İran Genelinde Süren Protestolarda Can Kaybı Artıyor

Protestolarda Can Kaybının 2500’ü Aştığı Söyleniyor

İran genelinde Aralık ayı sonundan bu yana devam eden hükümet karşıtı protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının 2 bin 500’ü aştığı bildirildi. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, Çarşamba günü itibarıyla en az 2 bin 571 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Bu rakam, İran’da son yıllarda yaşanan toplumsal olaylar arasında en yüksek can kaybı olarak değerlendiriliyor.

Aynı kaynak, ölenlerin büyük bölümünün protestocular olduğunu, güvenlik güçleriyle bağlantılı kayıpların ise sınırlı kaldığını belirtti. Açıklamaya göre ölenler arasında çocuklar ve protestolara katılmadığı belirtilen siviller de bulunuyor. Gözaltına alınanların sayısının 18 bini geçtiği ifade ediliyor.

İran devlet televizyonu, ölümlere ilişkin ilk kez resmî düzeyde açıklamada bulunarak ülkede “çok sayıda şehit” verildiğini duyurdu. Ancak resmî makamlar konuyla ilgili ayrıntılı bir bilgi paylaşmadı.

Gösteriler, Aralık sonunda ekonomik kriz, enflasyon ve işsizlik nedeniyle artan toplumsal tepkiyle başlamıştı. Süreç içinde protestolar siyasi taleplerin öne çıktığı geniş çaplı eylemlere dönüştü. Tahran başta olmak üzere birçok kentte rejim karşıtı sloganlar atıldığı, dini lider Ayetullah Ali Hamaney’i hedef alan ifadelerin duvar yazılarına yansıdığı bildirildi.

Tanık anlatımları, başkentte yoğun güvenlik önlemlerinin uygulandığını ortaya koyuyor. Şehir merkezinde polis ve sivil giyimli güvenlik görevlilerinin konuşlandığı, bazı kamu binaları ve bankaların zarar gördüğü aktarılıyor. Sokaklarda yaya trafiğinin büyük ölçüde azaldığı, rastgele kimlik kontrollerinin yapıldığı ifade ediliyor.

Protestolar sırasında internet ve telefon bağlantılarının büyük ölçüde kesilmesinin ardından, İranlılar günler sonra sınırlı biçimde yurt dışıyla iletişim kurabildi. Ancak kısa mesajlaşma ve uluslararası internet erişiminin hâlâ ciddi ölçüde kısıtlı olduğu belirtiliyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın protestolara ilişkin açıklamaları da uluslararası gerilimi artırdı. Trump, sosyal medya paylaşımlarında İran’daki gösterilere destek verdiğini ifade ederken, İranlı yetkililer bu açıklamaları “dış müdahale” olarak nitelendirdi. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nden yapılan açıklamalarda, protestolardaki can kayıplarından ABD ve İsrail yönetimleri sorumlu tutuldu.

Öte yandan aktivistler, uydu tabanlı internet hizmeti Starlink’in İran’da ücretsiz erişim sağladığını ve sistemin sahada çalıştığını bildirdi. Güvenlik güçlerinin bu terminalleri tespit etmek amacıyla bazı bölgelerde arama faaliyetleri yürüttüğü öne sürülüyor. Starlink şirketinden konuya ilişkin resmî bir doğrulama gelmedi.

Mirat Haber – YouTube