İSLAM’IN ŞARTLARI BEŞ MİDİR?

Çocukluğumuzda İslam’ın şartları bize beş olarak öğretilmiştir. Beş şartlaması nereden geliyor diye merak ederdik. Yetişkinlik dönemizde bir hadisle karşılaştık. Meğer beş rakamı şart olarak değil de İslam’ın üzerinde kurulduğu temel anlamına kullanılmıştır. Bu hadis şöyle:

“İslâm dini beş esas üzerine kurulmuştur: Allah’tan başka hiç bir ilâh olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın Resulü olduğuna şehâdet etmek, namaz kılmak, zekât vermek, hacca gitmek ve Ramazan orucunu tutmak.” (Buhârî, Îmân 1, 2; Tefsîru sûre (2), 30; Müslim, Îmân 19-22)

Kur’ân ve Sünnet kaynaklı İslami emirler beşten çok fazla olduğuna göre, bu hadisi nasıl anlayacağız?

Burada anahtar kelime İSLAM’dır. Kur’ân ve Sünnet’te İSLAM İki anlamda kullanılır.

a.) Adem’den Hz. Muhammed’e kadar bütün peygamberlerin ve kutsal kitapların tebliği anlamına Din.

Al-i İmran suresinin 19. ayetinde kullanılan İSLAM  bu anlamdadır:

“ Allah katında tek din İslam’dır. Daha önce kendilerine mesaj gönderilenler, başka değil, yalnızca kıskançlıktan dolayı, kendilerine gerçeğin işareti geldiği halde farklı görüşlere saptılar. Kim Allah’ın mesajlarını inkar ederse, iyi bilsin ki Allah hesabı en seri biçimde görendir.” (Ali-i İmran 19)

b.) Allah’ın son Nebisi/Rasûlu Hz. Hz Muhammed ve ona indirilen Kur’ân anlamına Din.

Mesela Maide suresinin üçüncü ayetinde geçen İSLAM da bu anlamdadır.

“…Bugün,  dininizi kemale erdirdim, böylece size vadettiğim nimetimi tamamladım ve sizin için din olarak, bir tek Allah’a kulluk etme esasına dayanan ve bütün Peygamberlerin bir sancak gibi elden ele taşıyarak insanlığa tebliği ettikleri inanç sistemi olan İslâm’ı seçip beğendim…”

Biz İSLAM’I  daha çok bu ikinci dar anlamıyla kullanıyoruz. Doğrusu da budur. Çünkü İslam’ın insanlığı bağlayıcı son ve yürürlükteki nihai şekli budur.

İSLAM’IN ÖZEL ANLAMI

Yukarıda anlamı verilen hadişte geçen ve halk dilinde İslam’ın şartları olarak geçen İSLAM her iki anlamda anlaşılabilirse de ilk anlam tercih edilebilir. Bizim tercihimiz de budur.

Zira “Allah’tan başka hiç bir ilâh olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın Resulü olduğuna şehâdet etmek,” ifadesinde yer alan ”Muhammed’in Allah’ın Resulü olduğuna şehâdet etmek” bölümü özellikle Hz Musa ve İsa’nın tebliğlerinde de yer almaktadır. (Bak  Bakara 146; Saff 6)

Hac dahil diğer Namaz, Zekat ve Oruç gibi görevler de geçmiş Peygamberin tebliğlerinde yer alan görevlerdir. (Bak. Hac 26,27; Bakara 83, 183…)

Dolayısıyla Halkın İslam’ın beş şartı dediği bu görevleri yaptığımızda tarihi Peygamberler ve Ümmetleri ile aynı görevleri paylaştığımız bilinmelidir.

İslam’ın beş şartı            İslam’ın anlamı               İslam’ın temelleri