
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bağhay, 15 Kasım Pazar günü düzenlediği haftalık basın toplantısında, Körfez İşbirliği Konseyi’nin (GCC) Tahran’a yönelik tazminat çağrılarını kesin bir dille reddederek, asıl tazminat talep eden tarafın İran olduğunu açıkladı. Bağhay, topraklarını, hava sahalarını ve karasularını ABD ve İsrail güçlerinin kullanımına açan bölge ülkelerinin uluslararası hukuka göre saldırganlığın “suç ortağı” sayıldığını vurguladı.
Körfez İşbirliği Konseyi Genel Sekreteri’nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi toplantısında İran’ı bölgesel saldırılardan sorumlu tutması ve tazminat istemesi üzerine konuşan Bağhay, bu talepleri “asılsız ve anlamsız” olarak nitelendirdi. Bağhay, GCC yönetimini geçmişteki kırgınlıkları yeniden gündeme getirmemesi konusunda uyararak, İran-Irak savaşı sırasında bazı bölge ülkelerinin Saddam Hüseyin rejimine sağladığı yüz milyarlarca dolarlık mali, siyasi ve askeri desteğin belgeli olduğunu ve bu dosyanın İran halkı için hala açık durduğunu hatırlattı.
İran’a yönelik askeri saldırılara doğrudan veya dolaylı destek veren devletlerin hukuki sorumluluğuna dikkat çeken Bağhay, özellikle BM Genel Kurulu’nun 3314 sayılı Kararı ve ekindeki (f) bendine atıfta bulundu. Uluslararası hukuk çerçevesinde saldırgan güçlere lojistik ve operasyonel imkân sağlayan ülkelerin işlenen suçlara ortak kabul edildiğini belirten Bağhay, “Bu nedenle, uğradığı doğrudan ve dolaylı zararlar için bu ülkelerden tazminat talep eden taraf İran’dır” dedi.
Bağhay, bizzat ABD Başkanı, Dışişleri Bakanı ve CENTCOM komutanı gibi üst düzey yetkililerin bölge ülkelerinin kendilerine aktif yardım sağladığını açıkça kabul edip teşekkür ettiklerini hatırlatarak, bu desteğin inkar edilemeyecek kadar net olduğunu savundu. Tahran’ın söz konusu müdahalelere ilişkin tüm kanıtları belgelediğini ve diplomatik kanallar aracılığıyla ilgili ülkelere ilettiğini aktaran Bağhay, İran’ın askeri karşılıklarının ise BM Şartı’nın 51. maddesi uyarınca tamamen meşru müdafaa kapsamında kaldığını ve yalnızca saldırıların kaynağı olan ABD askeri üslerini hedef aldığını ifade etti.
Basın toplantısında diğer bölgesel ve küresel başlıklara da değinen Bağhay, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (IAEA) İran’ın nükleer programına ilişkin üç aylık raporunun resmi yayından önce Batı medyasına sızdırılmasını sert bir dille eleştirdi. Ajansın ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin baskısıyla önyargılı davrandığını belirten Bağhay, ABD ve İsrail’in İran nükleer tesislerine yönelik saldırıları görmezden gelinmeye devam ettiği sürece IAEA ile işbirliğinde bir değişiklik beklenmemesi gerektiğini söyledi. Bununla birlikte İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması (NPT) kapsamındaki barışçıl nükleer enerji hakkından asla vazgeçmeyeceğini vurguladı.
Washington’ın diplomatik süreçleri sürpriz saldırılar için bir tuzak olarak kullandığını ve bu nedenle diplomasinin anlamını yitirdiğini savunan Bağhay, Bahreyn’deki bir Amerikan üssünün hedef alınmasıyla ilgili olarak da hiçbir askeri saldırının cevapsız kalmayacağı mesajını yineledi. Olası bir ABD-Rusya-Çin üçlü zirvesinde Moskova ve Pekin’in Washington’dan mevcut bölgesel gerilim için hesap soracağına inandıklarını dile getirdi.
Öte yandan Hürmüz Boğazı’ndan gübre ve insani yardım sevkiyatının kolaylaştırılması yönündeki BM taleplerine olumlu yaklaştıklarını belirten Bağhay, boğazdaki krizin tek sorumlusunun ABD’nin ekonomik ablukası ve askeri eylemleri olduğunu kaydetti. Fransa ve Belçika’nın soğutma sistemlerine yönelik siber saldırı suçlamalarını kanıtsız olmakla reddeden Bağhay, Avrupa ülkelerini kendi güvenlik açıklarının sorumluluğunu üstlenmeye çağırdı. Son olarak Antalya’daki iklim zirvesi kapsamında gerçekleşen İran-Irak cumhurbaşkanları görüşmesinin sınır güvenliği ve komşuluk ilişkileri açısından önemine değinen Bağhay, Gazze ve Batı Şeria’da süren olayların tüm insanlığın ortak vicdani meselesi olduğunu sözlerine ekledi.