Mısır-Etiyopya-Sudan Baraj Savaşını Ertelediler

Mirat Haber Ajansı

Mısır cumhurbaşkanlığı Cuma günü yaptığı açıklamada, Mısır, Etiyopya ve Sudan’ın Addis Ababa’nın üç ülke arasındaki gerilimi artıran hidroelektrik santralı projesi üzerine kapsamlı bir anlaşmanın imzalanması amacıyla Rönesans adlı mega barajını doldurmayı erteleyeceğini kabul etti. Etiyopya daha önce Mısır ve Sudan’ın güçlü muhalefetine rağmen önümüzdeki ay devasa Nil Nehri barajını suyle doldurmaya başlayacağını açıklamış ve anlaşmazlık da geçen hafta BM gündemine gelmişti. Mısır’ın lideri darbeci general Sisi, Cuma günü yaptığı açıklamada, BM Güvenlik Konseyi’ne bir mektupla nihai anlaşmanın gönderileceğini söyledi. Oysa daha bu uzlaşmadan sadece iki gün önce, Sisi’nin Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Muhammed Abdülati, Addis Ababa’nın “uzlaşmaz” olduğu ve tüm önerileri ve çözümleri reddettiği için Etiyopya ile Rönesans Barajı konusunda müzakerelerin sona erdiğini açıklamıştı.

Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk, baraj dolumunun anlaşmaya varılana kadar erteleneceğine karar verildiğini belirterek, üç ülkenin teknik komitelerinin anlaşmazlıkları iki hafta içinde çözmeye çalışacağını söyledi. Etiyopya, barajı doldurmaya başlamak için mümkün olan en kısa sürede bir anlaşma yapmak istiyor. Hamduk, Sudan’ın barajdan en büyük yararlanıcılardan biri olduğunu vurguladı. Ancak riskler çözülmezse en büyük kaybeden de olabilir. Bu nedenle Hamduk, Mısır ve Etiyopya’nın bir anlaşma yapmasını istiyor. Küçük de olsa bu uzlaşma, Afrika Birliği Yürütme Konseyi’nin acil bir çevrimiçi oturumunun ardından geldi. Oturuma, Güney Afrika’nın başkanı Cyril Ramaphosa başkanlık etti. Diğer katılımcılar arasında Kenya Cumhurbaşkanı Uhuru Kenyatta da vardı.

Nehrin yukarısındaki Etiyopya ile nehrin aşağısındaki Mısır ve Sudan arasındaki siyasi gerilimler sond önemde iyice artmıştı. Son zamanlarda yapılan bakanlık görüşmeleri Etiyopya Rönesans Barajı’nın doldurulması ve işletilmesi konusunda anlaşma sağlayamamıştı. Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa Temmuz ayında barajı doldurmaya başlamak istiyor. Baraj dünyanın en uzun nerinin kolu olan Mavi Nil üzerinde. Mısır hidroelektrik barajını varoluşsal bir tehdit olarak görüyor ve geçen hafta BM Güvenlik Konseyi’ne anlaşmazlığa müdahale etmesi için çağrıda bulundu.

Addis Ababa hükümeti Kahire’den şikayetçi olarak cevap verdi. Hartum hükümeti BM’ye Etiyopya ile ilgili kaygılarını tek taraflı olarak kapsamlı bir anlaşma olmaksızın başlayarak ifade etti. Kahire hükümeti barajın Nil su kaynağını ciddi şekilde keseceğinden korkuyor. Nil, Mısır’ın su ihtiyacının yüzde 97’sini karşılamakta. Etiyopya, barajın kendi elektrik enerjisi ve kalkınması için vazgeçilmez olduğunu söyledi. Nil, geçtiği 10 ülkeye hem su hem de elektrik sağlayan bir yaşam hattı. Mısır’da barajın işletime girmesi halinde Etiyopya’ya savaş açılması ve barajın havadan bombardımanını savunan bir kanat var.