
İslam tarihinin en radikal, en sarsıcı adalet beyanlarından biridir o söz. Mahzumoğulları kabilesinden soylu bir kadının hırsızlık yapması üzerine, toplumsal statüsü ve elit bağlantıları devreye sokularak araya elçiler koyulmak istenir. Ceza hasıraltı edilecek, “asayiş berkemal” denilerek olay kapatılacaktır. Tam bu esnada Hz. Muhammed (s.a.v.), adalet terazisini yerinden oynatmak isteyenlerin yüzüne çağları aşan o manifestoyu haykırır: “Sizden öncekiler, aralarında soylu biri hırsızlık yaptığında onu serbest bırakıp, zayıf biri hırsızlık yaptığında cezayı uyguladıkları için helak oldular. Allah’a yemin ederim ki, hırsızlık yapan kızım Fatıma bile olsa, onun da elini keserdim.”
Bu nebevi çıkış, yalnızca dini bir hükmün infaz kararlılığı değildir. Bu söz; siyasi, felsefi ve sosyolojik açıdan bir toplumun varoluş ve çöküş yasalarını inşa eden evrensel bir devlet ve ahlak manifestosudur.
Siyaset bilimi açısından bakarsak, bu duruş bugün yere göğe sığdıramadığımız “hukukun üstünlüğü” ikesinin tarihteki en tavizsiz ilanıdır. Aristokratik kabile asabiyetinin, imtiyazlı sınıfların ve “arkası sağlam” lobilerin hüküm sürdüğü bir coğrafyada, “soyluluk” zırhının hukukun üzerinde olamayacağı tescillenmiştir.
Siyasi meşruiyet, adaletin tarafsızlığı nispetinde var olur. Eğer bir siyasi otorite veya düzen, suçu işleyenin statüsüne, nüfuzuna ya da iktidara yakınlığına göre adalet terazisini eğerse, o yapı sosyo-politik bir tarih yasası olarak “helak olmaya” mahkûmdur.
İşin felsefi boyutu ise İslami bir ahlak felsefesinin, yani koşulsuz buyruğun en saf tezahürüdür. Adalet; pragmatik hesapların, siyasi dengelerin veya koltuk kaygılarının ötesinde, kendi başına mutlak bir değerdir. Peygamber, adaletin tecellisinde en yakın akrabayı, hatta canından bir parça olan kızı Hz. Fatıma’yı dahi bu mutlak ilkenin dışına çıkarmamıştır.
Burada akraba kayırma ve iltimas duygusu kökten reddedilir. Sevgi, şefkat ya da koruma güdüsü, kamusal adaleti esnetmenin gerekçesi olamaz. Adalet, gücü elinde bulunduranın en yakınlarını bile korumaktan vazgeçtiği an adalet olur.
Peki ya sosyolojik gerçeklik? Bir toplumu bir arada tutan yegâne yapıştırıcı, kâğıt üstündeki anayasalar değil, “adalete ve hukuka olan güven” duygusudur. Hadis, toplumsal çözülmenin en temel sebebini net bir şekilde teşhis ediyor: Hukuki alanda çifte standart.
Zayıfın en ağır cezalarla ezildiği, güçlünün ve nüfuz sahibinin ise sistemin dehlizlerinde aklandığı bir toplumda ahlaki bağlar kopar, suç meşrulaşır ve derin bir toplumsal bunalım baş gösterir. Yasalar sadece alt sınıflara işlediği bir düzende, adalet mekanizması bir güven kapısı değil, egemenlerin baskı aracına dönüşür.
Bugün gerek modern dünyada gerekse İslam coğrafyasında yaşanan yönetsel ve ahlaki krizlerin temelinde, bu nebevi ilkenin terk edilmiş olması yatmaktadır. Kanun önünde eşitlik, meydanlarda haykırılan bir hamaset retoriği değil; en tepedeki gücün, ucu kendi canına ve yakınına dokunduğunda bile geri adım atmayacağı ahlaki bir cesaret olmalıdır.
“Kızım Fatıma olsa bile…” kararlılığı, adaleti mülkün, yani devletin ve toplumun gerçek temeli kılan yegâne esastır. Bu kararlılığı gösteremeyen hiçbir sistem, ürettiği adaletsizlik bataklığından kurtulamaz. Çünkü muktedirlerin çocukları hukuktan muaf tutulduğunda, o toplumda din de devlet de sadece birer tabeladan ibaret kalır.
TÜİK AÇIKLADI: İLLERİN EKONOMİK REF HARİTASI NETLEŞTİ Türkiye’nin En Zengin İlleri Belli Oldu: İstanbul Zirvede,…
MODERN VAKIANIN NASSLA İLİŞKİSİ: NEGATİF ETKİLENME VE POZİTİF DİKKATE ALMA AYIRIMI Giriş Modern dönem, İslâm…
Türkiye ve Mısır arasında savunma sanayii alanında tarihi bir dönüm noktası olabilecek çok önemli bir…
KAMUDA VE GÜNLÜK YAŞAMDA "EN ÇOK ŞİKÂYET EDİLENLER" LİSTESİ Vatandaşların devletten ve yerel yönetimlerden beklentileri,…
İNSANLIK VİCDANI BU KADAR MI SUSTU? Kanser hastalarının şifa umudunu kazanç kapısına dönüştüren vicdansızlık! İnsan…
KUM GİBİ: BOMBALAR ALTINDA BİLE YAŞAMAK! Bir şarkı bazen sizi geçmişe götürür, bazen hiç gitmediğiniz…