İsrail E1 Projesiyle Filistin Üzerindeki İşgalini Derinleştiriyor

İsrail E1 Projesiyle Filistin Üzerindeki İşgalini Derinleştiriyor

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, 20 Ağustos 2025’te, işgal altındaki Batı Şeria’nın E1 bölgesinde 3.400’den fazla konut birimi için Yüksek Planlama Komitesi’nin onay kararını sert bir dille kınamıştı. Uluslararası hukuk açısından tamamen yasa dışı kabul edilen işgalci İsrail yerleşimlerinin, Doğu Kudüs’ü de kapsayan E1 planı ile Batı Şeria’yı böleceği ve Filistin topraklarının bütünlüğünü ciddi şekilde tehlikeye atacağı belirtilmişti. Genel Sekreter, İsrail’i tüm yerleşim faaliyetlerini derhal durdurmaya, BM kararlarına ve Uluslararası Adalet Divanı’nın 19 Temmuz 2024 tarihli görüşüne uymaya çağırmıştı.

Ancak İsrail hükümeti, her zaman olduğu gibi, BM kararlarını hiçe sayarak E1’deki tartışmalı yerleşim projesinin inşaatına başlamak için ihaleye çıktığını ve müteahhitlerden teklif topladığını duyurdu. Yerleşim karşıtı sivil toplum kuruluşu Peace Now’un yetkilisi Yoni Mizrahi, projenin bu ay içinde yürürlüğe sokulabileceğini söyledi.

20 yılı aşkın süredir gündemde olan ve Kudüs’ün doğusundaki geniş araziyi kapsayan E1 projesi, önceki dönemlerde ABD’nin baskısı ile rafa kaldırılmıştı. Ancak İsrail’in Ağustos 2025’te planı onaylamasının ardından, projenin uygulanmasının önü açıldı. İsrail’in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, projenin inşasına başlamanın “Filistin devletini masadan silmek” anlamına geldiğini açıkça ifade ediyor.

E1 yerleşim projesi, Kudüs’ün dış kesimlerinden Batı Şeria’nın derinliklerine uzanıyor ve bölgedeki bütünlüklü bir Filistin devletinin kurulmasını engelliyor. Uluslararası gözlemciler, projenin iki devletli çözümü tamamen imkânsız hâle getireceğini savunuyor. İsrail’in bu adımı hem BM kararlarına hem de uzun yıllardır süren barış müzakerelerine karşı açık bir meydan okuma olarak görülüyor.

E1 projesi, Maʿale Adumim yerleşimini Kudüs’e bağlayacak şekilde tasarlanmış. Bu sayede Filistin’in kuzey ve güneyi arasındaki kara bağlantısı koparılacak ve bütünleşik bir Filistin devletinin kurulması imkânsız hâle gelecek. Bu işgal projesi, Filistin halkının günlük yaşamını, ulaşımını ve ekonomik faaliyetlerini felç edecek ve İsrail’in stratejik hakimiyetini pekiştirecek. E1, hukuken de ahlaken de kabul edilemez bir girişimdir ve bu planın durdurulması, Filistin halkının geleceği açısından hayati öneme sahiptir.

Mirat Haber – YouTube