İNKÂRCILAR

Kur’an-ı Kerimin ikinci suresi olan Bakara Suresinin ilk ayetlerinde, özet bir şekilde mimin, kâfir ve münafıkların vasıfları anlatılmaktadır. Bu surenin ilk beş ayetinde anlatılan müminlerin vasıflarını, başka bir çalışmamızda izah etmiştik. Aşağıdaki iki ayette de inkârcı/kâfirlerin vasıfları anlatılmaktadır.

METİN VE MEAL

خَتَمَ اللّهُ عَلَى قُلُوبِهمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عظِيمٌ {7} وَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ آمَنَّا بِاللّهِ وَبِالْيَوْمِ الآخِرِ وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ

6 – Hiç şüphesiz ki sen, inkâr edenleri uyarsan da, uyarmasan da, onlar için fark etmez; onlar inanmazlar.

7 – Allah, onların kalplerini ve kulaklarını mühürlemiştir. Onların gözlerinin üzerinde bir perde vardır. Ve onlar için büyük bir azap vardır.

YORUM

Bu iki ayette, inanmayan inkârcıların durumu veciz/özet bir şekilde ortaya konmaktadır. İnanmayan insanlara hakkı ne kadar anlatırsanız anlatın, onlar inanmamakta ısrar ederler. Her şeye rağmen hakkı ve doğruyu insanlara anlatıp tebliğ etmek gerekir. İnanan insan görevini yapacak. İnanmayan insan inkârda ısrar ederse, hesabı kendisi ile Allah arasında olacaktır.

HAKİKAT VE MECAZ

Burada inkâr eden kâfirlerin kalpleri ve kulaklarının mühürlendiği, gözlerinin üzerine de perde olduğu anlatılmaktadır. Bu ayetlerde kalp ve kulağın mühürlenmesi ile gözün perdelenmesi olayı, edebi açıdan mecazi anlamda kullanılmaktadır. Belagat açısından herhangi bir kelimenin kendi hakiki anlamında kullanılmasına hakikat, hakiki anlamının dışında başka bir anlamda kullanılmasına da mecaz denmektedir. Örneğin vahşi hayvan için aslan dediğimiz zaman, aslan kelimesini hakiki anlamında kullanmış oluyoruz. Bir adam için aslan dediğimiz zaman ise, aslan kelimesini hakiki değil, mecazi anlamda kullanmış oluyoruz. Bu ve benzeri ayetlerde geçen kalbin ve kulağın mühürlenmesi ile gözün perdelenmesi de hakiki değil, mecazi anlamda kullanılmaktadır.

KALP VE KULAĞIN MÜHÜRLENMESİ İLE GÖZÜN PERDELENMESİ

Âlimler, kalbin ve kulağın mühürlenmesi ile gözün perdelenmesi hakkında çeşitli yorumlarda bulunmuşlardır. Özet olarak kalbin mühürlenmesi, insanın inkâr, küfür, zulüm, haksızlık, adaletsizlik, ahlaksızlık ve benzeri kötü davranışlarda ısrar etmesi neticesinde kalbinde meydana gelen vicdansızlık, merhametsizlik, acımasızlık ve katı yürekliliktir. Nitekim rivayet edildiğine göre Hz. Muhammed (sav.) şöyle buyurmuştur:

“Mümin/inanan insan günah işlediği zaman, onun kalbinde siyah bir nokta meydana gelir. Eğer o işlemiş olduğu bu günahtan dolayı tövbe ederse, kalbinde meydana gelen o siyahlık kalkar. Eğer o günah işlemeye devam ederse, onun kalbinde meydana gelen siyahlık artar ve neticede siyahlık onun bütün kalbini kaplar. Yüce Allah’ın, “Hayır, doğrusu onların işleyip kazandıkları şeyler, kalplerinin üzerine pas olmuştur”[1] mealindeki ayette haber verdiği pas, günah işlemekte ısrar eden zalim insanların kalbinde meydana gelen bu pastır.”[2]

Bu ve benzeri ayetlerde anlatılan kulağın mühürlenmesi de, kulağın manevi yönden anlatılan hak ve doğru bilgilere karşı kapalı olması, insanın, kendisine söylenen doğruları dinlemek istememesi demektir. Gözün perdelenmesi ise, gerçekleri görmek istememek demektir.

Anahtar kelimeler: Kur’an, kafir, mecaz, kalbin mühürlenmesi.

[1] el-Mutaffifîn 83/14.

[2] Tirmizî, tefsir 75, hadis no: 3334; İbn Mâce, zühd 29, hadis no: 4244.