Çin’in Suriye Veto’su

Çin’in Suriye Veto’su: Türkistan Korkusu mu, Çifte Standart mı?

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) alınan son kararda Çin, Suriye’ye yönelik bazı bireysel yaptırımların kaldırılmasına “Türkistanlı savaşçılar” gerekçesiyle veto etti. Karar, Pekin’in kendi iç güvenlik politikalarını dış siyasete taşıdığı yönünde eleştirileri yeniden gündeme getirdi.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve İçişleri Bakanı Enes Hattab’a yönelik yaptırımların kaldırılması teklifine onay vermeyen Çin, gerekçe olarak Şam yönetiminin “Türkistan İslam Partisi” bağlantılı savaşçılara vatandaşlık verme planlarını gösterdi. Oysa bu adım, Suriye’nin savaş sonrası yeniden entegrasyon süreci kapsamında değerlendiriliyordu.

Eleştirmenlere göre, Pekin’in bu tavrı uluslararası hukuk ve egemenlik ilkeleriyle çelişiyor. Zira Çin, kendi iç sorunlarını —özellikle Uygur Türkleri meselesini— bölgesel diplomasinin merkezine yerleştirerek, Suriye gibi savaş yorgunu bir ülkenin yeniden inşa sürecini engelliyor.

Uzmanlar, bu vetonun aslında Pekin’in “radikal unsurlar” bahanesiyle Orta Doğu’daki etkinliğini koruma çabası olduğunu belirtiyor. Ancak aynı Çin, Afrika’da ve Güneydoğu Asya’da benzer gruplarla dolaylı ilişkilere girmekten çekinmiyor. Bu da uluslararası kamuoyunda “Çin’in güvenlik kaygıları mı, yoksa jeopolitik çıkarları mı ağır basıyor?” sorusunu gündeme getiriyor.

Suriye üzerindeki yaptırımlar, yıllardır halkın ekonomik sıkıntılarını derinleştirirken, bu son veto kararı da umut kapılarını yeniden kapattı. Pekin’in Suriye’ye karşı takındığı bu katı tutum, insan odaklı diplomasi söylemiyle taban tabana zıt bir tablo oluşturuyor.

Kısacası, Çin’in BMGK’daki bu vetosu sadece bir diplomatik hamle değil; güvenlik bahanesiyle insani iyileşmeye karşı atılmış bir adım olarak değerlendiriliyor.