BİR İŞÇİNİN CANI KAÇ LİRA EDER?

İzmir Aliağa‘daki fabrika faciası, yalnızca bir iş kazası değil; emeğin, insan hayatının ve işveren sorumluluğunun yeniden sorgulanması gereken acı bir toplumsal meseledir.

Bir sabah evinden çıktı. Belki çocuklarının başını okşadı, belki eşine akşam ne yemek istediklerini sordu. Belki de kapıdan çıkarken arkasından seslenen evladına, “Akşam gelince oynarız.” dedi.

Sonra ekmeğini kazanmak için fabrikaya gitti.

Ama o akşam eve dönemedi!

İzmir Aliağa‘daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası‘nda meydana gelen patlama ve yangın, işte böyle yarım kalan hayatları, yarım kalan hayalleri ve gözü yaşlı aileleri geride bıraktı. 10 Kasım tarihli resmî açıklamaya göre 17 işçi hayatını kaybetti, 15 kişi yaralandı. Bir işçi için arama çalışmaları sürüyordu.

Şimdi düşünelim: O fabrikada hayatını kaybeden her işçinin bir ailesi, bir annesi, bir babası, bir eşi, belki de kendisinden haber bekleyen küçücük çocukları vardı. Onlar için artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak.

Peki, bütün bunlar bize ne anlatıyor?

Bir fabrikanın üretimi durduğunda ekonomik kayıp hesaplanır. Peki bir insanın hayatı söndüğünde bunun hesabını kim verir?

Elbette işveren yatırım yapacak, üretim yapacak, kazanacak. İşçi de emeğinin karşılığını alacak. Bu, çalışma hayatının doğal düzenidir. Ancak bu düzenin merkezinde insan bulunmalıdır. Çünkü sermaye insana hizmet etmek için vardır; insan sermayeye kurban edilmek için değil!

İslam, çalışma hayatını yalnızca alışveriş ve kazanç ilişkisi olarak görmez. Onu aynı zamanda bir ahlak, adalet ve emanet meselesi olarak değerlendirir.

Peygamber Efendimiz (s.a.v.), işçinin ücretinin geciktirilmeden verilmesini emretmiş, emeğin hakkına büyük önem vermiştir. Bir kudsî hadiste, işçiyi çalıştırıp emeğinin karşılığını vermeyen kimsenin kıyamet gününde Allah’ın hasmı olacağı bildirilmiştir. (Buhârî, İcâre, 10)

Ancak işçinin hakkı yalnızca maaşından ibaret değildir. Onun canı da emanettir. İşveren, çalışanının güvenliğini sağlamak, gerekli tedbirleri almak ve tehlikeleri önlemekle yükümlüdür. İşçi de iş güvenliği kurallarına uymakla sorumludur. Fakat işverenin güvenlik yükümlülüğü hiçbir şekilde işçiye yüklenemez.

Rabbimiz Nisa suresinin 29. ayetinde, “Kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah size karşı çok merhametlidir.” buyurur.

Öyleyse bir işçinin hayatını tehlikeye atan her ihmal, yalnızca bir iş güvenliği sorunu değil, aynı zamanda vicdani ve ahlaki bir sorumluluktur.

İzmir’deki facianın nedenleri elbette bağımsız ve titiz bir soruşturmayla ortaya çıkarılmalıdır. Kimse deliller ortaya konulmadan suçlu ilan edilmemelidir. Ancak bundan sonra da aynı acıların yaşanmaması için iş güvenliği kâğıt üzerindeki talimatlardan ibaret kalmamalıdır.

Unutmayalım: Bir işçinin çocuğu babasını beklerken, bir eş kapıya kulak kesilmişken, bir anne evladının yolunu gözlerken hiçbir üretim rakamı o evdeki boşluğu dolduramaz.

Fabrikanın çarkları yeniden döner, üretim yeniden başlar, siparişler yetiştirilir. Ama bir annenin evladına, bir çocuğun babasına, bir eşin hayat arkadaşına duyduğu özlem hiçbir zaman sona ermez.

İnsan hayatını üretimin maliyet kalemlerinden biri olarak gören anlayışın artık değişmesi gerekiyor.

Çünkü bir işçinin alın teri kutsaldır; canı ise paha biçilemez!

İSLAMİ HABER “MİRAT”

YOUTUBE