FİLİSTİN İSRAİL’E ÖDEDİĞİ MİLYAR DOLARLARLA ZENGİNLİĞİNİ NASIL KAYBEDİYOR?

Son yirmi yıldaki İsrail işgalinin bir sonucu olarak Filistin ekonomisinin doğrudan kayıplarının on milyarlarca dolar olduğu tahmin ediliyor. Bunun yanında İsrail işgali, Filistin kaynaklarını sömürerek on milyarlar kazanıyor.

el-Cezire Net’in Filistin Ekonomi Bakanı Halit el-Useyli ile yaptığı röportaj aracılığıyla, bu kayıpların mahiyetini, nasıl meydana geldiğini ve Paris Ekonomik Protokolü’nün bununla ilişkisinin ne olduğunu ortaya koyulmaya çalışıldı.

Filistinli bakan, Birleşmiş Milletler ve Dünya Bankası’nın, İsrail’in aldığı tedbirler, özellikle de Filistin bölgelerine uygulanan kapatmalar nedeniyle Filistin ekonomisinin 2000 yılından bu yana yaklaşık 50 milyar dolar zarar gördüğünü tahmin ettiğini söylüyor.

Useyli, kapatmalardan kaynaklanan kayıplara ek olarak, işgalin Batı Şeria’nın C Bölgesi kaynaklarının işletilmesine izin vermemesi nedeniyle Filistin’in yılda yaklaşık 3,4 milyar dolar kaybettiğini de ekliyor. C Bölgesi’ndeki doğal kaynakların sömürülmesinin İsrail’e yıllık tahmini 41 milyar dolar gelir sağladığını ve bunun İsrail milli gelirinin %12,9’unu oluşturduğunu da açıkladı.

Filistinli bakan, C Bölgesi’ndeki kaybı işgal mevcut otoritesinin burayı sömürmesine ve yatırım yapmasına izin verilmemesinden kaynaklandığını açıklıyor.

İşgalin yerleşim yerleri, fabrikalar ve çiftlikler kurduğunu, yine buralarda açtığı taş ocaklarıyla Filistin topraklarını, suyunu ve kaynaklarını yasadışı bir şekilde sömürdüğünü de sözlerine ekliyor.

Useyli, gözden geçirilmesi gereken birçok çekinceye de işaret ederek İsrail ile Paris Ekonomik Anlaşması’nın kısıtlamaları sonucunda Filistinlilerin daha fazla zarara uğradığını vurguladı.

Bakan, Filistinlilerin bugünkü talebinin, özellikle Filistin’in 2012’den itibaren bir devlet haline gelmesinden bu yana anlaşmayı değiştirmek olduğunu söyledi. Aynı zamanda “Herhangi bir tür veya miktar belirtmeksizin istediğimiz her yerden ithalat serbestisi hakkımız var, ancak geçişleri İsrail kontrol ediyor” dedi.

Filistin Ekonomi Bakanı endüstri için gerekli olan temel gıda maddelerinin ve hammaddelerin çoğunda kıtlık olduğunu söyledi.

Ekonomi Bakanlığı’nın daha önce yaptığı açıklamalara göre İsrail; deri, inşaat, gıda, mühendislik, metal, tekstil, dikiş, sağlık ve diğer sektörlerde kullanılan 100’den fazla ham maddenin girişini güvenlik, çevre ve sağlık bahaneleri kapsamında engelliyor.

Filistin Ekonomi Bakanı Useyli Filistinlilerin Gazze sahasından çıkarılan gazın hasılatını iki yıl içinde toplamaya başlayacağını öne sürdü. Filistin ve Mısır hükümetleri arasında yakında bu konuda bir anlaşma imzalanmasının da beklendiğini belirtti.

18 Haziran’da Başbakan Benjamin Netanyahu’nun ofisi, Gazze Şeridi açıklarında “Marin” gaz sahasını geliştirme konusunda prensipte anlaştığını, ancak bu konunun Filistin Yönetimi ve Mısır ile güvenlik koordinasyonu gerektireceğini söyledi.

https://www.aljazeera.net/ebusiness/2023/7/4/%D9%81%D9%8A-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-41-%D9%85%D9%84%D9%8A%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D9%88%D9%8A%D8%A7-%D9%84%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84