Aşırı Ekran Süresi Çocukları Tehdit Ediyor: Çözüm Ebeveynlerin Elinde

Aşırı ekran süresi çocukları tehdit ediyor: Çözüm ebeveynlerin elinde

Kanun yapıcılar okullarda sosyal medya kısıtlamalarını ve telefon yasaklarını tartışırken, uzmanlar çocukların dijital alışkanlıklarını yönlendirmede en büyük sorumluluğun ebeveynlerde olduğunu vurguluyor. Sosyal medya ve ekran bağımlılığı, çocukların hem ruhsal hem de fiziksel sağlığını tehdit ederken çözümün anahtarı ailelerin bilinçli tutumunda yatıyor.

Dijital dünyanın gölgesinde büyüyen çocuklar
Avrupa genelinde yapılan araştırmalar, gençler arasında “sorunlu sosyal medya kullanımı”nın arttığını ortaya koyuyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) yayımladığı son rapora göre, dijital dünyanın gençler üzerindeki etkisi yalnızlık duygusunun da temel nedenlerinden biri haline geldi. Uzmanlar, aşırı ekran süresinin yalnızca fiziksel hareketsizlik ve uyku problemleriyle değil; aynı zamanda depresyon, stres, anksiyete ve sosyal izolasyonla da bağlantılı olduğunu belirtiyor.
Almanya’daki Düsseldorf Üniversite Hastanesi’nden çocuk doktoru Dr. Janna-Lina Kerth, “Ekran başında geçirilen fazla zaman çocukları daha fazla çevrimiçi olmaya itiyor, bu da kısır bir döngü yaratıyor” diyor.

Avrupa yeni önlemler arıyor
Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, eylül ayında yaptığı açıklamada, çocuklara yönelik sosyal medya kısıtlamalarının Avrupa genelinde nasıl uygulanabileceğini değerlendirdiklerini açıkladı.
Bazı ülkeler ise yasakların ötesine geçerek çocukları dijital ekranlardan uzaklaştıracak yaratıcı projeler başlatıyor. İsveç hükümeti, 8–16 yaş arasındaki çocuklar için fitness, sanat ve spor kurslarının ücretini kısmen karşılayan bir “boş zaman faaliyet kartı” uygulamasını hayata geçirdi. İsveç Halk Sağlığı Kurumu’ndan Madeleine Larsson, “Bu proje, çocuklara anlamlı bir boş zaman kazandırarak hem fiziksel hem de zihinsel sağlıklarını güçlendirmeyi amaçlıyor” diyor.

Ebeveynler örnek olmalı
Uzmanlara göre, çocukların ekran süresini sınırlamanın en etkili yolu ebeveynlerin kendi davranışlarıyla örnek olmaları. Dr. Kerth, “Küçük çocuklar gözlemleyerek öğrenir. Eğer biz yetişkinler sürekli telefonlarımıza bağlıysak, çocuklarımızdan farklı bir tutum bekleyemeyiz” diyerek uyarıyor.
Ailelerin kendi dijital sınırlarını belirlemesi — örneğin akşam yemeklerinde telefonları bir kenara bırakmak veya belli saatlerde çevrimdışı kalmak — çocukların farkındalığını artırıyor.

Katı yasaklar yerine açık diyalog
Uzmanlar, sosyal medya veya video oyunlarına yönelik sert yasakların çoğu zaman ters etki yaratabileceğini ifade ediyor. Dr. Kerth’e göre, “Yasaklanan şeyler çocuklara daha cazip gelir. Bunun yerine çocuklarla açık konuşmalar yapmak, neden bazı kuralların konduğunu açıklamak gerekir.”
Ebeveynlerin “yatakta telefon yok” gibi kurallar koyarken bunun sağlık nedenlerini anlatmaları öneriliyor. Bu farkındalık sohbetlerinin 4 yaş gibi erken dönemlerde başlaması, çocukların dijital dünya ile sağlıklı bir ilişki kurmalarına yardımcı oluyor.

Her ekran süresi zararlı değil
DSÖ, 5 yaş altındaki çocukların günde bir saatten fazla ekran karşısında kalmamasını tavsiye ediyor. Alman ve Fransız tıp dernekleri ise 3 yaşına kadar tamamen ekransız bir dönem öneriyor.
Ancak uzmanlar, her ekran süresinin zararlı olmadığının da altını çiziyor. Dr. Kerth, “Pasif biçimde ekran izlemek yerine etkileşimli ve eğitici içerikler çocukların bilişsel gelişimini destekleyebilir” diyor.

Alternatif etkinlikler ve paylaşım zamanı
Ekran süresini azaltmak kadar, çocukların boş zamanlarını nasıl değerlendirdiği de büyük önem taşıyor. Uzmanlar, çocukların keyif alacağı aktiviteleri birlikte seçmenin ekran bağımlılığını doğal biçimde azaltacağını söylüyor.
Aileyle yapılan sporlar, sanat etkinlikleri veya arkadaşlarla yüz yüze geçirilen zaman, dijital dünyanın etkisini kırıyor. Dr. Kerth, “Sadece ‘kitap oku’ demek yetmez; çocukların sosyal çevresi ve arkadaşlık bağları da güçlendirilmelidir” ifadelerini kullanıyor.

Uzmanlara göre dijital çağda çocukların ekranla kurduğu ilişki, yasaklarla değil; anlayış, rehberlik ve ortak sorumlulukla yönetilmeli.

HABER YORUM

Yaşadığımız çağ ne kadar  bilgi çağı olarak anılsa da, pratikte işler hiç de öyle değil…

Çünkü bilgiye ulaşmanın en kolay yolu olarak lanse edilen internet, maalesef bilgiyi içinde barındırdığı kadar, ahlaksızlığı ve arsızlığı  da içinde barınıyor…

Bundan, etkilenmemesi gereken ama en çokta etkilenen de maalesef çocuklarımız…

Bu durum, çocuklarımızın zihinsel gelişiminden karakter oluşumuna kadar pek çok alanda derin izler bırakıyor.
Ekran karşısında geçirilen uzun saatler, merak duygusunu beslemek yerine köreltiyor; sabır, saygı ve empati gibi değerlerin yerini, hızlı tüketim ve yüzeysel ilişkiler alıyor.

Çocuklarımız, bir taraftan yalnızlık duygusuyla toplumdan izole olurken, diğer taraftan stres ve depresyona düçar oluyorlar…

Bu sebepledir ki başta anne ve babalar olmak üzere, öğretmenlere ve toplumun bütün fertlerine büyük sorumluluklar düşüyor. Çocuklarımız için sadece salt bilgi değil, vicdan, ahlak ve manevi değerlerinde gelişmesini sağlayacak bir eğitim anlayışını benimsemek zorundayız.

Çünkü bilgiyle birlikte vicdanı, ahlakı ve maneviyatı da güçlü olan bir nesil, hem kendine hem topluma faydalı bireyler olabilirler..

İSLAMİ HABER “MİRAT”

MİRATYOUTUBE