Kırgızistan seçmenleri referandumda Cumhurbaşkanlığı yönetimini destekliyor

Kırgızistan, referandumda cumhurbaşkanlığı daha fazla yetki verilmesini destekleyerek halkın, popülist devlet başkanı Sadyr Japarov’a güvenini teyit etti.

Mirat Haber Ajansı

Kırgızistan’daki seçmenler, bir referandumda cumhurbaşkanlığına daha fazla yetki verilmesini destekleyerek, katılımın düşük olmasına rağmen halkın popülist devlet başkanı Sadyr Japarov’a olan güvenini teyit etti. Oyların yüzde 75’ine dayanan Ön Merkez Seçim Komisyonu verilerine göre seçmenlerin çoğunluğu, yüzde 79’u reformu destekledi. Ancak, referandumu geçerli kılmak için gerekli olan yüzde 30 barajının hemen üzerinde toplam katılım gerçekleşti. Japarov ve destekçileri ayrıca, güçlü isyanların liderlerini devirdiği 2005, 2010 ve 2020’de, Japarov’un bir hapishane hücresinden fırlatılıp göreve geldikten sonra, güçlendirilmiş bir cumhurbaşkanlığının ülkeyi daha istikrarlı hale getireceğini umuyorlar. Amerika Birleşik Devletleri merkezli Uluslararası Cumhuriyet Enstitüsü tarafından yaptırılan ve bu ay yayınlanan bir ankette, Japarov’un ülkedeki en güvenilir politikacı olduğu ortaya çıktı. Anket verilerine göre, Kırgızistan’ın doğru yönde ilerlediğine inanan seçmen yüzdesi, Japarov’un selefi Sooronbai Jeenbekov’un görevde olduğu geçen Ağustos ayında yüzde 41’den Şubat ve Mart aylarında yüzde 70’e sıçradı.

Japarov reformu, geçen Ekim ayında Ceenbekov yanlısı partilerin bir parlamento seçimlerinde heyelan zaferinin ilan edilmesiyle tetiklenen şiddetli protestolarla iktidara gelmesinin ardından önerdi. Eski bir parlamento üyesi ve üst düzey yetkili olan Japarov, siyasi bir protesto kapsamında bir bölge valisinin kaçırılmasındaki rolü nedeniyle hapis cezasına çarptırılıyordu. Cezası o zamandan beri bozuldu. Komşularının aksine, Kırgızistan 1991’de Sovyetler Birliği’nden bağımsızlığını kazandığında, hem parlamentonun hem de cumhurbaşkanlığının önemli yetkilere sahip olmasına izin veren bir siyasi sistemi benimsedi. Liderlerini daha geniş seçkinlerin desteğini aramaya zorladı. Anayasa reformu, Orta Asya ulusunun siyasi sistemini Kazakistan ve Özbekistan gibi eski Sovyet komşularına yaklaştırarak Japarov’un politikalarını uygulamaya koymasını kolaylaştıracak. Ancak çoğu gizlice ve açıkça harekete karşı çıkıyor. Yerel eleştirmenler, aceleyle hazırlanan belgeyi, yüzyıllar boyunca Orta Asya’yı yöneten güçlü patrikleri çağrıştıran bir Hanlık olarak adlandırdılar. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı ve Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu, temel yasa halka sunulmadan önce parlamentoda anlamlı ve kapsayıcı kamuoyu istişarelerinin ve tartışmaların olmamasını eleştirdi. Mart ayında yayınlanan ortak bir görüşte, iki organ, cumhurbaşkanının aşırı öne çıkan rolü ve ayrıcalıkları konusunda da korku uyandırdı.