KUR’AN’DA MÜSRİF KAVRAMI 2

5-Sâlih (as) kavminin zorbaları müsrif idi

Çünkü onlar, Allah’a kulluk yapmaları gerekirken, kendileri için çizilen sınırları aştılar, şirk koştular, haksız yere büyüklük tasladılar ve Allah’ın yolundan gitmek isteyenlere engel oldular.

“(Sâlih onlara dedi ki) Allah’tan korkun ve bana itaat edin. O müsriflerin (haddi aşanların) emrine uymayın.

Onlar yeryüzünde bozgunculuk yaparlar ve ıslah etmezler (düzeltmezler).” (Şuarâ 26/150-152)

Sâlih kavminin mucize olarak gönderilen deveye normalde saygı göstermleri, ilişmemleri gerekirdi. Akıl, inanç ve insaf bunu gerektirirdi. Ama onlar taşkınlık yaparak –uyarılara rağmen- deveyi boğazladılar.

6-Allah adına yalan konuşanlar müsriftir

Kur’an; Firavun, onun gibi inkârcılığa ve zulme sapanlara ve Allah hakkında haddi aşanlara şöyle hitap ediyor:

“Andolsun ki, (Musa’dan) önce Yûsuf da size açık deliller getirmişti ve onun size getirdiği şeyler hakkında şüphe edip durmuştunuz.

Nihayet o vefat edince «Allah ondan sonra peygamber göndermez» dediniz. İşte Allah o aşırı giden (müsrif) şüphecileri böyle saptırır.” (Mü’min 40/34)

“… Peygamberlerimiz onlara apaçık deliller getirdiler; ama bundan sonra da onlardan çoğu yine yeryüzünde aşırı gitmektedirler (müsrifûn’dur).”  (Mâide 5/32)

 7-Allah’ın emrini tanımayanlar müsriftir

Allah’a şirk koşanlar ve O’nun emirlerini dinlemeyerek sınırları aşan müsrifler cehennem ehlidirler.

Firavun kavminden hz. Musa’ya iman eden bir mü’min Peygamberin  davetine icabet etmeyenlere şöyle sesleniyordu:

“Şüphe yok ki sizin beni tapmaya çağırdığınız şeyin ne dünya ne de Âhiret konusunda hiçbir çağrısı yoktur. Kuşkusuz dönüşümüz Allah’adır.

Şüphesiz, aşırı gidenler (müsrifîn) cehennemliklerin ta kendileridir.” (Mü’min 40/43)

“Sonra onlara verdiğimiz sözü yerine getirdik. Kendilerini ve dilediğimiz kimseleri kurtardık. Haddi aşanları (müsrifleri) ise helâk ettik.” (Enbiyâ 21/9)

8-Allah’ın elçilerine ‘uğursuz’ diyenler müsriftir

Kendilerini uyarmak üzere gelen elçilere karşı bir şehir halkının tavrı da ibret verici bir ‘israf’ örneğidir. Allah’ın elçileri o şehir halkını doğru yola çağırdıkları zaman; onlar elçilerin davetine uyacakları yerde, onları uğursuzlukla suçladılar.

Bunun üzerine elçiler şöyle dediler: “Uğursuzluğunuz kendinizdendir. Size öğüt verildiği için mi (uğursuzluğa uğruyorsunuz?).

Hayır, siz aşırı giden (müsrifûn) bir kavimsiniz” dediler.” (Yâsîn 36/19)

9-Aşırı harcayanlar da müsriftir

Allah (cc) şöyle buyuruyor:

 “Ey Âdemoğulları! Her mescitte ziynetinizi takının (güzel ve temiz giyinin). Yiyin için fakat israf etmeyin. Çünkü O, müsrifleri sevmez.” (A’raf 7/31)

Buradaki israf ve müsrif, hem harcamalarda aşırılığı, hem de davranışlardaki aşırılığı ifade ediyorlar.

Sonuçta ikisi de haddi aşmak, normalin ötesine geçmek, sınırı ihlâl etmektir. Her ikisi ölçüsüzlüğü, nefsin arzularına uymadaki aşırılığı, üst bir otorite tanımamadaki dik kafalılığı ifade ederler.

10-Günah bataklığına düşerek kendi kendine kötülük edenler müsrif, bu hatalarını da israftır.

Bu durum günahta aşırı gidip dinin çizdiği sınırların ötesine geçmek, dolaysıyla günahların getireceği zararları kazanmaktır.

Bu da bir kimsenin kendi kendine kötülük etmesidir. (Âli İmran 3/147)

Şu âyeti tekrar hatırlayalım: “De ki: “Ey hadlerini aşıp kendilerini israf eden kullarım! Allah’ın rahmetinden asla umut kesmeyininiz…” (Zümer 39/53)

11-Allah müsrifleri kendileri istemedikleri veya hak etmedikleri için doğru yola (hidâyete) eriştirmez

“Firavun ailesinden, imanını gizlemekte olan mü’min bir adam şöyle dedi: “Rabbim Allah’tır, dediği için bir adamı öldürecek misiniz?

