İsrail’de Ortodoks Yahudilerin Askerlik Krizi

İsrail‘de Ortodoks Yahudilerin Askerlik Krizi: Haham Dov Lando’nun Çağrısı

Haham Dov Lando’nun Tepkisi ve Çağrısı

İsrail’deki Aşkenazi Ultra Ortodoks Yahudilerin önde gelen liderlerinden Haham Dov Lando, Yüksek Mahkeme’nin kararına sert tepki gösterdi. Mahkemenin, Ultra Ortodoks Yahudi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağının bulunmadığını belirten kararı sonrası, Lando, Tevrat kurslarındaki (Yeşiva) öğrencilerinin “askerlik şubelerine gitmemesi ve askere çağırma emirlerine yanıt vermemesi” gerektiğini açıkladı. Lando, bu kararı “Tevrat dünyasına savaş ilanı” olarak nitelendirdi ve Yeşiva öğrencilerine “askerlik bürolarına gitmeme” çağrısı yaptı.

Yüksek Mahkemenin Kararı ve Sonuçları

İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran’da oybirliğiyle aldığı kararda, Ultra Ortodoks Yahudi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağının olmadığını ve askerliğe uygun olanların göreve alınması gerektiğini belirtti. Kararda, askere alınmayanların kamu tarafından finanse edilen sosyal yardım ve eğitim yardımlarından da yararlanamayacakları ifade edildi. Bu kararın, zorunlu askerliğe uygun olan 67 bin Haredi erkeğe toplu mu yoksa kademeli olarak mı uygulanacağı henüz netleşmedi. Ancak kararın, İsrail’de ciddi siyasi ve toplumsal sonuçlar doğurması bekleniyor.

Haredi Toplumunun Tepkisi

Ultra Ortodoks Yahudiler, bu karara sert tepki gösterdi ve toplumsal huzursuzluğun artacağı yönünde endişeler dile getirildi. Haredi toplumunun liderleri, gençlerin askerlik yapmasının dini inançlarına aykırı olduğunu savunuyor. İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 12’sini oluşturan Harediler, çoğunlukla Batı Kudüs’teki Meaşerim Mahallesi ve Tel Aviv yakınlarındaki Bney Brak kentinde yaşıyor. Haredi erkekler, 26 yaşına kadar Tevrat kurslarında (Yeşiva) eğitim almaları halinde askerlikten muaf tutuluyordu. Ancak, Yüksek Mahkeme’nin bu kararı, Haredi toplumunun geleneksel yaşam tarzını tehdit ediyor.

Hükümetin ve Muhalefetin Tutumu

Binyamin Netanyahu’nun koalisyon hükümeti, Haredilerin askerlikten muaf tutulmasını sağlamak için yeni bir yasa tasarısı hazırlığı yapıyordu. Ancak, Yüksek Mahkeme, hükümetin ek süre talebini reddetti ve muafiyetin Mart 2024’te sona erdiğini duyurdu. Muhalefet partileri, Haredilerin askerlikten muaf tutulmasına karşı çıkarak, tüm vatandaşların eşit şekilde askerlik yapması gerektiğini savunuyor. Koalisyon ortağı Ultra Ortodoks partiler ise, Tevrat eğitiminin temel bir hak olduğunu ve askerlikten muafiyetin yasal güvence altına alınması gerektiğini belirtiyor.

Sosyal ve Kültürel Çatışmalar

Bu karar, İsrail’de yeni bir iç kargaşa ve kültürel çatışma potansiyeli taşıyor. Laik Yahudiler ile Harediler arasındaki görüş ayrılıkları, toplumda derin yarılmalara neden oluyor. Haredi Yahudiler, orduda dinlerinin gerektirdiği şekilde yaşayamayacaklarını belirterek, askerlik yapmayı reddediyor. Kadın ve erkekler için İsrail’de 3 yıl zorunlu askerlik hizmeti bulunuyor. Ancak, Haredilerin zorunlu askerlik hizmetini reddetmesi, toplumda eşitsizlik ve adaletsizlik algısına yol açıyor…

MİRATYOUTUBE

MİRATHABER.COM