MÜLTECİLERİN DENEYİMLERİ BELGELENMELİ

Mülteci Sorunları – 2

Uluslararası kuruluşlar bazen mülteci kamplarına giderek ve kendi belgeleme faaliyetlerini başlatarak müdahalede bulunurlar. Fakat, bu görüşmeler aracılar veya “düzelticiler” aracılığıyla gerçekleştirilir, yani ayrıntıların anlatının son halinden çıkarılmaması veya çeviride anlamını kaybetmemesi garantisi yoktur.

Mültecilerin iyileşmesi ve barışçıl bir gelecek sağlamaları için, hem kendi ülkelerinden ayrılmalarına yol açan deneyimlerin hem de yabancı bir ülkede yerinden edilmiş insanlar olarak mevcut koşullarının ayrıntılarının eksiksiz olarak kaydedilmesi ve aktarılması esastır. Kısacası deneyimlerini ilk ağızdan paylaşabilecekleri platformlara ihtiyaçları var.

Bu, özellikle çatışmalardan ve zorunlu göçten orantısız bir şekilde etkilenen kadınlar ve kız çocukları için geçerlidir. Birçokları için yeni bir ülke, güvenlik veya yaşanan taciz hakkında konuşma özgürlüğü garanti etmese de sesleri geleneksel olarak ana akım medyanın yanı sıra çatışma sonrası müzakerelerin, yeniden yapılandırma çabalarının ve anlatıların dışında tutuldu.

Örneğin, Bangladeş’te mülteci kamplarının bulunduğu Cox’s Bazar’da, toplulukta aile içi şiddette bir artış olduğu bildirildi. Kadın ve çocuklara karşı işlenen zarar verici eylemler için hukuki bir mercii olmadığından, istismarcılarının kendilerinden öç alabileceği korkusuyla sessiz kalıyorlar.

Mültecilere hak ettikleri çözümü sağlamaya yönelik zorluklar farklılık gösterse de tüm çözümler ortak olarak yalnızca hikayelerini anlatmaları ve korumaları için değil, aynı zamanda onları küresel bir izleyici kitlesine yaymaları için onlara güvenli bir yol sunmaya dayanıyor. Etkili ve sürdürülebilir bir destek stratejisi: mülteci topluluğu içindeki liderlerin; destek grupları, terapötik (iyileştirici) sanat girişimleri ve/veya uluslararası mahkemelerin standartlarını karşılayan belgeleme çabalarını kolaylaştırma konusunda eğitildiği, olay yerinde uygulamaların düzenlenmesidir.

Bu yaklaşımın başarılı olduğu; uluslararası ajanslar tarafından yapılan bir ihtiyaç tespitine cevaben son birkaç yılda, seçilmiş kamp sakinlerinin Rohingya’nın kapasitesini geliştirmek için belgeleyici, avukat, danışman ve barış için çalışanlar olarak çeşitli uygulamalara katılmaya davet edildiği Cox’s Bazar’da kanıtlandı.

Bu çalışmalardan bazıları bir cinsiyete özeldi; kadınlara, yalnızca deneyimlerini ve zorluklarını birbirleriyle paylaşmaları için güvenli bir alan sağlıyor ya da toplu hikaye anlatımı için bir araç olarak yaygın bir uğraş olan dikiş eğitimi veriliyordu. İkincisi için kadınlar, kaçtıkları evlerin anılarını, katlandıkları adaletsizlikleri ve geleceğe dair umutlarını daha sonra beraber dikilip çevrimiçi olarak sergilenen şahsi tablolarına işlediler.

İlk kapitone projesi, gelecektekilere ilham verdi. Bunlar aksi takdirde bu deneyimlere erişemeyecek veya kaydedemeyecek daha büyük belgelendirme çabaları için önemli bir unsurdurlar. Hem kadınlara hem de erkeklere sunulan ek pilot uygulamalar, mültecileri resmi ve gayri resmi geçiş hukuku süreçleri ve gelecekteki yükümlülükler için daha geleneksel belgeleme formları toplama konularında eğitmeyi ve destek kampanyaları oluşturarak onlara ruh sağlığı ve psikososyal destek sağlamayı içeriyordu.

Yazan: Adalet, Hakikat ve Uzlaşma için Küresel Girişim Program Direktörü (Program Director for the Global Initiative for Justice, Truth and Reconciliation) –  Dario Colmenares Millan

-Devam edecek.

Çeviren: Zehra Kaya

Kaynak: https://www.aljazeera.com/opinions/2023/7/16/refugees-need-more-than-food-and-housing