Celal Şengör’den Dikkat Çeken İslam Medeniyeti İtirafı: “Arapların Bilime Katkısı Müthiş”

Türkiye’de İslam’a yönelik eleştirileri ve dine bakışıyla sık sık gündeme gelen jeolog Celal Şengör, bu kez İslam medeniyetinin bilim tarihindeki rolüne ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Geçmişte İslam ve Müslümanlar hakkında sert açıklamalar yapan Şengör’ün, İslam medeniyetinin bilimsel mirasına yönelik sözleri sosyal medyada geniş yankı uyandırdı.

Şengör konuşmasında, Arapların ve Müslümanların bilim dünyasına büyük katkılar sunduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Arapların bilimin gelişmesine yaptığı katkı müthiş. Bağdat’ta Beytül Hikme var. Orada muazzam bir tercüme faaliyeti var. Müslümanlar ne bulurlarsa çeviriyorlar. Bugünkü İspanya ve Portekiz’in olduğu İberya’da inanılmaz bir İslam medeniyeti var. Rönesans oradan başladı.”

Beytül Hikme ve İslam Medeniyetine Vurgu

Şengör’ün sözlerinde özellikle Abbasiler döneminde kurulan Beytül Hikme’nin önemine dikkat çekmesi dikkatlerden kaçmadı. Tarihçiler, Beytül Hikme’nin Antik Yunan, Pers ve Hint eserlerinin Arapçaya çevrildiği en önemli ilim merkezlerinden biri olduğunu, matematikten astronomiye, tıptan felsefeye kadar birçok alanda bilgi üretimine zemin hazırladığını ifade ediyor.

Öte yandan Endülüs’te kurulan İslam medeniyetinin de Avrupa’nın bilimsel gelişimine önemli katkılar sunduğu, birçok tarihçi tarafından dile getirilen tarihi bir gerçek olarak kabul ediliyor. Özellikle Kurtuba, İşbiliye ve Tuleytula gibi şehirlerde kurulan eğitim merkezleri, Avrupa’dan gelen öğrencilerin ilim öğrenmek için ziyaret ettiği merkezler arasında yer aldı.

Sosyal Medyada “Gerçekleri Kabul Etti” Yorumları

İslam’a yönelik eleştirileriyle tanınan Celal Şengör’ün bu açıklamaları, sosyal medyada da farklı yorumlara neden oldu. Bazı kullanıcılar, Şengör’ün bilim tarihi konusunda tarihi gerçekleri dile getirdiğini ifade ederken, bazıları ise bu açıklamaların geçmişteki söylemleriyle çeliştiğini savundu.

İslam medeniyetinin bilim tarihindeki etkisi, yalnızca Müslüman araştırmacılar tarafından değil, çok sayıda Batılı bilim tarihçisi tarafından da kabul edilen bir konu olarak öne çıkıyor. Abbasiler dönemindeki tercüme faaliyetleri ile Endülüs’te gelişen ilim merkezlerinin, Avrupa’da bilimsel uyanışın altyapısını oluşturan önemli bilgi aktarım kanallarından biri olduğu tarih literatüründe sıkça vurgulanıyor.

“Bozuk Saat de Günde Bir Kez Doğruyu Gösterir” Yorumları

Celal Şengör’ün açıklamalarının ardından sosyal medyada dikkat çeken yorumlardan biri de “Bozuk saat bile günde bir kez doğruyu gösterir.” sözü oldu. Pek çok kullanıcı, Şengör’ün İslam medeniyetinin bilimsel mirasını kabul eden ifadelerinin, tarihi gerçeklerin inkâr edilemeyeceğini bir kez daha ortaya koyduğunu savundu.

Bilim tarihine ilişkin akademik çalışmalar da, Bağdat’taki Beytül Hikme’den Endülüs medeniyetine kadar uzanan bilgi birikiminin Avrupa’ya aktarılmasının Rönesans’a giden süreçte önemli etkenlerden biri olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte, tarihçiler Rönesans’ın ortaya çıkışını tek bir nedene bağlamanın doğru olmadığını; Antik Yunan mirası, Bizans’tan gelen bilgi aktarımı, matbaanın yaygınlaşması, ekonomik dönüşümler ve İslam dünyasından aktarılan bilimsel birikim gibi birçok etkenin birlikte rol oynadığını belirtiyor.