Hâlbuki o, size Rabbinizden apaçık mu’cizeler getirdi. Eğer yalancı ise, yalanı kendi aleyhinedir. Eğer doğru söylüyorsa, sizi tehdit ettiği şeylerin bir kısmı başınıza gelecektir.

Şüphesiz Allah, aşırı giden, yalancılık eden kimseyi doğru yola eriştirmez.” (Mü’min 40/28)

-Müsriflerin özellikleri

Bu âyetler ışında Kur’an’ın “müsrif” dediği kimselerin özelliklerini şöyle sıralamak mümkün:

1-Öncelikle, müsrifler aşırılardır. Müsrif, ihtiyaçlarını helâl ve meşru yoldan karşılaması mümkünken onunla yetinmez, daha ötesine gider. Allah’ın haram dediklerini yapar, yer içer. Bunda da bir beis görmez. Hatta bunu zevkle yapar.

2-Müsrif, kendisine emânet edilen malı ve imkanları gereksiz yere

harcar. O, Allah yoluna, muhtaç kimselere, hayır yollarına harcama söz konusu olunca bahâneler uydururken günah uğruna, gösteriş için, zevk ve sefa için, lüks hayat için aşırı harcama yapar. (Nisâ 4/6. Furkan 25/67)

3-Müsrifler, ahlâkî açıdan haddi aşan, ölçüyü kaçıran ve dengeyi bozanlardır. Gerek ekonomik hayatta, gerekse sosyal hayatta aşırı davranışta bulunurlar. Böylece ekonomik dengeye zarar verirler, başkalarına faydalı olabilecek paylaşımlara engel olurlar.

4-Müsrif, İslâmî hükümlere muhalefet eder, dinin ölçülerine tecavüzde bulunur. Bazen de Allah’ın helâl kıldıklarını haram, haram kıldıklarını helâl sayarlar. (En’am 6/141. A’raf 7/81)

Hatta bazıları Allah’ın haram kıldığı cana kıymaya yeltenirler. (İsrâ 17/33)

5-Müsrif, Allah’ın insanlar için gönderdiği ölçülere uymayıp, canının, daha doğrusu hevâ ve hevesinin, keyfinin istediği gibi hareket eder, normalin ötesine geçer. Buna da doğru ve normal der. Halbuki bu aşırılıktır. (Yûnus 10/12)

6-Müsrif, insan ve toplum bünyesinde ilâhí ölçülere uygun kurulması gereken dengeyi tanımayan ve bozan, sosyal barışa zarar veren insandır. Onun yaptığı  ‘israf’ faaliyetleri, bir sürü bozulmanın, zulmün, günahın ve sapmanın, hak ihlâllerinin sebebidir.

7-Müsrif, hakkı tanımak ve sâlih ameller yapmak üzere kendisine verilen akıl ve iradeyi, dünyanın geçici zevkleri uğruna kötüye kullanır. Hakkın âyetlerinden habersiz olarak, dünya zevklerini âhiretin mutluluğuna tercih edip, ömrünü boşa geçirir.

8-Müsrifler, tıpkı tuğyan eden müstekbirler gibi ilâhi davete karşı çıkarlar. Fıtralarında saklı olan âlemlerin Rabbine kul olma, O’nun ilkeleri doğrultusunda yaşam yerine; bunun ötesine geçerler. Bu da dalâlettir, haddi aşmaktır, normal olması gereken davranışlarda aşırıya kaçmaktır.

9-Müsrifler Vahyin çağrısına kulak asmadıkları için her alanda, her konuda, insanlarla ilgili kararlarda, sevgide ve nefrette, hasımlıkta, düşmanlıkta ve muamele etmede, harcamalarda normalin ötesine geçerler.

-Sonuç olarak

Yukarıda geçtiği gibi İslâm, hem insana emânet olarak verilen eşyanın (dünya nimetlerinin) harcanmasında, kullanılmasında dengeli olunmasını, hem de yerinde davranışları, doğru ve hak yol üzerinde yürümeyi, insan için çizilen sınırlara uymayı istemektedir.

Böylesi bir anlayış, tutum ve ahlâk da insanı aşırılıklardan, başkalarının ve Allah’ın hakkına tecavüzden korur, insanı değerli yapar, geçim kaynaklarının paylaşımına denge getirir.

Çünkü her türlü aşırı harcama ve aşırı davranış, haddi aşmak, taşkınlık bir başkasının hakkına saldırıyı doğurur. (Günümüzde siyonistlerin azgınlığı, taşkınlığı, haddi aşmaları gibi…)

Hüseyin K. Ece

MİRATHABER.COM -YOUTUBE- 

YAZARIN DİĞER YAZILARINA ULAŞMAK İÇİN BURAYA TIKLAYINIZ