HUD SURESİ’NDEN ÇAĞLARI AŞAN MANİFESTO: ZALİMLERE MEYLETMEYİN!

Resulullah’ın (sav), “Hud Suresi beni yaşlandırdı” dediği rivayet edilir ki, Allah, seçtiği nebisine dahi, “emrolunduğun gibi dosdoğru ol” demiştir. Surenin özellikle 112 ve 113. ayetleri, bireysel ahlaktan toplumsal yapının inşasına, buradan da siyasi otoritenin sınırlarının tayinine kadar uzanan dehşet verici bir bildiri niteliğindedir. Ayetler ilahi bir uyarı olmakla beraber, toplumların ve iktidarların varoluş teorisini de ortaya koyar.

Ayetlerdeki temel vurgu ilk olarak, “dosdoğru ol” emrinde tecelli eden istikamet kavramı üzerinden şekillenir. İnsanlık tarihi boyunca ahlakın kaynağı, doğruluğun ölçüsü, siyasi iktidarın meşruiyeti tartışma konusu olmuştur. İşte bu ayetler belki binlerce yıldır süre gelen bu tartışmaları noktalamış, hakikat olanı ortaya koymuştur.

İlahi hitapta, “emrolunduğun gibi” ifadesi, ahlaki ve siyasi doğruluğun, insan aklına, aklın anlık heveslerine, gündelik ve pragmatist çıkarlarına, günü birlik veya dönemsel uzlaşılara bırakılamayacağını kesin bir dille ifade eder. Zira insan aklı göreceli iyinin peşindedir ve ilahi hitapta buna karşı mutlak hakikat vurgusu yapılır. Burada göreceliliğe, belirsizliğe karşı mutlak bir hakikat vurgusu vardır. Doğruluk, aciz insanın kendi keyfî tanımlarına göre değil, ilahi hakikatin merkezine göre konumlanmalıdır.

İlahi hitap, sürekli ikaz ve uyarı üzerinedir. “azıp sapmayın” derken, azıp sapmanın her türlü aşırılığı, ifrat ve tefriti içine aldığı, insanın kendi doğasına ve evrensel düzenin dengesine karşı işlenmiş bir suç olduğunu vurgular. Kavramsal anlamda “zulüm” ise karanlık bir eylem olmaktan ziyade, bir şeyin hakkını vermemek ve onu ait olduğu doğal yerinden etmektir. Ayet, zalime meyil etmeyi yasaklarken insanın fıtri temizliğini ve bütünlüğünü korumasını hedefler. Zulme yönelmek, insanın kendi rasyonel ve ahlaki doğasına yabancılaşması, evrendeki varoluşsal dengesini kaybetmesidir.

Ayetler aynı zamanda içtimai olarak bir toplumun ayakta kalma ya da yok olma ilkelerine de atıfta bulunur. İslam, ferdi olarak bir kurtuluştan öte, birlikte var olmanın zaruretine vurgu yapar. “Tek başına” değil, “Hak yola dönenlerle birlikte” diyerek, birlikteliği, olmazsa olmaz olarak ifade ederek cemaat ruhuna işaret eder. Müminlerin “beraber, birlikte” olmaları, ferdi olarak yaşarken “azıp sapmanın” mümkün olduğunu, ferdi sapmaların da toplumsal yozlaşmaya sebep olabileceği uyarısında bulunur.

 İlahi hitabın en çarpıcı yönü ise, “zalimlere meyletmeyin” uyarısıdır. “Meyletmek” ifadesi, sadece zulmü bizzat işlemekle kalmayıp, zulme sessiz kalmayı, onu kanıksamayı ve zalim yapılarla pasif de olsa bir bağ kurmayı kapsar. Bu durum tam olarak “kötülüğün sıradanlaşması” olgusudur. Bir toplumda zulüm mekanizmaları meşrulaştığında veya kitleler konfor alanlarını korumak adına zalimlerin safına yaklaştığında, o toplumun tamamı suç ortağı haline gelir. “Ateş sizi de yakar” hitabı ise, çok şiddetli bir tehdidi içermektedir. Zalimlere meyletmek zulmü doğuracaktır. Zulmün hakim olduğu toplumlarda, kötülük sıradanlaşacak, dolayısıyla toplum bir bütün olarak suçlu konumuna düşecektir. Adalet ve merhamet artık ortadan kalkacağı için, huzur ve sükûnet kaybolacaktır.

Adaleti sarsılan bir toplumda patlak verecek olan kaos, anarşi ve çöküş dalgası, yalnızca zulmedenleri değil, o sisteme göz yuman tüm toplumsal katmanları içine çeker. Toplumsal adalet yok olduğunda, toplumsal barış da yok olur.

Ayetlerin esas vurgusunun ise, siyasi erke, iktidar yapılarına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. İlahi beyanlar devletin meşruiyeti ve iktidar gücünün sınırlandırılması üzerine esastan ilkeler belirlemektedir. Otoritenin kaynağını ve sınırlarını sorgular. Ayet, siyasi liderliğe ve otorite sahiplerine en tepeden bir sınır çizer: “Sana buyurulduğu gibi dosdoğru ol.” Bu, egemen iktidarın keyfî davranışlarını engelleyen, hukukun üstünlüğü ilkesinin ilahi bir formülüdür. Güç, kendi sınırlarını aşarak baskı aracına dönüştüğü an “zulüm” başlar.

“Zalimlere meyletmeyin” emri, siyasi ittifaklar ve uluslararası ilişkiler bağlamında da hayati bir ilke sunar. Modern ulus devlettin karakteri olan reel-politik yaklaşım, devletlerin çıkarları için ahlaki değerleri feda edebileceğini ve gerekirse zalim güçlerle ittifak kurabileceğini savunur. Oysa Hud Suresi, ahlaki ilkelerden yoksun siyasi ittifakların yapısal olarak çökmeye mahkûm olduğunu ilan ederek bu tür politik manevraları kökten reddeder. Gücü elinde bulunduran zalim odaklara eklemlenerek varlığını sürdürmeye çalışan siyasi yapılar, kendi bağımsızlıklarını ve ahlaki meşruiyetlerini kaybederler.

Ayetin sonunda yer alan “Sonra bir yerden yardım da göremezsiniz” ifadesi, siyasi ahlakını kaybeden ricalin, uluslararası ve tarihsel arenada yaşayacağı mutlak stratejik yalnızlığı ve çöküşü gözler önüne serer. Kendi özüne, ilahi adalet ilkelerine ve toplumsal rızaya dayanmayan, aksine dışsal zalim odakların gölgesine sığınan rejimler, kriz anlarında sığındıkları o güçler tarafından terk edilmeye mahkûmdur.

Ayetler, muhatabı olan insanoğluna gücün, konforun veya korkunun peşinden giderek zalimleşmek ya da zalime sığınmak yerine, her ne pahasına olursa olsun adaleti, itidali ve ilahi ilkelerin belirlediği doğruluğu seçmesi gerektiğini hatırlatan çağlar üstü bir bildiri sunar.

Yakup Döğer

Yazarımızın Diğer Yazılarını Okumak İçin Lütfen Bu Linki Ziyaret Ediniz.

Mirat Haber – YouTube