ATEŞKESİN ARKA PLANI: GERÇEKTE NE OLDU?
ABD ile İran arasında ilan edilen ateşkes, ilk bakışta “gerilimin düşmesi” gibi sunulsa da, perde arkasına bakıldığında bunun bir barış değil, zorunlu bir mola olduğu açıkça görülüyor.
Yaklaşık 40 gün süren çatışma sürecinde taraflar sahada birbirine üstünlük kuramadı. Ancak asıl kırılma noktası cephede değil, küresel ekonomi ve enerji hattında yaşandı.
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla birlikte dünya adeta kilitlendi. Petrol fiyatları fırladı, arz zinciri sarsıldı ve özellikle Batı ekonomileri ciddi bir baskı altına girdi. Yani savaşın maliyeti sadece bölgesel değil, küresel bir krize dönüşmeye başladı.
İşte ateşkes tam da bu noktada geldi.
ABD NE KAZANDI?
ABD açısından bu ateşkes, askeri değil ekonomik bir zorunluluğun sonucu gibi duruyor.
- Küresel petrol krizinin daha fazla derinleşmesi engellendi
- İç piyasada oluşabilecek enerji ve enflasyon baskısı kontrol altına alındı
- Savaşı büyütmeden “kontrollü geri çekilme” imkânı sağlandı
Ancak açık konuşmak gerekirse:
ABD bu süreçte istediği sonucu sahada alamadı, masada ise zaman kazandı.
İRAN NE KAZANDI?
İran ise bu süreçte elindeki en büyük kozun ne olduğunu tüm dünyaya göstermiş oldu:
Hürmüz Boğazı
- Küresel enerji akışını durdurabilecek kapasitesini fiilen test etti
- ABD ve Batı’ya karşı asimetrik güç avantajını ortaya koydu
- Masaya “eşit aktör” olarak oturmayı başardı
Bu açıdan bakıldığında İran, askeri olarak değil ama jeopolitik ve stratejik anlamda önemli bir üstünlük elde etti.
ASIL KAZANAN KİM?
İşin en çarpıcı kısmı burada başlıyor…
Bu tür savaşlarda klasik anlamda kazanan çoğu zaman olmaz.
Ama modern dünyada başka bir gerçek var:
Savaşın ekonomik kazananları
- Savunma sanayii şirketleri
- Enerji piyasasında spekülasyon yapan aktörler
- Krizi fırsata çeviren finans çevreleri
Savaş büyüdükçe bu yapıların kazancı artar. Ateşkes geldiğinde bile bu kazanç ortadan kalkmaz, sadece şekil değiştirir.
KAYBEDENLER DEĞİŞMİYOR
Kazananlar tartışılabilir ama kaybedenler hep aynı:
- Sıradan insanlar
- Bölge halkı
- Ekonomik olarak kırılgan ülkeler
Gazze’de, İran’da, bölgede ya da dünyanın başka bir yerinde…
Acıyı yaşayan hep aynı kesim.
SON SÖZ: BU BİR SON MU, YOKSA ARA MI?
Bu ateşkes bir barış değil.
Bu, tarafların nefes aldığı…
ekonomik baskının geçici olarak azaltıldığı…
ve yeni hamleler için zaman kazanıldığı bir süreç.
Yani daha açık ifade edersek:
Bu bir final değil, ara sahne.
Ve eğer temel meseleler çözülmezse, bu savaşın farklı bir formda yeniden sahneye konulması kimse için sürpriz olmayacaktır.
İSLAMİ HABER “MİRAT”
YOUTUBE
