krizin özüne bakmak şart. Bugün finans piyasalarında yapay zeka tabanlı algoritmik yazılımlarla borsa işlemlerinde devasa kazançlar elde edenlerin durumu, küresel iktisadi düzen açısından oldukça çarpıcı bir hakikati ortaya koyuyor. Uluslararası ve ulusal finansal mevzuatlar çerçevesinde bakıldığında; bu sistemlerin ve fon adı altındaki yapıların işleyişi hukuken doğrudan bir “suç” unsuru taşımıyor. Kapitalizmin serbest piyasa kuralları ve uluslararası finans mimarisi, bu tür yüksek riskli ve yüksek getirili araçların varlığına zemin hazırlıyor.

Dolayısıyla ortadaki tablo, klasik anlamda yasal bir suçtan ziyade; tamamen vicdani, insani, ahlaki ve İslâmî açıdan riba boyutu olan küresel bir sistemik olgudur. Sistem açıkları ve kuralların imkan tanıdığı alanlar üzerinden yürüyen bu riba niteliğindeki vurgunlar, uluslararası boyutta ki hukuki boşlukların verdiği fırsatlar sebebiyle insan hırsı ve vicdanî erozyonla besleniyor.

İşte tam da bu noktada, küresel iktisadi düzenin yarattığı bu girift yapıyı ve ülkemizde açtığı yaraları sarabilecek idare anlayışı kritik hale geliyor. Muhalefetin içi boş söylemlerinin aksine; hem uluslararası sistemin dinamiklerini okuyabilen hem de ulusal düzeyde bu tür krizlerin toplumsal tahribatını giderebilecek iradeyi ortaya koyabilecek tek siyasi lider olarak Recep Tayyip Erdoğan öne çıkıyor. Mesele bağırıp çağırmak değil; devlet aklını çalıştırarak hem insanî mağduriyetleri gidermek hem de piyasalardaki bu tür manipülatif ve vicdanları yaralayan boşluklara karşı düzenleyici iradeyi koyabilmektir.

Siyasetin görevi ucuz polemikler üretmek değil, halkın gerçek sorunlarına gerçekçi çözümler sunmaktır. Fon krizinin gösterdiği en net gerçek de budur.